Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)2,308 s15

Samochód jadący z prędkością 54 km/h hamuje ze stałym opóźnieniem 6,5 m/s² aż do zatrzymania. Wyznacz drogę hamowania s.

v₀ = 54 km/ha = −6,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematykaTrudny
AB: 22 m/s35 m

Piłka A zostaje upuszczona bez prędkości początkowej z wysokości 35 m. W tej samej chwili piłka B zostaje rzucona pionowo w górę z ziemi dokładnie pod nią z prędkością 22 m/s. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Kiedy piłki się spotkają? Wyznacz t.

H = 35 mv0B = 22 m/sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 30°45 kgF = ?

Skrzynka o masie 45 kg jest pchana ze stałą prędkością w górę rampy nachylonej pod kątem 30° do poziomu siłą równoległą do rampy. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,2. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę pchającą F.

m = 45 kgθ = 30°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
F = N
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 1,5 kg1,5 kgμ = 0,1

Klocek o masie 1,5 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 1,5 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,1. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 1,5 kgm2 = 1,5 kgμ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = ?45°R = 55 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu pod kątem 45° do poziomu i upadła 55 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość początkową v0.

θ = 45°R = 55 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 35 mv0​ = 19 m/s20°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 20° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 35 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 19 m/sθ = 20°h = 35 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Praca i energiaŚredni
45°d = 17 mμ = 0,25

Klocek zsuwa się bez prędkości początkowej po zboczu nachylonym pod kątem 45° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,25. Wyznacz jego prędkość v po przebyciu 17 m wzdłuż zbocza.

θ = 45°μ = 0,25d = 17 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
8.Praca i energiaTrudny
k = 2000 N/m15°μ = 0,22 kg

Sprężynę o sztywności 2000 N/m u podstawy zbocza nachylonego pod kątem 15° ściśnięto o 15 cm, opierając o nią klocek o masie 2 kg, i zwolniono. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a zboczem wynosi 0,2. Jak daleko d w górę zbocza od punktu zwolnienia przesunie się klocek, zanim się zatrzyma? (Pomiń krótki odcinek, na którym działa sprężyna, tzn. uwzględnij tarcie i siłę ciężkości na całej drodze d).

m = 2 kgk = 2000 N/mx = 15 cmθ = 15°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
d = m
9.Pęd i zderzeniaŚredni
3 kg78 m/s3 kgv′2​ = ?

Pocisk o masie 6 kg lecący poziomo z prędkością 19 m/s rozpada się w wybuchu na dwa odłamki poruszające się wzdłuż tej samej prostej. Odłamek o masie 3 kg leci dalej do przodu z prędkością 78 m/s. Wyznacz prędkość v′2 odłamka o masie 3 kg (dodatnią w pierwotnym kierunku).

M = 6 kgu = 19 m/sm1 = 3 kgv′1 = 78 m/sm2 = 3 kg
v′2 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
16 m/s8 m/s

Piłka o masie 0,1 kg uderza w ścianę z prędkością 16 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 8 m/s. Kontakt trwa 50 ms. Wyznacz średnią siłę Favg, z jaką ściana działa na piłkę.

m = 0,1 kgvin = 16 m/svout = 8 m/sΔt = 50 ms
Favg = N
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 4 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 4 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 4 mH = 2,5 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 0,5 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 0,5 mH = 1 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
Q = ?d = 50 mm, Cd​ = 0,6h = 6 m

Woda wypływa z dużego otwartego zbiornika przez otwór o ostrej krawędzi i średnicy 50 mm. Poziom wody utrzymuje się 6 m nad otworem, a współczynnik wypływu wynosi 0,6. Wyznacz natężenie przepływu Q. Przyjmij g = 9,81 m/s².

d = 50 mmh = 6 mCd = 0,6g = 9,81 m/s²
Q = L/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
H = ?d1​ = 50 mmp1​ = 100 kPad2​ = 25 mm

Dysza fontanny jest skierowana pionowo w górę. Tuż pod dyszą rura zasilająca ma średnicę 50 mm i nadciśnienie 100 kPa. Średnica wylotu dyszy wynosi 25 mm, a różnica wysokości na długości dyszy jest pomijalna. Pomijając straty i opór powietrza, wyznacz wysokość H, na jaką strumień wznosi się nad dyszę. Przyjmij g = 9,81 m/s².

d1 = 50 mmp1 = 100 kPa (nadciśnienie)d2 = 25 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
H = m
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
140 g (O₂)V = 20 LT = 25 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 20 L zawiera 140 g (O₂) w temperaturze 25 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 140 gM = 32 g/molV = 20 LT = 25 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (O₂) przechodzi od 300 kPa, 2 L, 40 °C do 350 kPa i 230 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 300 kPaV1 = 2 LT1 = 40 °CP2 = 350 kPaT2 = 230 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 450 °CTL​ = 15 °CEQH​ = 1300 kJQL​W = ?

Silnik cieplny pracuje między zbiornikiem gorącym o temperaturze 450 °C a zbiornikiem zimnym o temperaturze 15 °C. Pobiera 1300 kJ ciepła. Wyznacz największą pracę Wmax, jaką mógłby wykonać.

TH = 450 °CTL = 15 °CQH = 1300 kJ
Wmax = kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 22 °CTL​ = 2 °CHPQ̇H​ = 8 kWQ̇L​Ẇ

Pompa ciepła utrzymuje w domu 22 °C, gdy na zewnątrz jest 2 °C, dostarczając do domu 8 kW ciepła. Wyznacz największy możliwy współczynnik wydajności COPmax.

TH = 22 °CTL = 2 °CQ̇H = 8 kW
COPmax =
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
L = ?n = 7

Układ: Rura zamknięta na jednym końcu. Wymagana częstotliwość dla: harmoniczna numer 7 to 800 Hz. Prędkość dźwięku wynosi 343 m/s. Znajdź długość L rury.

v = 343 m/sn = 7f7 = 800 Hz
L = m
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 589 nmd = 0,1 mmL = 1,5 my = ?

Światło o długości fali 589 nm pada na dwie szczeliny odległe o 0,1 mm. Ekran jest oddalony o 1,5 m. Znajdź odległość y2 od środkowego jasnego prążka do jasnego prążka numer 2.

λ = 589 nmd = 0,1 mmL = 1,5 mm = 2
y2 = mm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: s = 17,31 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 54/3,6 = 15 m/s

Droga hamowania

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 15²/(2·6,5) = 17,31 m

Odpowiedź

s = 17,31 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 1,591 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Czas spotkania

Zwrot w górę jest dodatni, ziemia to y = 0.

35 − ½g·t² = 22·t − ½g·t² → t = 35/22 = 1,591 s

Odpowiedź

t = 1,591 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: F = 297,2 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Stała prędkość: siły się równoważą.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

Siła pchająca

F = 220,7 + 76,46 = 297,2 N

Odpowiedź

F = 297,2 N
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 4,415 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (14,71 − 1,472)/3 = 4,415 m/s²

Odpowiedź

a = 4,415 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: v0 = 23,23 m/s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Wyznacz v₀ ze wzoru na zasięg

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·55/sin 90°) = 23,23 m/s

Odpowiedź

v0 = 23,23 m/s
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 3,415 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 19·cos 20° = 17,85 m/s
vy = v0·sin θ = 19·sin 20° = 6,498 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 35 + 6,498·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (6,498 + √(42,23 + 686,7))/9,81 = 3,415 s

Odpowiedź

t = 3,415 s
7.Praca i energia

Odpowiedź: v = 13,3 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Bilans energii wzdłuż zbocza

Klocek obniża się o d·sin θ, a tarcie zabiera μmg·cos θ·d. Masa się skraca.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·17·(0,7071 − 0,25·0,7071)) = 13,3 m/s

Odpowiedź

v = 13,3 m/s
8.Praca i energia

Odpowiedź: d = 2,537 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia sprężyny

x = 15 cm = 0,15 m
½kx² = ½·2000·0,15² = 22,5 J

Bilans energii wzdłuż zbocza

m·g = 2·9,81 = 19,62 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 22,5/(19,62·(0,2588 + 0,2·0,9659)) = 2,537 m

Odpowiedź

d = 2,537 m
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′2 = −40 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Pęd przed

p = M·u = 6·19 = 114 kg·m/s

Pęd po

114 = 3·78 + 3·v′2
v′2 = (114 − 234)/3 = −40 m/s

Odpowiedź

v′2 = −40 m/s

Znak minus oznacza, że drugi odłamek leci do tyłu.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: Favg = 48 N

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,1·(8 + 16) = 2,4 N·s

Średnia siła

Favg = J/Δt = 2,4/0,05 = 48 N

Odpowiedź

Favg = 48 N
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 257,5 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 4 + 2,5/2 = 5,25 m
A = H·b = 2,5·2 = 5 m²
zasuwad = 4 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·5,25·5 = 257,5 kN

Odpowiedź

F = 257,5 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 1,083 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 1/2 = 1 m
A = H·b = 1·3 = 3 m²
zasuwad = 0,5 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1·3 = 29,43 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 3·1³/12 = 0,25 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 1 + 0,25/(1·3) = 1,083 m

Odpowiedź

ycp = 1,083 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 12,78 L/s

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Idealna prędkość strumienia

√(2gh) = √(2·9,81·6) = 10,85 m/s

Rzeczywiste natężenie przepływu

Współczynnik wypływu uwzględnia kontrakcję strumienia i tarcie na krawędzi.

Q = Cd·A·√(2gh) = 0,6·0,001963·10,85 = 0,01278 m³/s = 12,78 L/s

Odpowiedź

Q = 12,78 L/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: H = 10,87 m

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Prędkość wylotowa

β = 25/50 = 0,5
v2 = √(2p1/(ρ(1 − β⁴))) = √(2·100000/(1000·0,9375)) = 14,61 m/s

Wysokość strumienia

Równanie Bernoulliego wzdłuż strumienia: w najwyższym punkcie prędkość jest równa zeru, a ciśnienie znów jest atmosferyczne.

H = v2²/(2g) = 14,61²/(2·9,81) = 10,87 m

Odpowiedź

H = 10,87 m
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 542,2 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 140/32 = 4,375 mol
T = 25 + 273,15 = 298,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 4,375·8,314·298,1/0,02 = 542,2 kPa

Odpowiedź

P = 542,2 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 2,754 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 313,1 K, T2 = 503,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 2·(300/350)·(503,1/313,1) = 2,754 L

Odpowiedź

V2 = 2,754 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Wmax = 782 kJ

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 450 + 273,15 = 723,1 K
TL = 15 + 273,15 = 288,1 K

Sprawność Carnota

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 288,1/723,1 = 60,15 %

Maksymalna praca

Wmax = ηmax·QH = 0,6015·1300 = 782 kJ

Odpowiedź

Wmax = 782 kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: COPmax = 14,76

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 22 + 273,15 = 295,1 K
TL = 2 + 273,15 = 275,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 295,1/(295,1 − 275,1) = 14,76

Odpowiedź

COPmax = 14,76
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: L = 0,7503 m

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Długość fali

λ = v/f = 343/800 = 0,4288 m

Długość

L = nλ/4 = 7·0,4288/4 = 0,7503 m

Odpowiedź

L = 0,7503 m
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: y2 = 17,67 mm

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Odstęp prążków

Δy = λL/d = 589 × 10⁻⁹·1,5/(0,1 × 10⁻³) = 8,835 mm

Prążek numer 2

y2 = 2·8,835 = 17,67 mm

Odpowiedź

y2 = 17,67 mm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers