Farmakologia: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 6 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Obliczanie dawek

Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Metoda

  1. Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
  2. Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
  3. Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
  4. Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.FarmakologiaŚredni

A parent will give a liquid medicine to a child at home. Which advice is safest?

  1. AUse any kitchen teaspoon
  2. BMix the dose into a full bottle of milk
  3. CEstimate the dose by pouring the liquid into a small cup
  4. DUse the oral syringe or measuring cup supplied with it
2.FarmakologiaTrudny

A patient on adalimumab for rheumatoid arthritis has a fever and cough on the day of her next injection. What should the nurse advise?

  1. ADouble the next dose to make up for the infection
  2. BWithhold the injection and get the infection assessed first
  3. CStop the drug permanently without telling the prescriber
  4. DGive the injection, as it will help the fever
3.Obliczanie dawekŚredni
500 mg+ 1,8 mLV = ? mL

Fiolka zawiera 500 mg proszku. Na etykiecie napisano: dodaj 1,8 mL wody do wstrzykiwań, aby otrzymać całkowitą objętość 2 mL. Zlecono 250 mg. Jaką objętość V przygotowanego roztworu podasz?

500 mg+ 1,8 mL → 2 mL250 mg
V = mL
4.Obliczanie dawekTrudny
50k szt.500 mL? mL/h500 szt./h

Wlew zawiera 50000 jednostek leku w 500 mL. Zlecono 500 jednostek na godzinę. Na jaką szybkość R ustawisz pompę, w mL/h?

50000 szt./500 mL500 szt./h
R = mL/h
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
110t (h)C (mg/L)C₀ = 6 mg/Lt½ = 2 hC₀/2

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent otrzymuje bolus dożylny 140 mg leku (tobramycin). Stężenie ekstrapolowane wstecz do czasu zero wynosi 6 mg/L, a okres półtrwania 2 h. Oblicz klirens CL w L/h.

D = 140 mgC₀ = 6 mg/Lt½ = 2 h
CL = L/h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
t (h)C (mg/L)Css​t = ?95%

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew leku (vancomycin) rozpoczęto bez dawki nasycającej. Okres półtrwania u tego pacjenta wynosi 10 h. Po jakim czasie t osiąga się 95% stężenia w stanie stacjonarnym?

t½ = 10 h95% Css
t = h

3Roztwory

1.Farmakologia

Odpowiedź: D · Use the oral syringe or measuring cup supplied with it

Dlaczego to jest odpowiedź

Kitchen spoons are inaccurate and can cause under- or overdosing. Oral syringes in millilitres are the most accurate, and mixing doses into a whole bottle risks the child not getting the full dose.

Odpowiedź

D · Use the oral syringe or measuring cup supplied with it
2.Farmakologia

Odpowiedź: B · Withhold the injection and get the infection assessed first

Dlaczego to jest odpowiedź

TNF inhibitors increase the risk of serious infections and can mask their signs. Doses are usually withheld during an active infection until it has been assessed and treated.

Odpowiedź

B · Withhold the injection and get the infection assessed first
3.Obliczanie dawek

Odpowiedź: V = 1 mL

Dose calculation: the amount to give equals what is prescribed divided by what you have, times the quantity it comes in: amount = (desired dose/stock strength) × stock volume. Always keep the units the same (convert g to mg, mg to mcg first) and check that the answer is sensible.

Stężenie po zmieszaniu

500 mg/2 mL = 250 mg/mL

Objętość

V = 250/250 = 1 mL

Odpowiedź

V = 1 mL
4.Obliczanie dawek

Odpowiedź: R = 5 mL/h

Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.

Stężenie

50000/500 = 100 szt./mL

Szybkość pompy

R = 500/100 = 5 mL/h

Odpowiedź

R = 5 mL/h
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: CL = 8,087 L/h

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Objętość dystrybucji

Vd = 140/6 = 23,33 L

Stała szybkości

k = 0,693/2 = 0,3466 h⁻¹

Klirens

CL = 0,3466·23,33 = 8,087 L/h

Odpowiedź

CL = 8,087 L/h
6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: t = 43,22 h

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stała szybkości

k = 0,693/10 = 0,06931 h⁻¹

Czas do osiągnięcia podanego ułamka stanu stacjonarnego

t = −ln(1 − 0,95)/0,06931 = 2,996/0,06931 = 43,22 h

Odpowiedź

t = 43,22 h

To jest 4,322 okresów półtrwania.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology