Farmakologia: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 6 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Obliczanie dawek

Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Metoda

  1. Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
  2. Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
  3. Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
  4. Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.FarmakologiaŚredni

Which approach is usually recommended to prevent constipation in a patient on regular opioids?

  1. AAn antidiarrhoeal drug at night to slow the gut
  2. BBulk-forming fibre alone, with fluid intake restricted
  3. CA stimulant laxative such as senna, often with a stool softener
  4. DNo laxative until the patient has not opened the bowels for a week
2.FarmakologiaTrudny

A patient on warfarin also takes ginkgo and high-dose garlic supplements and is having minor surgery next week. What should the nurse do?

  1. AIgnore the supplements, as natural products are safe with warfarin
  2. BTell the surgical team, as the supplements can increase bleeding
  3. CAdvise taking extra supplements to improve healing
  4. DAdvise stopping warfarin without telling anyone
3.Obliczanie dawekŚredni
27 kgBSA = 1,05 m²175 mg/m²D = ? mg

Pacjent o masie ciała 27 kg ma powierzchnię ciała 1,05 m². Zlecono 175 mg/m². Wyznacz dawkę D w mg.

27 kgBSA = 1,05 m²175 mg/m²
D = mg
4.Obliczanie dawekTrudny
00,10,20,30,40,50,60,70,80,911 mL

Zlecona dawka to 3700 jednostek leku dostępnego jako 10000 jednostek/mL. Pobierz dawkę do strzykawki 1 mL: jaką objętość V podajesz?

3700 units10000 units/mL
V = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
10100t (h)C (mg/L)2 h40 mg/L12 h16,8 mg/L

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Po dawce dożylnej leku (vancomycin) stężenie wynosi 40 mg/L po 2 h i 16,8 mg/L po 12 h. Załóż eliminację pierwszego rzędu. Oblicz okres półtrwania t½.

C1 = 40 mg/L (2 h)C2 = 16,8 mg/L (12 h)
t½ = h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
VCss,avg​ = 15 mg/LD = ? mg · q8hCL = 0,045 L/kg/h83 kg · S = 1 · F = 1

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 83 kg przyjmuje doustnie teofilinę (F = 1) co 8 h. Klirens wynosi 0,045 L/kg/h. Jaka dawka D w mg daje średnie stężenie w stanie stacjonarnym 15 mg/L?

CL = 0,045 L/kg/hτ = 8 hS = 1F = 183 kgCss,avg = 15 mg/L
D = mg

3Roztwory

1.Farmakologia

Odpowiedź: C · A stimulant laxative such as senna, often with a stool softener

Dlaczego to jest odpowiedź

Opioid-induced constipation does not usually resolve with time, so a laxative is started with the opioid. Stimulant laxatives counter reduced motility; bulk-forming laxatives alone can worsen symptoms if fluid intake is low.

Odpowiedź

C · A stimulant laxative such as senna, often with a stool softener
2.Farmakologia

Odpowiedź: B · Tell the surgical team, as the supplements can increase bleeding

Dlaczego to jest odpowiedź

Ginkgo and garlic may impair platelet function and add to warfarin's bleeding risk. The team needs a full list of supplements so it can plan, and the patient should not change warfarin without advice.

Odpowiedź

B · Tell the surgical team, as the supplements can increase bleeding
3.Obliczanie dawek

Odpowiedź: D = 183,8 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Dawka

D = 175·1,05 = 183,8 mg

Odpowiedź

D = 183,8 mg
4.Obliczanie dawek

Odpowiedź: V = 0,37 mL

Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.

Objętość

V = 3700/10000 = 0,37 mL

Na strzykawce

Na tej strzykawce 1 mL każda mała kreska to 0,01 mL.

Odpowiedź

V = 0,37 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: t½ = 7,99 h

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stała szybkości eliminacji

k = ln(40/16,8)/10 = 0,8675/10 = 0,08675 h⁻¹

Okres połowicznego rozpadu

t½ = 0,693/0,08675 = 7,99 h

Odpowiedź

t½ = 7,99 h
6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: D = 448,2 mg

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Klirens

CL = 0,045·83 = 3,735 L/h

Dawka

D = Css,avg·CL·τ/(S·F) = 15·3,735·8/(1·1) = 448,2 mg

Odpowiedź

D = 448,2 mg

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology