Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
policjaa = 5 m/s²samochód17 m/s

Samochód jadący ze stałą prędkością 17 m/s mija stojący radiowóz. W tej chwili radiowóz rusza i przyspiesza jednostajnie z przyspieszeniem 5 m/s². Po jakim czasie radiowóz dogoni samochód? Wyznacz t.

vcar = 17 m/sapolice = 5 m/s²v0,police = 0
t = s
2.KinematykaTrudny
d = ?

Kamień zostaje upuszczony bez prędkości początkowej do studni. Plusk słychać 4,2 s po puszczeniu kamienia. Prędkość dźwięku wynosi 343 m/s; pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz głębokość d studni.

ttotal = 4,2 svsound = 343 m/sg = 9,81 m/s²
d = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 35°a = ?m = 20 kg

Klocek o masie 20 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 35° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,15. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 20 kgθ = 35°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 4 kg4 kgμ = 0,3

Klocek o masie 4 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 4 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,3. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 4 kgm2 = 4 kgμ = 0,3g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 20 m/s70°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 70° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 20 m/sθ = 70°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 15 mv0​ = 16 m/s30°H = ?

Piłkę wyrzucono z prędkością 16 m/s pod kątem 30° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 15 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość H nad ziemią u podnóża klifu.

v₀ = 16 m/sθ = 30°h = 15 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.Praca i energiaŚredni
40 km/h

Samochód jadący z prędkością 40 km/h po poziomej drodze gwałtownie hamuje i z zablokowanymi kołami sunie aż do zatrzymania. Współczynnik tarcia kinetycznego między oponami a drogą wynosi 0,4. Wyznacz drogę hamowania d.

v = 40 km/hμ = 0,4g = 9,81 m/s²
d = m
8.Praca i energiaTrudny
k = 3000 N/m15°μ = 0,35 kg

Sprężynę o sztywności 3000 N/m u podstawy zbocza nachylonego pod kątem 15° ściśnięto o 15 cm, opierając o nią klocek o masie 5 kg, i zwolniono. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a zboczem wynosi 0,3. Jak daleko d w górę zbocza od punktu zwolnienia przesunie się klocek, zanim się zatrzyma? (Pomiń krótki odcinek, na którym działa sprężyna, tzn. uwzględnij tarcie i siłę ciężkości na całej drodze d).

m = 5 kgk = 3000 N/mx = 15 cmθ = 15°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
d = m
9.Pęd i zderzeniaŚredni
1700 kg8 m/s1100 kg

Samochód o masie 1700 kg jadący z prędkością 8 m/s uderza w stojący samochód o masie 1100 kg i oba się sczepiają. Ile energii kinetycznej ΔK traci się w zderzeniu?

m1 = 1700 kgv1 = 8 m/sm2 = 1100 kgv2 = 0
ΔK = J
10.Pęd i zderzeniaTrudny
14 m/s7 m/s

Piłka o masie 0,3 kg uderza w ścianę z prędkością 14 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 7 m/s. Kontakt trwa 10 ms. Wyznacz średnią siłę Favg, z jaką ściana działa na piłkę.

m = 0,3 kgvin = 14 m/svout = 7 m/sΔt = 10 ms
Favg = N
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 2,5 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 2,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2,5 mH = 1 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 2 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (gliceryna), z górną krawędzią 2 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 2 mH = 1 mb = 2 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 75 mm, p1​ = 370 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 75 mm do 40 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 370 kPa, a prędkość 2,75 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 75 mmd2 = 40 mmp1 = 370 kPav1 = 2,75 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
pair​ = 80 kPav = ?d = 50 mmh = 1,5 m

Zamknięty zbiornik z wodą ma nad wodą sprężone powietrze o nadciśnieniu 80 kPa. Woda wypływa do atmosfery przez otwór o średnicy 50 mm, położony 1,5 m pod powierzchnią wody. Pomijając straty, wyznacz prędkość strumienia v. Przyjmij g = 9,81 m/s².

pair = 80 kPa (nadciśnienie)h = 1,5 md = 50 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
v = m/s
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
320 g (He)V = 5 LT = 70 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 5 L zawiera 320 g (He) w temperaturze 70 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 320 gM = 4,003 g/molV = 5 LT = 70 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (N₂) przechodzi od 400 kPa, 10 L, 40 °C do 600 kPa i 220 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 400 kPaV1 = 10 LT1 = 40 °CP2 = 600 kPaT2 = 220 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 20 °CTL​ = -10 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 2 kWẆ

Odwracalna chłodziarka utrzymuje w chłodni temperaturę -10 °C, odbierając 2 kW ciepła, i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 20 °C. Wyznacz strumień ciepła oddawanego Q̇H.

