Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.FarmakologiaŚredni
Which group of effects would the nurse expect after a dose of an anticholinergic drug such as atropine?
ADry mouth, faster heart rate and dilated pupils
BBronchial secretions, wheeze and tearing of the eyes
CDiarrhoea, frequent urination and sweating
DHeavy salivation, slow heart rate and small pupils
2.FarmakologiaTrudny
Metotreksat w reumatoidalnym zapaleniu stawów przyjmuje się raz w tygodniu. Pacjent przez pomyłkę przyjmuje tę samą dawkę codziennie. Jakie jest główne zagrożenie?
AZahamowanie czynności szpiku i zapalenie błon śluzowych z powodu toksyczności metotreksatu
BNasilenie zapalenia stawów z powodu tolerancji na lek
CHipoglikemia, bo metotreksat silnie pobudza wydzielanie insuliny
DCiężkie nadciśnienie z powodu zatrzymania płynów
3.Obliczanie dawekŚredni
Pacjent waży 15 kg. Zlecona dawka to 5 mg/kg na dobę, podzielona na 3 równe dawki. Ile miligramów D podaje się w jednej dawce?
15 kg5 mg/kg/dobę3× na dobę
D = mg
4.Obliczanie dawekTrudny
Dziecku o masie ciała 14 kg zlecono 10 mg/kg na dawkę zawiesiny doustnej, która zawiera 250 mg w 5 mL. Jaką objętość V podasz?
14 kg10 mg/kg250 mg/5 mL
V = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent otrzymuje bolus dożylny 210 mg leku (tobramycin). Stężenie ekstrapolowane wstecz do czasu zero wynosi 8 mg/L, a okres półtrwania 2 h. Oblicz klirens CL w L/h.
D = 210 mgC₀ = 8 mg/Lt½ = 2 h
CL = L/h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Okres półtrwania leku (tobramycin) u pacjenta wynosi 2 h. Cel to szczyt 8 mg/L i wartość dolna 1 mg/L. Zakładając szybkie dawki dożylne i eliminację pierwszego rzędu, jaki odstęp między dawkami τ pozwala, aby stężenie spadło od szczytu do wartości dolnej? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
t½ = 2 hCpeak = 8 mg/LCtrough = 1 mg/L
τ = h
3Roztwory
1.Farmakologia
Odpowiedź: A · Dry mouth, faster heart rate and dilated pupils
Dlaczego to jest odpowiedź
Anticholinergic drugs block muscarinic receptors, so parasympathetic effects are reduced. This gives dry mouth, tachycardia, dilated pupils, constipation and urinary retention.
Odpowiedź
A · Dry mouth, faster heart rate and dilated pupils
2.Farmakologia
Odpowiedź: A · Zahamowanie czynności szpiku i zapalenie błon śluzowych z powodu toksyczności metotreksatu
Dlaczego to jest odpowiedź
Metotreksat hamuje reduktazę dihydrofolianową. Codzienne dawkowanie powoduje toksyczność w dzielących się tkankach, takich jak szpik kostny i błona śluzowa przewodu pokarmowego, co może być śmiertelne. Jako leczenie ratunkowe stosuje się kwas folinowy.
Odpowiedź
A · Zahamowanie czynności szpiku i zapalenie błon śluzowych z powodu toksyczności metotreksatu
3.Obliczanie dawek
Odpowiedź: D = 25 mg
Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.
Łącznie na dobę
5·15 = 75 mg
Na dawkę
D = 75/3 = 25 mg
Odpowiedź
D = 25 mg
4.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 2,8 mL
Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.
Dawka z masy ciała
10·14 = 140 mg
Objętość
V = (140/250)·5 = 2,8 mL
Odpowiedź
V = 2,8 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: CL = 9,098 L/h
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 210/8 = 26,25 L
Stała szybkości
k = 0,693/2 = 0,3466 h⁻¹
Klirens
CL = 0,3466·26,25 = 9,098 L/h
Odpowiedź
CL = 9,098 L/h
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: τ = 6 h
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stała szybkości
k = 0,693/2 = 0,3466 h⁻¹
Odstęp między dawkami
τ = ln(8/1)/0,3466 = 2,079/0,3466 = 6 h
Odpowiedź
τ = 6 h
W praktyce odstęp zaokrągla się do wygodnej wartości, takiej jak 8, 12, 24 lub 36 h, i ponownie sprawdza stężenia.