Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
policjaa = 2,5 m/s²samochód28 m/s

Samochód jadący ze stałą prędkością 28 m/s mija stojący radiowóz. W tej chwili radiowóz rusza i przyspiesza jednostajnie z przyspieszeniem 2,5 m/s². W jakiej odległości od miejsca startu radiowóz dogoni samochód? Wyznacz d.

vcar = 28 m/sapolice = 2,5 m/s²v0,police = 0
d = m
2.KinematykaTrudny
v₀ = 7 m/s20 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 7 m/s z krawędzi dachu na wysokości 20 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od rzutu piłka uderzy w ziemię? Wyznacz t.

v₀ = 7 m/sh₀ = 20 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 35°15 kgF = ?

Skrzynka o masie 15 kg jest pchana ze stałą prędkością w górę rampy nachylonej pod kątem 35° do poziomu siłą równoległą do rampy. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,2. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę pchającą F.

m = 15 kgθ = 35°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
F = N
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 6 kg8 kgθ = 25°

Klocek o masie 6 kg na rampie nachylonej pod kątem 25° jest połączony lekką nicią przechodzącą przez bloczek bez tarcia na szczycie rampy z wiszącym ciężarkiem o masie 8 kg. Wiszący ciężarek porusza się w dół. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a rampą wynosi 0,15. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 6 kgm2 = 8 kgθ = 25°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = ?30°R = 65 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu pod kątem 30° do poziomu i upadła 65 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość początkową v0.

θ = 30°R = 65 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 10 mv0​ = 20 m/s60°v = ?

Piłkę wyrzucono z prędkością 20 m/s pod kątem 60° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 10 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v, z jaką uderza w ziemię.

v₀ = 20 m/sθ = 60°h = 10 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
7.Praca i energiaŚredni
40°d = 19 mμ = 0,15

Klocek zsuwa się bez prędkości początkowej po zboczu nachylonym pod kątem 40° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,15. Wyznacz jego prędkość v po przebyciu 19 m wzdłuż zbocza.

θ = 40°μ = 0,15d = 19 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
8.Praca i energiaTrudny
k = 500 N/m30°μ = 0,20,5 kg

Sprężynę o sztywności 500 N/m u podstawy zbocza nachylonego pod kątem 30° ściśnięto o 10 cm, opierając o nią klocek o masie 0,5 kg, i zwolniono. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a zboczem wynosi 0,2. Jak daleko d w górę zbocza od punktu zwolnienia przesunie się klocek, zanim się zatrzyma? (Pomiń krótki odcinek, na którym działa sprężyna, tzn. uwzględnij tarcie i siłę ciężkości na całej drodze d).

m = 0,5 kgk = 500 N/mx = 10 cmθ = 30°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
d = m
9.Pęd i zderzeniaŚredni
4 kg91 m/s4 kgv′2​ = ?

Pocisk o masie 8 kg lecący poziomo z prędkością 34 m/s rozpada się w wybuchu na dwa odłamki poruszające się wzdłuż tej samej prostej. Odłamek o masie 4 kg leci dalej do przodu z prędkością 91 m/s. Wyznacz prędkość v′2 odłamka o masie 4 kg (dodatnią w pierwotnym kierunku).

M = 8 kgu = 34 m/sm1 = 4 kgv′1 = 91 m/sm2 = 4 kg
v′2 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
29 m/s19 m/s

Piłka o masie 0,5 kg uderza w ścianę z prędkością 29 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 19 m/s. Kontakt trwa 25 ms. Wyznacz wartość popędu J, który ściana przekazuje piłce.

m = 0,5 kgvin = 29 m/svout = 19 m/sΔt = 25 ms
J = N·s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 1,5 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1,5 mH = 2 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 3 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda morska), z górną krawędzią 3 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 3 mH = 1 mb = 1,5 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
v = ?p0​pp0​ − p = 1200 Papunkt spiętrzenia

Rurka Prandtla w tunelu aerodynamicznym wskazuje różnicę 1200 Pa między ciśnieniem spiętrzenia a ciśnieniem statycznym. Gęstość powietrza wynosi 1,2 kg/m³. Wyznacz prędkość powietrza v.

p0 − p = 1200 Paρ = 1,2 kg/m³
v = m/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
H = ?d1​ = 50 mmp1​ = 130 kPad2​ = 20 mm

Dysza fontanny jest skierowana pionowo w górę. Tuż pod dyszą rura zasilająca ma średnicę 50 mm i nadciśnienie 130 kPa. Średnica wylotu dyszy wynosi 20 mm, a różnica wysokości na długości dyszy jest pomijalna. Pomijając straty i opór powietrza, wyznacz wysokość H, na jaką strumień wznosi się nad dyszę. Przyjmij g = 9,81 m/s².

d1 = 50 mmp1 = 130 kPa (nadciśnienie)d2 = 20 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
H = m
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
320 g (He)P = 500 kPaT = 55 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 320 g (He) przy 500 kPa i 55 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 320 gM = 4,003 g/molP = 500 kPaT = 55 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
He, M = 4,003 g/molP = 350 kPaT = 80 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (He) przy 350 kPa i 80 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 4,003 g/molP = 350 kPaT = 80 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 725 °CTL​ = 40 °CEQH​ = 4300 kJQL​W = ?

Silnik cieplny pracuje między zbiornikiem gorącym o temperaturze 725 °C a zbiornikiem zimnym o temperaturze 40 °C. Pobiera 4300 kJ ciepła. Wyznacz największą pracę Wmax, jaką mógłby wykonać.

TH = 725 °CTL = 40 °CQH = 4300 kJ
Wmax = kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
1200 °CTm​ = ?40 °CABWA​WB​

Dwa silniki Carnota pracują szeregowo. Silnik A pobiera ciepło ze zbiornika o temperaturze 1200 °C i oddaje ciepło do zbiornika pośredniego o temperaturze Tm. Silnik B pobiera całe to ciepło i oddaje ciepło do zbiornika o temperaturze 40 °C. Oba silniki wykonują tę samą pracę. Wyznacz Tm w °C.

TH = 1200 °CTL = 40 °C
Tm = °C
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
L = 0,8 mn = 3

Układ: Rura zamknięta na jednym końcu, długość 0,8 m, prędkość dźwięku 343 m/s. Znajdź częstotliwość f3 dla: harmoniczna numer 3.

v = 343 m/sn = 3L = 0,8 m
f3 = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
Fdo​ = 40 cmR = 16 cm

Przedmiot jest 40 cm przed zwierciadłem (typ: wklęsłe) o promieniu krzywizny 16 cm. Znajdź odległość obrazu di, dodatnią dla obrazu przed zwierciadłem (rzeczywistego) i ujemną dla obrazu za nim (pozornego).

do = 40 cmR = 16 cm
di = cm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 627,2 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Równe drogi

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·28/2,5 = 22,4 s

Droga

d = v·t = 28·22,4 = 627,2 m

Odpowiedź

d = 627,2 m

W tej chwili radiowóz jedzie z prędkością 2v = 56 m/s.

2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 2,855 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równanie ruchu

Kierunek w górę jest dodatni, a ziemia leży h₀ poniżej punktu startu.

−20 = 7·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 7·t − 20 = 0

Rozwiąż równanie kwadratowe

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t = (7 + √(7² + 2·9,81·20))/9,81 = 2,855 s

Odpowiedź

t = 2,855 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: F = 108,5 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Siły wzdłuż równi

Stała prędkość: siły się równoważą.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

Siła pchająca

F = 84,4 + 24,11 = 108,5 N

Odpowiedź

F = 108,5 N
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 52,42 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Siły wzdłuż nici

m₂·g = 78,48 N
m₁·g·sin θ = 24,88 N
μ·m₁·g·cos θ = 8,002 N

Przyspieszenie układu

a = (78,48 − 24,88 − 8,002)/14 = 3,257 m/s²

Siła naciągu z wiszącego ciężarka

m2·g − T = m2·a → T = 8·(9,81 − 3,257) = 52,42 N

Odpowiedź

T = 52,42 N
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: v0 = 27,13 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Wyznacz v₀ ze wzoru na zasięg

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·65/sin 60°) = 27,13 m/s

Odpowiedź

v0 = 27,13 m/s
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: v = 24,42 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 20·cos 60° = 10 m/s
vy0 = 20·sin 60° = 17,32 m/s

Prędkość pionowa przy uderzeniu

Energia albo v² = v₀² + 2as w kierunku pionowym.

vy = √(17,32² + 2·9,81·10) = 22,28 m/s

Prędkość przy uderzeniu

v = √(10² + 22,28²) = 24,42 m/s

Odpowiedź

v = 24,42 m/s

Sprawdzenie energią: v² = v₀² + 2gh.

7.Praca i energia

Odpowiedź: v = 14,03 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Bilans energii wzdłuż zbocza

Klocek obniża się o d·sin θ, a tarcie zabiera μmg·cos θ·d. Masa się skraca.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·19·(0,6428 − 0,15·0,766)) = 14,03 m/s

Odpowiedź

v = 14,03 m/s
8.Praca i energia

Odpowiedź: d = 0,7571 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia sprężyny

x = 10 cm = 0,1 m
½kx² = ½·500·0,1² = 2,5 J

Bilans energii wzdłuż zbocza

m·g = 0,5·9,81 = 4,905 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 2,5/(4,905·(0,5 + 0,2·0,866)) = 0,7571 m

Odpowiedź

d = 0,7571 m
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′2 = −23 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Pęd przed

p = M·u = 8·34 = 272 kg·m/s

Pęd po

272 = 4·91 + 4·v′2
v′2 = (272 − 364)/4 = −23 m/s

Odpowiedź

v′2 = −23 m/s

Znak minus oznacza, że drugi odłamek leci do tyłu.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: J = 24 N·s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,5·(19 + 29) = 24 N·s

Odpowiedź

J = 24 N·s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 98,1 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 2/2 = 2,5 m
A = H·b = 2·2 = 4 m²
zasuwad = 1,5 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,5·4 = 98,1 kN

Odpowiedź

F = 98,1 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 3,524 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 3 + 1/2 = 3,5 m
A = H·b = 1·1,5 = 1,5 m²
zasuwad = 3 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·3,5·1,5 = 52,79 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 1,5·1³/12 = 0,125 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 3,5 + 0,125/(3,5·1,5) = 3,524 m

Odpowiedź

ycp = 3,524 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: v = 44,72 m/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Równanie Bernoulliego do punktu spiętrzenia

Przepływ zatrzymuje się przy końcówce, więc jego energia kinetyczna ujawnia się jako dodatkowe ciśnienie.

p0 − p = ½ρv²
v = √(2·1200/1,2) = 44,72 m/s

Odpowiedź

v = 44,72 m/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: H = 13,6 m

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Prędkość wylotowa

β = 20/50 = 0,4
v2 = √(2p1/(ρ(1 − β⁴))) = √(2·130000/(1000·0,9744)) = 16,33 m/s

Wysokość strumienia

Równanie Bernoulliego wzdłuż strumienia: w najwyższym punkcie prędkość jest równa zeru, a ciśnienie znów jest atmosferyczne.

H = v2²/(2g) = 16,33²/(2·9,81) = 13,6 m

Odpowiedź

H = 13,6 m
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 436,2 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 320/4,003 = 79,94 mol
T = 55 + 273,15 = 328,1 K

Objętość

V = nRT/P = 79,94·8,314·328,1/500 = 436,2 L

Odpowiedź

V = 436,2 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 0,4772 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 80 + 273,15 = 353,1 K

Gęstość

ρ = 350·4,003/(8,314·353,1) = 0,4772 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 0,4772 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Wmax = 2951 kJ

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 725 + 273,15 = 998,1 K
TL = 40 + 273,15 = 313,1 K

Sprawność Carnota

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 313,1/998,1 = 68,63 %

Maksymalna praca

Wmax = ηmax·QH = 0,6863·4300 = 2951 kJ

Odpowiedź

Wmax = 2951 kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Tm = 620 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 1200 + 273,15 = 1473 K
TL = 40 + 273,15 = 313,1 K

Równa praca

W = Q·(1 − Tlow/Thigh), a Q/T jest takie samo w każdym zbiorniku, więc W jest proporcjonalne do spadku temperatury.

Tm = (1473 + 313,1)/2 = 893,2 K = 620 °C

Odpowiedź

Tm = 620 °C
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f3 = 321,6 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Długość fali tego rodzaju drgań

λ = 4L/n = 4·0,8/3 = 1,067 m

Częstotliwość

f = v/λ = 343/1,067 = 321,6 Hz

Odpowiedź

f3 = 321,6 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: di = 10 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Ogniskowa

f = R/2 = 8 cm

Równanie zwierciadła

1/di = 1/f − 1/do = 1/8 − 1/40
di = 10 cm
F40 cmf = 8 cm

Diagram promieni

obraz rzeczywisty przed zwierciadłem

Odpowiedź

di = 10 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers