Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.FarmakologiaŚredni
A patient takes regular paracetamol (acetaminophen) at home. Which teaching point best prevents accidental overdose?
ACheck cold and flu remedies, as many also contain paracetamol
BUse paracetamol only on an empty stomach
CTake an extra dose if the first one does not work within 10 minutes
DTake paracetamol with alcohol to improve absorption
2.FarmakologiaTrudny
A patient on disulfiram becomes flushed, nauseated and has palpitations after using a mouthwash. What is the most likely cause?
AAlcohol in the mouthwash caused a disulfiram–alcohol reaction
BAn allergy to mint flavouring in the mouthwash
CDisulfiram toxicity from taking too many tablets by mistake
DLow blood glucose from skipping breakfast
3.Obliczanie dawekŚredni
Pacjent waży 12 kg i ma zleconą jednorazową dawkę 7,5 mg/kg. Wyznacz dawkę D w mg.
12 kg7,5 mg/kg
D = mg
4.Obliczanie dawekTrudny
Zlecona dawka to 390 mikrogramów. Ampułka zawiera 1 mg/mL. Pobierz dawkę do strzykawki 1 mL: jaką objętość V podajesz?
390 mcg1 mg/mL
V = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Po dawce dożylnej leku (vancomycin) stężenie wynosi 35 mg/L po 1 h i 17,5 mg/L po 13 h. Załóż eliminację pierwszego rzędu. Oblicz okres półtrwania t½.
C1 = 35 mg/L (1 h)C2 = 17,5 mg/L (13 h)
t½ = h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent otrzymuje wankomycynę dożylnie co 12 h; klirens wankomycyny wynosi 4,5 L/h. Każda dawka to 1250 mg leku (vancomycin). Oblicz średnie stężenie w stanie stacjonarnym Css,avg.
CL = 4,5 L/hτ = 12 hS = 1F = 1D = 1250 mg
Css,avg = mg/L
3Roztwory
1.Farmakologia
Odpowiedź: A · Check cold and flu remedies, as many also contain paracetamol
Dlaczego to jest odpowiedź
Many combination products contain paracetamol, so a patient can take too much without realising. Regular alcohol use and liver disease also increase the risk of liver damage.
Odpowiedź
A · Check cold and flu remedies, as many also contain paracetamol
2.Farmakologia
Odpowiedź: A · Alcohol in the mouthwash caused a disulfiram–alcohol reaction
Dlaczego to jest odpowiedź
Disulfiram reactions can occur with small amounts of alcohol in mouthwash, cough syrups, sauces or aftershave. Patients are taught to check labels and avoid all alcohol-containing products.
Odpowiedź
A · Alcohol in the mouthwash caused a disulfiram–alcohol reaction
3.Obliczanie dawek
Odpowiedź: D = 90 mg
Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.
Dawka
7,5·12 = 90 mg
Odpowiedź
D = 90 mg
4.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 0,39 mL
Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.
Te same jednostki
1 mg/mL = 1000 mcg/mL
Objętość
V = 390/1000 = 0,39 mL
Odpowiedź
V = 0,39 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: t½ = 12 h
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stała szybkości eliminacji
k = ln(35/17,5)/12 = 0,6931/12 = 0,05776 h⁻¹
Okres połowicznego rozpadu
t½ = 0,693/0,05776 = 12 h
Odpowiedź
t½ = 12 h
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: Css,avg = 23,15 mg/L
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.