TL = -10 °CTH = 20 °CQ̇L = 2 kW
Q̇H = kW
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 450 °CT0​ = 20 °CTL​ = 0 °CERWQ̇H​ = 170 kWQ̇L​ = ?

Silnik cieplny Carnota pobiera 170 kW ciepła ze źródła o temperaturze 450 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 20 °C. Cała jego praca napędza chłodziarkę Carnota, która odbiera ciepło z zamrażarki o temperaturze 0 °C i również oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 20 °C. Wyznacz strumień ciepła Q̇L odbieranego z zamrażarki.

TH = 450 °CT0 = 20 °CTL = 0 °CQ̇H = 170 kW
Q̇L = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
100 dB?2 m4 m

Małe źródło wysyła dźwięk równo we wszystkich kierunkach. Poziom wynosi 100 dB w odległości 2 m od niego. Znajdź poziom β2 w odległości 4 m, pomijając pochłanianie i odbicia.

β1 = 100 dBr1 = 2 mr2 = 4 m
β2 = dB
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 589 nmd = 0,15 mmL = 1 my = ?

Światło o długości fali 589 nm pada na dwie szczeliny odległe o 0,15 mm. Ekran jest oddalony o 1 m. Znajdź odległość y3 od środkowego jasnego prążka do jasnego prążka numer 3.

λ = 589 nmd = 0,15 mmL = 1 mm = 3
y3 = mm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: t = 6,8 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Równe drogi

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·17/5 = 6,8 s

Odpowiedź

t = 6,8 s

W tej chwili radiowóz jedzie z prędkością 2v = 34 m/s.

2.Kinematyka

Odpowiedź: d = 77,47 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Dwie części czasu

½·9,81·t₁² = 343·(4,2 − t₁)
4,905·t₁² + 343·t₁ − 1441 = 0

Czas spadania

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t₁ = (−343 + √(343² + 4·4,905·1441))/(2·4,905) = 3,974 s

Głębokość

d = ½·9,81·3,974² = 77,47 m

Odpowiedź

d = 77,47 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 4,421 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 35° − 0,15·cos 35°) = 9,81·(0,5736 − 0,1229) = 4,421 m/s²

Odpowiedź

a = 4,421 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 25,51 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (39,24 − 11,77)/8 = 3,433 m/s²

Siła naciągu z równania dla klocka na stole

T − μ·m1·g = m1·a
T = 4·3,433 + 11,77 = 25,51 N

Odpowiedź

T = 25,51 N
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 26,21 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 20·cos 70° = 6,84 m/s
vy = v0·sin θ = 20·sin 70° = 18,79 m/s

Czas lotu

Start i lądowanie na tej samej wysokości: t = 2vy/g.

t = 2·18,79/9,81 = 3,832 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 6,84·3,832 = 26,21 m

Odpowiedź

x = 26,21 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: H = 18,26 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Pionowa prędkość początkowa

vy = 16·sin 30° = 8 m/s

Wzniesienie ponad klif

Δh = vy²/(2g) = 8²/(2·9,81) = 3,262 m

Wysokość nad ziemią

H = 15 + 3,262 = 18,26 m

Odpowiedź

H = 18,26 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: d = 15,73 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Prędkość w jednostkach podstawowych

v = 40/3,6 = 11,11 m/s

Bilans energii

½mv² = μmg·d → d = v²/(2μg) = 11,11²/(2·0,4·9,81) = 15,73 m

Odpowiedź

d = 15,73 m

Podwojenie prędkości wydłuża drogę hamowania czterokrotnie.

