Farmakologia: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 6 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Obliczanie dawek

Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Metoda

  1. Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
  2. Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
  3. Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
  4. Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.FarmakologiaŚredni

W jaki sposób nitrogliceryna (GTN) łagodzi dławicę piersiową?

  1. ABlokuje receptory beta-1 i zwalnia akcję serca
  2. BUwalnia tlenek azotu, który rozszerza głównie żyły i zmniejsza obciążenie serca
  3. CZwiększa siłę skurczu, dzięki czemu serce pompuje krew wydajniej
  4. DRozpuszcza skrzeplinę w tętnicy wieńcowej
2.FarmakologiaTrudny

Która para działań niepożądanych jest charakterystyczna dla długotrwałego leczenia amiodaronem?

  1. ASuchy kaszel i obrzęk naczynioruchowy
  2. BPrzerost dziąseł i nadmierne owłosienie
  3. CZaburzenia czynności tarczycy i włóknienie płuc
  4. DOtotoksyczność i nefrotoksyczność
3.Obliczanie dawekŚredni
024681010 mL

Dziecko o masie 17 kg ma zlecone 10 mg/kg leku. Roztwór wyjściowy zawiera 25 mg/mL. Pobierz dawkę: jaką objętość V podajesz?

17 kg10 mg/kg25 mg/mL
V = mL
4.Obliczanie dawekTrudny
20k szt.1000 mL? mL/h1000 szt./h

Wlew zawiera 20000 jednostek leku w 1000 mL. Zlecono 1000 jednostek na godzinę. Na jaką szybkość R ustawisz pompę, w mL/h?

20000 szt./1000 mL1000 szt./h
R = mL/h
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Vd = 0,7 L/kgC = 15 mg/LLD = ? mg74 kg · S = 0,92 · F = 1

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 74 kg ma otrzymać dożylną dawkę nasycającą leku (phenytoin sodium), aby osiągnąć stężenie substancji czynnej (phenytoin) 15 mg/L. Objętość dystrybucji wynosi 0,7 L/kg, a współczynnik soli S = 0,92. Oblicz dawkę nasycającą LD leku (phenytoin sodium) w mg.

74 kgVd = 0,7 L/kgC = 15 mg/LS = 0,92
LD = mg
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Vd = 0,3 L/kg0,5 → 6 mg/LD = ? mg69 kg

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 69 kg przyjmujący regularne dawki leku (tobramycin) jest w stanie stacjonarnym. Cel to szczyt 6 mg/L i wartość dolna 0,5 mg/L, a objętość dystrybucji wynosi 0,3 L/kg. Zakładając szybkie dawki dożylne, jaka dawka D podnosi stężenie od wartości dolnej do szczytu?

69 kgVd = 0,3 L/kgCpeak = 6 mg/LCtrough = 0,5 mg/L
D = mg

3Roztwory

1.Farmakologia

Odpowiedź: B · Uwalnia tlenek azotu, który rozszerza głównie żyły i zmniejsza obciążenie serca

Dlaczego to jest odpowiedź

Nitrogliceryna jest przekształcana w tlenek azotu, który przez cGMP rozkurcza mięśnie gładkie naczyń. Rozszerzenie żył zmniejsza obciążenie wstępne, więc serce pracuje mniej i potrzebuje mniej tlenu.

Odpowiedź

B · Uwalnia tlenek azotu, który rozszerza głównie żyły i zmniejsza obciążenie serca
2.Farmakologia

Odpowiedź: C · Zaburzenia czynności tarczycy i włóknienie płuc

Dlaczego to jest odpowiedź

Amiodaron jest bogaty w jod i kumuluje się w tkankach, powodując niedoczynność lub nadczynność tarczycy, włóknienie płuc, uszkodzenie wątroby, nadwrażliwość na światło i złogi w rogówce. Pozostałe pary pasują do aminoglikozydów, fenytoiny i inhibitorów ACE.

Odpowiedź

C · Zaburzenia czynności tarczycy i włóknienie płuc
3.Obliczanie dawek

Odpowiedź: V = 6,8 mL

Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.

Dawka z masy ciała

D = 10·17 = 170 mg

Objętość

V = 170/25 = 6,8 mL

Na strzykawce

Na tej strzykawce 10 mL każda mała kreska to 0,2 mL.

Odpowiedź

V = 6,8 mL
4.Obliczanie dawek

Odpowiedź: R = 50 mL/h

Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.

Stężenie

20000/1000 = 20 szt./mL

Szybkość pompy

R = 1000/20 = 50 mL/h

Odpowiedź

R = 50 mL/h
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: LD = 844,6 mg

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Objętość dystrybucji

Vd = 0,7·74 = 51,8 L

Potrzebna ilość substancji czynnej

Vd·C = 51,8·15 = 777 mg

Dawka nasycająca

LD = 777/(0,92·1) = 844,6 mg

Odpowiedź

LD = 844,6 mg

W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.

6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: D = 113,8 mg

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Objętość dystrybucji

Vd = 0,3·69 = 20,7 L

Dawka

D = 20,7·(6 − 0,5) = 113,8 mg

Odpowiedź

D = 113,8 mg

W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology