Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.FarmakologiaŚredni
Która frakcja leku w osoczu może dotrzeć do receptora i wywołać efekt?
AFrakcja niezwiązana (wolna)
BFrakcja związana z globulinami
CFrakcja związana z albuminą
DFrakcja zmagazynowana w krwinkach czerwonych
2.FarmakologiaTrudny
A patient taking long-term hydroxychloroquine for lupus is advised to have regular eye examinations. Why?
AThe drug causes cataracts within a few weeks of starting
BThe drug can cause retinal toxicity that may be permanent
CThe drug raises pressure inside the eye
DThe drug stains the cornea blue
3.Obliczanie dawekŚredni
Dziecko o masie 28 kg ma zlecone 7,5 mg/kg leku. Roztwór wyjściowy zawiera 25 mg/mL. Pobierz dawkę: jaką objętość V podajesz?
28 kg7,5 mg/kg25 mg/mL
V = mL
4.Obliczanie dawekTrudny
Dziecku o masie ciała 18 kg zlecono 10 mg/kg na dawkę zawiesiny doustnej, która zawiera 120 mg w 5 mL. Jaką objętość V podasz?
18 kg10 mg/kg120 mg/5 mL
V = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 86 kg ma otrzymać dawkę nasycającą w postaci tabletek (digoxin), aby osiągnąć stężenie 1 mcg/L. Objętość dystrybucji wynosi 7 L/kg, a tabletki mają biodostępność F = 0,7. Oblicz całkowitą doustną dawkę nasycającą LD w mcg.
86 kgVd = 7 L/kgC = 1 mcg/LF = 0,7
LD = mcg
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Okres półtrwania leku (gentamicin) u pacjenta wynosi 4 h. Cel to szczyt 10 mg/L i wartość dolna 1 mg/L. Zakładając szybkie dawki dożylne i eliminację pierwszego rzędu, jaki odstęp między dawkami τ pozwala, aby stężenie spadło od szczytu do wartości dolnej? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
t½ = 4 hCpeak = 10 mg/LCtrough = 1 mg/L
τ = h
3Roztwory
1.Farmakologia
Odpowiedź: A · Frakcja niezwiązana (wolna)
Dlaczego to jest odpowiedź
Tylko wolny lek może przenikać do tkanek, działać na receptory oraz być metabolizowany lub wydalany. Lek związany z białkami działa jak rezerwuar.
Odpowiedź
A · Frakcja niezwiązana (wolna)
2.Farmakologia
Odpowiedź: B · The drug can cause retinal toxicity that may be permanent
Dlaczego to jest odpowiedź
Hydroxychloroquine can damage the retina, and the risk rises with dose and duration. Regular screening allows the drug to be stopped before vision is seriously affected.
Odpowiedź
B · The drug can cause retinal toxicity that may be permanent
3.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 8,4 mL
Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.
Dawka z masy ciała
D = 7,5·28 = 210 mg
Objętość
V = 210/25 = 8,4 mL
Na strzykawce
Na tej strzykawce 10 mL każda mała kreska to 0,2 mL.
Odpowiedź
V = 8,4 mL
4.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 7,5 mL
Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.
Dawka z masy ciała
10·18 = 180 mg
Objętość
V = (180/120)·5 = 7,5 mL
Odpowiedź
V = 7,5 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: LD = 860 mcg
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 7·86 = 602 L
Potrzebna ilość substancji czynnej
Vd·C = 602·1 = 602 mcg
Dawka nasycająca
LD = 602/(1·0,7) = 860 mcg
Odpowiedź
LD = 860 mcg
W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: τ = 13,3 h
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stała szybkości
k = 0,693/4 = 0,1733 h⁻¹
Odstęp między dawkami
τ = ln(10/1)/0,1733 = 2,303/0,1733 = 13,29 ≈ 13,3 h
Odpowiedź
τ = 13,3 h
W praktyce odstęp zaokrągla się do wygodnej wartości, takiej jak 8, 12, 24 lub 36 h, i ponownie sprawdza stężenia.