Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
a = ?s = 800 m

Samolot potrzebuje do startu prędkości 260 km/h, a użyteczny pas startowy ma długość 800 m. Jakie stałe przyspieszenie a jest potrzebne przy starcie z miejsca?

v₀ = 0v = 260 km/hs = 800 m
a = m/s²
2.KinematykaTrudny
v₀ = 14 m/s30 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 14 m/s z krawędzi dachu na wysokości 30 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość hmax nad ziemią.

v₀ = 14 m/sh₀ = 30 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 30°35 kgF = ?

Skrzynka o masie 35 kg jest pchana ze stałą prędkością w górę rampy nachylonej pod kątem 30° do poziomu siłą równoległą do rampy. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,2. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę pchającą F.

m = 35 kgθ = 30°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
F = N
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
7 kg5 kgTF = 65 Nμ = 0,15

Dwa klocki na poziomej podłodze są połączone lekką poziomą nicią. Pozioma siła 65 N ciągnie przedni klocek o masie 5 kg; klocek o masie 7 kg jest ciągnięty za nim. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,15 dla obu klocków. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici łączącej.

m1 = 7 kgm2 = 5 kgF = 65 Nμ = 0,15g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 10 m/s60°zasięgH = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 60° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz największą wysokość H, jaką osiąga piłka.

v0 = 10 m/sθ = 60°g = 9,81 m/s²
H = m
6.Rzut ukośnyTrudny
9 mv0​ = 38 m/s35°x = ?

Piłkę rzucono z poziomu ziemi z prędkością 38 m/s pod kątem 35° do poziomu. Ląduje, już opadając, na płaskim dachu budynku o wysokości 9 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz odległość poziomą x od punktu wyrzutu do miejsca lądowania.

v₀ = 38 m/sθ = 35°hroof = 9 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
45°L = 2 m5 kg

Kulka o masie 5 kg wisi na lekkiej nici o długości 2 m. Odchyla się ją, aż nić utworzy z pionem kąt 45°, i puszcza bez prędkości początkowej. Wyznacz siłę naciągu T nici, gdy kulka przechodzi przez najniższy punkt.

m = 5 kgL = 2 mθ = 45°g = 9,81 m/s²
T = N
8.Praca i energiaTrudny
h = 2,5 mL = 3 mμ = 0,15k = 500 N/m

Klocek o masie 1 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 2,5 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 3 m (μ = 0,15), a potem trafia na sprężynę (k = 500 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz maksymalne ugięcie x sprężyny.

m = 1 kgh = 2,5 mL = 3 mμ = 0,15k = 500 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Pęd i zderzeniaŚredni
3,5 kg5 m/s3 kg

Wózek o masie 3,5 kg jadący z prędkością 5 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 3 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′2 drugiego wózka po zderzeniu.

m1 = 3,5 kgm2 = 3 kgv1 = 5 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
29 m/s9 m/s

Piłka o masie 0,25 kg uderza w ścianę z prędkością 29 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 9 m/s. Kontakt trwa 5 ms. Wyznacz średnią siłę Favg, z jaką ściana działa na piłkę.

m = 0,25 kgvin = 29 m/svout = 9 m/sΔt = 5 ms
Favg = N
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 1,5 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1,5 mH = 2,5 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 0,5 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 0,5 mH = 2,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
v = ?p0​pp0​ − p = 1200 Papunkt spiętrzenia

Rurka Prandtla w tunelu aerodynamicznym wskazuje różnicę 1200 Pa między ciśnieniem spiętrzenia a ciśnieniem statycznym. Gęstość powietrza wynosi 1,2 kg/m³. Wyznacz prędkość powietrza v.

p0 − p = 1200 Paρ = 1,2 kg/m³
v = m/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 200 mm, p1​ = 260 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?Δz = 10 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 200 mm do 50 mm i wznosi się o 10 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 260 kPa, a prędkość 0,5 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 200 mmd2 = 50 mmp1 = 260 kPav1 = 0,5 m/sΔz = 10 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
420 g (CO₂)V = 10 LT = 10 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 10 L zawiera 420 g (CO₂) w temperaturze 10 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 420 gM = 44,01 g/molV = 10 LT = 10 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Ar, M = 39,95 g/molP = 550 kPaT = 20 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (Ar) przy 550 kPa i 20 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 39,95 g/molP = 550 kPaT = 20 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 400 °CTL​ = 40 °CEQH​QL​W

Silnik cieplny pracuje między zbiornikiem gorącym o temperaturze 400 °C a zbiornikiem zimnym o temperaturze 40 °C. Wyznacz największą możliwą sprawność cieplną ηmax.

TH = 400 °CTL = 40 °C
ηmax = %
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 21 °CTL​ = 2 °CHPQ̇H​ = 7 kWQ̇L​Ẇ = ?

Pompa ciepła utrzymuje w domu 21 °C, gdy na zewnątrz jest 2 °C, dostarczając do domu 7 kW ciepła. Wyznacz minimalną moc napędową Ẇmin.

TH = 21 °CTL = 2 °CQ̇H = 7 kW
Ẇmin = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
Pβ = ?r = 1 m

Mały głośnik promieniuje moc akustyczną 2 W równo we wszystkich kierunkach. Znajdź poziom natężenia dźwięku β w odległości 1 m.

P = 2 Wr = 1 mI0 = 10⁻¹² W/m²
β = dB
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = ?d = 0,25 mmL = 2 m20,26 mm

Dwie szczeliny odległe o 0,25 mm oświetlono światłem monochromatycznym. Na ekranie w odległości 2 m jasny prążek numer 4 leży 20,26 mm od prążka środkowego. Znajdź długość fali λ.

d = 0,25 mmL = 2 my4 = 20,26 mmm = 4
λ = nm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: a = 3,26 m/s²

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v = 260/3,6 = 72,22 m/s

Przyspieszenie

a = v²/(2s) = 72,22²/(2·800) = 3,26 m/s²

Odpowiedź

a = 3,26 m/s²
2.Kinematyka

Odpowiedź: hmax = 39,99 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Wzniesienie nad dach

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 14²/(2·9,81) = 9,99 m

Wysokość nad ziemią

hmax = 30 + 9,99 = 39,99 m

Odpowiedź

hmax = 39,99 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: F = 231,1 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Stała prędkość: siły się równoważą.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

Siła pchająca

F = 171,7 + 59,47 = 231,1 N

Odpowiedź

F = 231,1 N
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 37,92 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Cały układ

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (65 − 17,66)/12 = 3,945 m/s²

Sam tylny klocek

T = m1·(a + μ·g) = 7·(3,945 + 1,472) = 37,92 N

Odpowiedź

T = 37,92 N

Przy tym samym μ dla obu klocków tarcie się upraszcza: T = F·m₁/(m₁ + m₂).

5.Rzut ukośny

Odpowiedź: H = 3,823 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 10·cos 60° = 5 m/s
vy = v0·sin θ = 10·sin 60° = 8,66 m/s

Najwyższy punkt

Na szczycie prędkość pionowa jest zerowa: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 8,66²/(2·9,81) = 3,823 m

Odpowiedź

H = 3,823 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 124 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 31,13 m/s, vy = 21,8 m/s

Czas do lądowania na dachu

Większy pierwiastek: piłka opada.

9 = 21,8·t − 4,905·t²
t = (21,8 + √(21,8² − 2·9,81·9))/9,81 = 3,983 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 31,13·3,983 = 124 m

Odpowiedź

x = 124 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: T = 77,78 N

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Na torze kołowym siła wypadkowa skierowana do środka musi być równa mv²/r.

Prędkość w najniższym punkcie

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·2·(1 − cos 45°) = 11,49 m²/s²

Siły w najniższym punkcie

m·g = 5·9,81 = 49,05 N
T = mg + mv²/L = 49,05 + 5·11,49/2 = 77,78 N

Odpowiedź

T = 77,78 N

Sprawdzenie: T = mg(3 − 2cos θ) = 77,78 N.

8.Praca i energia

Odpowiedź: x = 28,36 cm

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 9,81·(2,5 − 0,15·3) = 20,11 J

Maksymalne ugięcie

½kx² = 20,11 → x = √(2·20,11/500) = 0,2836 m = 28,36 cm

Odpowiedź

x = 28,36 cm
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′2 = 5,385 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (3,5 − 3)/(3,5 + 3)·5 = 0,3846 m/s
v′2 = 2·3,5/(3,5 + 3)·5 = 5,385 m/s

Odpowiedź

v′2 = 5,385 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: Favg = 1900 N

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,25·(9 + 29) = 9,5 N·s

Średnia siła

Favg = J/Δt = 9,5/0,005 = 1900 N

Odpowiedź

Favg = 1900 N
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 202,3 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 2,5/2 = 2,75 m
A = H·b = 2,5·3 = 7,5 m²
zasuwad = 1,5 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,75·7,5 = 202,3 kN

Odpowiedź

F = 202,3 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 2,048 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 2,5/2 = 1,75 m
A = H·b = 2,5·1 = 2,5 m²
zasuwad = 0,5 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1,75·2,5 = 42,92 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 1·2,5³/12 = 1,302 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 1,75 + 1,302/(1,75·2,5) = 2,048 m

Odpowiedź

ycp = 2,048 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: v = 44,72 m/s

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Równanie Bernoulliego do punktu spiętrzenia

Przepływ zatrzymuje się przy końcówce, więc jego energia kinetyczna ujawnia się jako dodatkowe ciśnienie.

p0 − p = ½ρv²
v = √(2·1200/1,2) = 44,72 m/s

Odpowiedź

v = 44,72 m/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 130 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 0,5·(200/50)² = 8 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(0,5² − 8²)/1000 = −31,88 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·10/1000 = 98,1 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 260 + (−31,88) − 98,1 = 130 kPa

Odpowiedź

p2 = 130 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 2247 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 420/44,01 = 9,543 mol
T = 10 + 273,15 = 283,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 9,543·8,314·283,1/0,01 = 2247 kPa

Odpowiedź

P = 2247 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 9,015 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 20 + 273,15 = 293,1 K

Gęstość

ρ = 550·39,95/(8,314·293,1) = 9,015 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 9,015 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: ηmax = 53,48 %

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 400 + 273,15 = 673,1 K
TL = 40 + 273,15 = 313,1 K

Sprawność Carnota

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 313,1/673,1 = 53,48 %

Odpowiedź

ηmax = 53,48 %
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇmin = 0,4522 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 21 + 273,15 = 294,1 K
TL = 2 + 273,15 = 275,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 294,1/(294,1 − 275,1) = 15,48

Minimalna moc

Najmniej pracy potrzebuje maszyna odwracalna, która ma największy COP.

Ẇmin = Q̇H/COP = 7/15,48 = 0,4522 kW

Odpowiedź

Ẇmin = 0,4522 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: β = 112 dB

Fale: fala okresowa przesuwa się o jedną długość fali w ciągu jednego okresu, więc v = fλ, gdzie T = 1/f. Na napiętej strunie v = √(T/μ), gdzie T to naciąg, a μ = m/L to masa na metr. Dźwięk w powietrzu rozchodzi się z prędkością około 343 m/s w 20 °C, światło w próżni z c = 3,00 × 10⁸ m/s. Głośność mierzy się w skali logarytmicznej: β = 10·log₁₀(I/I₀) dB, gdzie I₀ = 10⁻¹² W/m², więc 10 razy większe natężenie dodaje 10 dB. Źródło punktowe rozprasza moc P na sferę: I = P/(4πr²).

Natężenie

I = P/(4πr²) = 0,1592 W/m²

Poziom

β = 10·log₁₀(0,1592/10⁻¹²) = 112 dB

Odpowiedź

β = 112 dB
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: λ = 633,1 nm

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Długość fali

λ = y·d/(mL) = 0,02026·0,00025/(4·2) = 6,331 × 10⁻⁷ m = 633,1 nm

Odpowiedź

λ = 633,1 nm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers