Farmakologia: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 6 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Obliczanie dawek

Dawka ze stężenia
objętość = dawka / stężenie
Dawka zależna od masy ciała
dawka = mg/kg × masa ciała
Tabletki
liczba = dawka / dawka w tabletce
Jednostki
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Metoda

  1. Przelicz zleconą dawkę i moc preparatu na tę samą jednostkę.
  2. Użyj wzoru „potrzebne przez dostępne razy ilość”: (D/H) × Q.
  3. Przy dawkach zależnych od masy ciała najpierw pomnóż przez masę w kg, a potem podziel dawkę dobową przez liczbę dawek.
  4. Najpierw oszacuj wynik i sprawdź, czy odpowiedź jest rozsądna.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.FarmakologiaŚredni

Które receptory blokują głównie beta-blokery, np. metoprolol?

  1. AReceptory muskarynowe w sercu
  2. BReceptory alfa-1 w naczyniach
  3. CReceptory beta-3 w tkance tłuszczowej
  4. DReceptory beta-1 adrenergiczne w sercu
2.FarmakologiaTrudny

Five days after starting clindamycin, a patient has frequent watery diarrhoea, abdominal cramps and a fever. What should the nurse suspect and do?

  1. AA normal side effect; give loperamide and continue as usual
  2. BAn allergy to clindamycin; give an antihistamine and continue the antibiotic
  3. CC. difficile infection; send stool, use contact precautions, avoid antidiarrhoeals
  4. DFood poisoning; encourage a high-fibre diet and plenty of milk products
3.Obliczanie dawekŚredni
22 kg10 mg/kg/dobę2× na dobęD = ? mg

Pacjent waży 22 kg. Zlecona dawka to 10 mg/kg na dobę, podzielona na 2 równe dawki. Ile miligramów D podaje się w jednej dawce?

22 kg10 mg/kg/dobę2× na dobę
D = mg
4.Obliczanie dawekTrudny
50k szt.250 mL? mL/h1000 szt./h

Wlew zawiera 50000 jednostek leku w 250 mL. Zlecono 1000 jednostek na godzinę. Na jaką szybkość R ustawisz pompę, w mL/h?

50000 szt./250 mL1000 szt./h
R = mL/h
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
VCss​ = 4 mg/LR = ? mg/minCL = 800 mL/min

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Klirens lidokainy u pacjenta wynosi 800 mL/min. Jaka szybkość wlewu R w mg/min utrzymuje stężenie w stanie stacjonarnym na poziomie 4 mg/L?

CL = 800 mL/minCss = 4 mg/L
R = mg/min
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Vd = 7 L/kg0,3 → 0,8 mcg/LLD = ? mcg82 kg · S = 1 · F = 0,7

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 82 kg ma stężenie (digoxin) równe 0,3 mcg/L; docelowe wynosi 0,8 mcg/L. Objętość dystrybucji wynosi 7 L/kg, a tabletki mają F = 0,7. Jaka dodatkowa dawka nasycająca LD podnosi stężenie do wartości docelowej?

82 kgVd = 7 L/kgC = 0,3 → 0,8 mcg/LF = 0,7
LD = mcg

3Roztwory

1.Farmakologia

Odpowiedź: D · Receptory beta-1 adrenergiczne w sercu

Dlaczego to jest odpowiedź

Kardioselektywne beta-blokery blokują receptory beta-1, obniżając częstość akcji serca, kurczliwość i uwalnianie reniny.

Odpowiedź

D · Receptory beta-1 adrenergiczne w sercu
2.Farmakologia

Odpowiedź: C · C. difficile infection; send stool, use contact precautions, avoid antidiarrhoeals

Dlaczego to jest odpowiedź

Broad-spectrum antibiotics, especially clindamycin, allow C. difficile to overgrow and release toxins. Stool is tested, contact precautions with soap-and-water handwashing are used, and antidiarrhoeals are avoided because they keep toxin in the gut.

Odpowiedź

C · C. difficile infection; send stool, use contact precautions, avoid antidiarrhoeals
3.Obliczanie dawek

Odpowiedź: D = 110 mg

Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.

Łącznie na dobę

10·22 = 220 mg

Na dawkę

D = 220/2 = 110 mg

Odpowiedź

D = 110 mg
4.Obliczanie dawek

Odpowiedź: R = 5 mL/h

Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.

Stężenie

50000/250 = 200 szt./mL

Szybkość pompy

R = 1000/200 = 5 mL/h

Odpowiedź

R = 5 mL/h
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: R = 3,2 mg/min

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Klirens w L/min

800 mL/min = 0,8 L/min

Szybkość wlewu

R = 0,8·4 = 3,2 mg/min

Odpowiedź

R = 3,2 mg/min
6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: LD = 410 mcg

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Objętość dystrybucji

Vd = 7·82 = 574 L

Potrzebny wzrost

0,8 − 0,3 = 0,5 mcg/L

Dawka nasycająca

LD = 574·0,5/(1·0,7) = 410 mcg

Odpowiedź

LD = 410 mcg

W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology