Farmakologia: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 6 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Obliczanie dawek

Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Metoda

  1. Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
  2. Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
  3. Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
  4. Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.FarmakologiaŚredni

A patient takes cholestyramine. How should other oral medicines be timed?

  1. ATiming does not matter, as cholestyramine is not absorbed
  2. BTake them all at the same time as cholestyramine
  3. CTake them 1 hour before or several hours after cholestyramine
  4. DMix them into the cholestyramine drink so they are taken together
2.FarmakologiaTrudny

80-letni mężczyzna z powiększonym gruczołem krokowym zaczyna przyjmować oksybutyninę z powodu pęcherza nadreaktywnego. Staje się splątany i nie może oddać moczu. Jakie jest najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie?

  1. AZatrucie opioidami
  2. BReakcja alergiczna na lek
  3. CAntycholinergiczne działania niepożądane
  4. DZespół serotoninowy
3.Obliczanie dawekŚredni
0,5%w/vV = ? mL

Potrzebna jest dawka 20 mg z roztworu 0,5% (w/v). Jaka objętość V zawiera tę dawkę?

20 mg0,5% w/v
V = mL
4.Obliczanie dawekTrudny
27 kg133 cmBSA = √(h·w/3600)100 mg/m²D = ? mg

Pacjent ma 133 cm wzrostu i waży 27 kg. Zlecono 100 mg/m². Korzystając ze wzoru Mostellera BSA = √(wzrost (cm) × masa ciała (kg)/3600), wyznacz dawkę D w mg.

133 cm27 kg100 mg/m²
D = mg
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
VCss​ = 10 mg/LR = ? mg/h · S = 0,8CL = 0,045 L/kg/h59 kg

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 59 kg ma otrzymać wlew aminofiliny (współczynnik soli S = 0,8: 80% aminofiliny to teofilina). Klirens teofiliny wynosi 0,045 L/kg/h. Jaka szybkość wlewu aminofiliny R w mg/h daje stężenie teofiliny w stanie stacjonarnym 10 mg/L?

59 kgCL = 0,045 L/kg/hCss = 10 mg/LS = 0,8
R = mg/h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Vd = 0,5 L/kg9 → 15 mg/LLD = ? mg51 kg · S = 0,8 · F = 1

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 51 kg ma stężenie (theophylline) równe 9 mg/L; docelowe wynosi 15 mg/L. Lek jest podawany dożylnie jako aminophylline (S = 0,8), a objętość dystrybucji wynosi 0,5 L/kg. Jaka dodatkowa dawka nasycająca LD podnosi stężenie do wartości docelowej?

51 kgVd = 0,5 L/kgC = 9 → 15 mg/LS = 0,8
LD = mg

3Roztwory

1.Farmakologia

Odpowiedź: C · Take them 1 hour before or several hours after cholestyramine

Dlaczego to jest odpowiedź

Bile acid sequestrants bind many drugs, such as warfarin, digoxin and levothyroxine, as well as fat-soluble vitamins. Other drugs are taken about 1 hour before or 4–6 hours after it.

Odpowiedź

C · Take them 1 hour before or several hours after cholestyramine
2.Farmakologia

Odpowiedź: C · Antycholinergiczne działania niepożądane

Dlaczego to jest odpowiedź

Leki przeciwmuskarynowe zmniejszają skurcz pęcherza, co u mężczyzn z powiększonym gruczołem krokowym może wywołać zatrzymanie moczu. U osób starszych mogą też powodować splątanie, dlatego całkowite obciążenie antycholinergiczne powinno być małe.

Odpowiedź

C · Antycholinergiczne działania niepożądane
3.Obliczanie dawek

Odpowiedź: V = 4 mL

Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.

Stężenie

0,5% = 5 mg/mL

Objętość

V = 20/5 = 4 mL

Odpowiedź

V = 4 mL
4.Obliczanie dawek

Odpowiedź: D = 99,87 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Powierzchnia ciała

BSA = √(133·27/3600) = √0,9975 = 0,9987 m²

Dawka

D = 100·0,9987 = 99,87 mg

Odpowiedź

D = 99,87 mg
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: R = 33,19 mg/h

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Klirens

CL = 0,045·59 = 2,655 L/h

Szybkość wlewu

R = CL·Css/S = 2,655·10/0,8 = 33,19 mg/h

Odpowiedź

R = 33,19 mg/h
6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: LD = 191,3 mg

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Objętość dystrybucji

Vd = 0,5·51 = 25,5 L

Potrzebny wzrost

15 − 9 = 6 mg/L

Dawka nasycająca

LD = 25,5·6/(0,8·1) = 191,3 mg

Odpowiedź

LD = 191,3 mg

W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology