Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.FarmakologiaŚredni
Pacjent ma ciężką niewydolność nerek. Lek jest wydalany głównie w niezmienionej postaci z moczem. Jaka jest zwykła modyfikacja dawkowania?
ABrak zmian, bo rolę przejmuje wątroba
BPodanie leku doustnie zamiast dożylnie
CZmniejszenie dawki lub wydłużenie odstępu między dawkami
DZwiększenie dawki, by zrekompensować słabe wchłanianie
2.FarmakologiaTrudny
A patient on lisinopril for hypertension starts taking ibuprofen every day for knee pain. What is the main concern?
AWeaker blood pressure control, kidney injury and high potassium
BA large fall in blood pressure, with fainting and falls on standing up
CFaster liver metabolism of lisinopril, so it stops working
DA higher risk of a dry cough than with lisinopril alone
3.Obliczanie dawekŚredni
Dziecko o masie 20 kg ma zlecone 7,5 mg/kg leku. Roztwór wyjściowy zawiera 50 mg/mL. Pobierz dawkę: jaką objętość V podajesz?
20 kg7,5 mg/kg50 mg/mL
V = mL
4.Obliczanie dawekTrudny
Dziecku o masie ciała 10 kg zlecono 12,5 mg/kg na dawkę zawiesiny doustnej, która zawiera 200 mg w 5 mL. Jaką objętość V podasz? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
10 kg12,5 mg/kg200 mg/5 mL
V = mL
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 98 kg ma otrzymać dożylną dawkę nasycającą leku (phenytoin sodium), aby osiągnąć stężenie substancji czynnej (phenytoin) 20 mg/L. Objętość dystrybucji wynosi 0,7 L/kg, a współczynnik soli S = 0,92. Oblicz dawkę nasycającą LD leku (phenytoin sodium) w mg.
98 kgVd = 0,7 L/kgC = 20 mg/LS = 0,92
LD = mg
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew leku (theophylline) biegnie z prędkością 25 mg/h bez dawki nasycającej. Klirens pacjenta wynosi 2,5 L/h, a okres półtrwania 6 h. Jakie jest stężenie C po 7 h?
R = 25 mg/hCL = 2,5 L/ht½ = 6 ht = 7 h
C = mg/L
3Roztwory
1.Farmakologia
Odpowiedź: C · Zmniejszenie dawki lub wydłużenie odstępu między dawkami
Dlaczego to jest odpowiedź
Gdy klirens nerkowy spada, leki wydalane przez nerki się kumulują. Dawkę zmniejsza się lub podaje rzadziej, kierując się czynnością nerek i w miarę możliwości stężeniem leku.
Odpowiedź
C · Zmniejszenie dawki lub wydłużenie odstępu między dawkami
2.Farmakologia
Odpowiedź: A · Weaker blood pressure control, kidney injury and high potassium
Dlaczego to jest odpowiedź
NSAIDs block prostaglandins that dilate the afferent arteriole and promote sodium loss. With an ACE inhibitor this can reduce blood pressure control and cause kidney injury and hyperkalaemia, especially if a diuretic is also used.
Odpowiedź
A · Weaker blood pressure control, kidney injury and high potassium
3.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 3 mL
Pobieranie dawki: objętość = (przepisana dawka/stężenie preparatu) × objętość preparatu. Najpierw zamień na te same jednostki, potem sprawdź, czy objętość mieści się w strzykawce i wypada na jednej z jej kresek.
Dawka z masy ciała
D = 7,5·20 = 150 mg
Objętość
V = 150/50 = 3 mL
Na strzykawce
Na tej strzykawce 10 mL każda mała kreska to 0,2 mL.
Odpowiedź
V = 3 mL
4.Obliczanie dawek
Odpowiedź: V = 3,1 mL
Obliczanie dawki: ilość do podania to dawka zlecona podzielona przez moc preparatu, razy ilość, w jakiej ta moc występuje: ilość = (dawka zlecona/moc) × objętość. Zawsze ujednolicaj jednostki (najpierw zamień g na mg, mg na µg) i sprawdzaj, czy wynik ma sens.
Dawka z masy ciała
12,5·10 = 125 mg
Objętość
V = (125/200)·5 = 3,125 ≈ 3,1 mL
Odpowiedź
V = 3,1 mL
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: LD = 1491 mg
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 0,7·98 = 68,6 L
Potrzebna ilość substancji czynnej
Vd·C = 68,6·20 = 1372 mg
Dawka nasycająca
LD = 1372/(0,92·1) = 1491 mg
Odpowiedź
LD = 1491 mg
W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: C = 5,546 mg/L
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.