8.Praca i energia

Odpowiedź: d = 1,254 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia sprężyny

x = 15 cm = 0,15 m
½kx² = ½·3000·0,15² = 33,75 J

Bilans energii wzdłuż zbocza

m·g = 5·9,81 = 49,05 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 33,75/(49,05·(0,2588 + 0,3·0,9659)) = 1,254 m

Odpowiedź

d = 1,254 m
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: ΔK = 21371 J

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wspólna prędkość

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1700·8/2800 = 4,857 m/s

Energia kinetyczna przed i po

Kbefore = ½·1700·8² = 54400 J
Kafter = ½·2800·4,857² = 33029 J

Utracona energia

ΔK = 54400 − 33029 = 21371 J

Odpowiedź

ΔK = 21371 J

Utracona energia zamienia się w odkształcenie, ciepło i dźwięk.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: Favg = 630 N

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,3·(7 + 14) = 6,3 N·s

Średnia siła

Favg = J/Δt = 6,3/0,01 = 630 N

Odpowiedź

Favg = 630 N
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 58,86 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2,5 + 1/2 = 3 m
A = H·b = 1·2 = 2 m²
zasuwad = 2,5 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3·2 = 58,86 kN

Odpowiedź

F = 58,86 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 2,533 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2 + 1/2 = 2,5 m
A = H·b = 1·2 = 2 m²
zasuwad = 2 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·2,5·2 = 61,8 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 2·1³/12 = 0,1667 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 2,5 + 0,1667/(2,5·2) = 2,533 m

Odpowiedź

ycp = 2,533 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 327 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,75·(75/40)² = 9,668 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,75² − 9,668²)/1000 = −42,95 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 370 + (−42,95) = 327 kPa

Odpowiedź

p2 = 327 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: v = 13,76 m/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Równanie Bernoulliego od powierzchni do strumienia

v = √(2·(80000/1000 + 9,81·1,5)) = 13,76 m/s

Odpowiedź

v = 13,76 m/s
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 45613 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 320/4,003 = 79,94 mol
T = 70 + 273,15 = 343,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 79,94·8,314·343,1/0,005 = 45613 kPa

Odpowiedź

P = 45613 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 10,5 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 313,1 K, T2 = 493,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 10·(400/600)·(493,1/313,1) = 10,5 L

Odpowiedź

V2 = 10,5 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇H = 2,228 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = -10 + 273,15 = 263,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 2·293,1/263,1 = 2,228 kW

Odpowiedź

Q̇H = 2,228 kW

Moc pobierana: Ẇ = 0,228 kW.

18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇L = 1381 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 450 + 273,15 = 723,1 K
T0 = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = 0 + 273,15 = 273,1 K

Praca silnika

η = 1 − 293,1/723,1 = 0,5946
Ẇ = 0,5946·170 = 101,1 kW

Ciepło odbierane przez chłodziarkę

COPR = 273,1/(293,1 − 273,1) = 13,66
Q̇L = 13,66·101,1 = 1381 kW

Odpowiedź

Q̇L = 1381 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: β2 = 93,98 dB

Fale: fala okresowa przesuwa się o jedną długość fali w ciągu jednego okresu, więc v = fλ, gdzie T = 1/f. Na napiętej strunie v = √(T/μ), gdzie T to naciąg, a μ = m/L to masa na metr. Dźwięk w powietrzu rozchodzi się z prędkością około 343 m/s w 20 °C, światło w próżni z c = 3,00 × 10⁸ m/s. Głośność mierzy się w skali logarytmicznej: β = 10·log₁₀(I/I₀) dB, gdzie I₀ = 10⁻¹² W/m², więc 10 razy większe natężenie dodaje 10 dB. Źródło punktowe rozprasza moc P na sferę: I = P/(4πr²).

Stosunek natężeń

I₂/I₁ = (2/4)² = 0,25

Nowy poziom

β₂ = 100 + 10·log₁₀(0,25) = 93,98 dB

Odpowiedź

β2 = 93,98 dB

Każde podwojenie odległości obniża poziom o około 6 dB.

20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: y3 = 11,78 mm

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Odstęp prążków

Δy = λL/d = 589 × 10⁻⁹·1/(0,15 × 10⁻³) = 3,927 mm

Prążek numer 3

y3 = 3·3,927 = 11,78 mm

Odpowiedź

y3 = 11,78 mm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers