Farmakologia: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 6 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Obliczanie dawek

Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Metoda

  1. Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
  2. Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
  3. Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
  4. Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.FarmakologiaŚredni

Częściowego agonistę podaje się razem z dużą dawką pełnego agonisty. Co dzieje się z odpowiedzią?

  1. ASłabnie, bo częściowy agonista konkuruje o receptory
  2. BPodwaja się, bo oba leki aktywują receptor
  3. CWzrasta powyżej maksimum pełnego agonisty
  4. DPozostaje dokładnie taka sama jak przy samej dużej dawce pełnego agonisty
2.FarmakologiaTrudny

Before starting long-term bisphosphonate treatment, a patient is advised to have a dental check-up. Why?

  1. AThey are linked to osteonecrosis of the jaw after dental surgery
  2. BBisphosphonates cause severe gum overgrowth
  3. CBisphosphonates dissolve tooth enamel within weeks
  4. DBisphosphonates stain the teeth black if taken for many years
3.Obliczanie dawekŚredni
024681010 mL

Dziecko o masie 11 kg ma zlecone 5 mg/kg leku. Roztwór wyjściowy zawiera 25 mg/mL. Pobierz dawkę: jaką objętość V podajesz?

11 kg5 mg/kg25 mg/mL
V = mL
4.Obliczanie dawekTrudny
50 mg/1 mLV = ? mL

Pacjent waży 88 lb. Zlecono 5 mg/kg jednorazowo, a roztwór podstawowy zawiera 50 mg w 1 mL. Przyjmując 1 kg = 2,2 lb, jaką objętość V podasz?

88 lb5 mg/kg50 mg/1 mL1 kg = 2,2 lb
V = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
VCss​ = 20 mg/LR = ? mg/hCL = 110 mL/min

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wankomycyna jest podawana we wlewie ciągłym pacjentowi, u którego klirens wankomycyny wynosi 110 mL/min. Jaka szybkość wlewu R w mg/h daje stężenie w stanie stacjonarnym 20 mg/L?

CL = 110 mL/minCss = 20 mg/L
R = mg/h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Vd = 0,5 L/kg4 → 10 mg/LLD = ? mg85 kg · S = 0,8 · F = 1

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 85 kg ma stężenie (theophylline) równe 4 mg/L; docelowe wynosi 10 mg/L. Lek jest podawany dożylnie jako aminophylline (S = 0,8), a objętość dystrybucji wynosi 0,5 L/kg. Jaka dodatkowa dawka nasycająca LD podnosi stężenie do wartości docelowej?

85 kgVd = 0,5 L/kgC = 4 → 10 mg/LS = 0,8
LD = mg

3Roztwory

1.Farmakologia

Odpowiedź: A · Słabnie, bo częściowy agonista konkuruje o receptory

Dlaczego to jest odpowiedź

Częściowy agonista ma mniejszą skuteczność. Gdy wypiera pełnego agonistę z receptorów, całkowita odpowiedź spada. Z tego powodu buprenorfina może wywołać zespół odstawienia u osób przyjmujących pełnych agonistów opioidowych.

Odpowiedź

A · Słabnie, bo częściowy agonista konkuruje o receptory
2.Farmakologia

Odpowiedź: A · They are linked to osteonecrosis of the jaw after dental surgery

Dlaczego to jest odpowiedź

Osteonecrosis of the jaw is a rare but serious adverse effect, mostly after invasive dental work. Dental problems are treated before starting, and good oral hygiene is maintained.

Odpowiedź

A · They are linked to osteonecrosis of the jaw after dental surgery
3.Obliczanie dawek

Odpowiedź: V = 2,2 mL

Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.

Dawka z masy ciała

D = 5·11 = 55 mg

Objętość

V = 55/25 = 2,2 mL

Na strzykawce

Na tej strzykawce 10 mL każda mała kreska to 0,2 mL.

Odpowiedź

V = 2,2 mL
4.Obliczanie dawek

Odpowiedź: V = 4 mL

Dose calculation: the amount to give equals what is prescribed divided by what you have, times the quantity it comes in: amount = (desired dose/stock strength) × stock volume. Always keep the units the same (convert g to mg, mg to mcg first) and check that the answer is sensible.

Masa ciała w kg

88/2,2 = 40 kg

Dawka

5·40 = 200 mg

Objętość

V = (200/50)·1 = 4 mL

Odpowiedź

V = 4 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: R = 132 mg/h

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Klirens w L/h

110·60/1000 = 6,6 L/h

Szybkość wlewu

R = 6,6·20 = 132 mg/h

Odpowiedź

R = 132 mg/h
6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: LD = 318,8 mg

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Objętość dystrybucji

Vd = 0,5·85 = 42,5 L

Potrzebny wzrost

10 − 4 = 6 mg/L

Dawka nasycająca

LD = 42,5·6/(0,8·1) = 318,8 mg

Odpowiedź

LD = 318,8 mg

W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology