Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
policjaa = 5 m/s²samochód27 m/s

Samochód jadący ze stałą prędkością 27 m/s mija stojący radiowóz. W tej chwili radiowóz rusza i przyspiesza jednostajnie z przyspieszeniem 5 m/s². Po jakim czasie radiowóz dogoni samochód? Wyznacz t.

vcar = 27 m/sapolice = 5 m/s²v0,police = 0
t = s
2.KinematykaTrudny
a = 30 m/s²

Model rakiety startuje pionowo w górę ze spoczynku. Silnik nadaje mu stałe przyspieszenie w górę 30 m/s² przez 1 s, po czym gaśnie i rakieta porusza się swobodnie. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od startu uderzy w ziemię? Wyznacz t.

a = 30 m/s²t1 = 1 sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 35°a = ?m = 13 kg

Klocek o masie 13 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 35° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,15. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 13 kgθ = 35°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 7 kg3,5 kgbez tarcia

Klocek o masie 7 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 3,5 kg. Stół jest gładki (bez tarcia). Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 7 kgm2 = 3,5 kgμ = 0g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 40 m/s35°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 35° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 40 m/sθ = 35°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Rzut ukośnyTrudny
8 mv0​ = 34 m/s70°x = ?

Piłkę rzucono z poziomu ziemi z prędkością 34 m/s pod kątem 70° do poziomu. Ląduje, już opadając, na płaskim dachu budynku o wysokości 8 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz odległość poziomą x od punktu wyrzutu do miejsca lądowania.

v₀ = 34 m/sθ = 70°hroof = 8 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
20°d = 19 mμ = 0,2

Klocek o masie 10 kg zsuwa się na odcinku 19 m po zboczu nachylonym pod kątem 20° do poziomu, przy współczynniku tarcia kinetycznego 0,2. Wyznacz pracę Wf wykonaną przeciw tarciu.

m = 10 kgθ = 20°μ = 0,2d = 19 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.Praca i energiaTrudny
h = 9 mR = 3 mN = ?

Wózek o masie 0,5 kg zostaje puszczony bez prędkości początkowej z wysokości 9 m na gładkim torze, który przechodzi w pionową pętlę o promieniu 3 m. Wyznacz siłę nacisku N, z jaką tor działa na wózek w najwyższym punkcie pętli.

m = 0,5 kgh = 9 mR = 3 mg = 9,81 m/s²
N = N
9.Pęd i zderzeniaŚredni
1 kg54 m/s14 kgv′2​ = ?

Pocisk o masie 15 kg lecący poziomo z prędkością 11 m/s rozpada się w wybuchu na dwa odłamki poruszające się wzdłuż tej samej prostej. Odłamek o masie 1 kg leci dalej do przodu z prędkością 54 m/s. Wyznacz prędkość v′2 odłamka o masie 14 kg (dodatnią w pierwotnym kierunku).

M = 15 kgu = 11 m/sm1 = 1 kgv′1 = 54 m/sm2 = 14 kg
v′2 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
30 m/s6 m/s

Piłka o masie 0,5 kg uderza w ścianę z prędkością 30 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 6 m/s. Kontakt trwa 25 ms. Wyznacz średnią siłę Favg, z jaką ściana działa na piłkę.

m = 0,5 kgvin = 30 m/svout = 6 m/sΔt = 25 ms
Favg = N
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 2,5 mH = 1,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 2,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2,5 mH = 1,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 2,5 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (gliceryna), z górną krawędzią 2,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2,5 mH = 3 mb = 3 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
v = ?p0​pp0​ − p = 1100 Papunkt spiętrzenia

Rurka Prandtla w tunelu aerodynamicznym wskazuje różnicę 1100 Pa między ciśnieniem spiętrzenia a ciśnieniem statycznym. Gęstość powietrza wynosi 1,2 kg/m³. Wyznacz prędkość powietrza v.

p0 − p = 1100 Paρ = 1,2 kg/m³
v = m/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 200 mm, p1​ = 320 kPad2​ = 100 mm, p2​ = ?Δz = 5 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 200 mm do 100 mm i wznosi się o 5 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 320 kPa, a prędkość 0,75 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 200 mmd2 = 100 mmp1 = 320 kPav1 = 0,75 m/sΔz = 5 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
80 g (O₂)V = 50 LT = 95 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 50 L zawiera 80 g (O₂) w temperaturze 95 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 80 gM = 32 g/molV = 50 LT = 95 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (CO₂) przechodzi od 100 kPa, 2 L, 20 °C do 700 kPa i 220 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 100 kPaV1 = 2 LT1 = 20 °CP2 = 700 kPaT2 = 220 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 600 °CTL​ = ?EQH​ = 4200 kJQL​ = 1554 kJW

Odwracalny silnik cieplny (Carnota) pobiera w każdym cyklu 4200 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 600 °C i oddaje 1554 kJ. Wyznacz temperaturę TL zbiornika chłodnego w °C.

TH = 600 °CQH = 4200 kJQL = 1554 kJ
TL = °C
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 22 °CTL​ = -5 °CHPQ̇H​ = 10 kWQ̇L​Ẇ = ?

Pompa ciepła utrzymuje w domu 22 °C, gdy na zewnątrz jest -5 °C, dostarczając do domu 10 kW ciepła. Wyznacz minimalną moc napędową Ẇmin.

TH = 22 °CTL = -5 °CQ̇H = 10 kW
Ẇmin = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
S25 m/sO10 m/sf = 300 Hz

Źródło o częstotliwości 300 Hz poruszające się z prędkością 25 m/s i obserwator poruszający się z prędkością 10 m/s zbliżają się do siebie. Prędkość dźwięku wynosi 343 m/s. Znajdź częstotliwość f′, którą słyszy obserwator.

f = 300 Hzv = 343 m/svs = 25 m/svo = 10 m/s
f′ = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 532 nmθ2​ = ?

Światło o długości fali 532 nm pada pod kątem prostym na siatkę o 800 liniach na milimetr. Znajdź kąt θ2 maksimum rzędu 2.

N = 800 mm⁻¹λ = 532 nmm = 2
θ2 = °

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: t = 10,8 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równe drogi

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·27/5 = 10,8 s

Odpowiedź

t = 10,8 s

W tej chwili radiowóz jedzie z prędkością 2v = 54 m/s.

2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 7,581 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Faza napędzana

v₁ = 30·1 = 30 m/s
h₁ = ½·30·1² = 15 m

Lot swobodny do ziemi

Rozwiąż −h₁ = v₁·t₂ − ½·g·t₂² i weź dodatni pierwiastek.

t₂ = (30 + √(30² + 2·9,81·15))/9,81 = 6,581 s
t = 1 + 6,581 = 7,581 s

Odpowiedź

t = 7,581 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 4,421 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 35° − 0,15·cos 35°) = 9,81·(0,5736 − 0,1229) = 4,421 m/s²

Odpowiedź

a = 4,421 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 22,89 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (34,34 − 0)/10,5 = 3,27 m/s²

Siła naciągu z równania dla klocka na stole

T − μ·m1·g = m1·a
T = 7·3,27 + 0 = 22,89 N

Odpowiedź

T = 22,89 N
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 153,3 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 40·cos 35° = 32,77 m/s
vy = v0·sin θ = 40·sin 35° = 22,94 m/s

Czas lotu

Start i lądowanie na tej samej wysokości: t = 2vy/g.

t = 2·22,94/9,81 = 4,677 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 32,77·4,677 = 153,3 m

Odpowiedź

x = 153,3 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 72,71 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 11,63 m/s, vy = 31,95 m/s

Czas do lądowania na dachu

Większy pierwiastek: piłka opada.

8 = 31,95·t − 4,905·t²
t = (31,95 + √(31,95² − 2·9,81·8))/9,81 = 6,253 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 11,63·6,253 = 72,71 m

Odpowiedź

x = 72,71 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: Wf = 350,3 J

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Siła tarcia

N = mg·cos θ = 98,1·0,9397 = 92,18 N
F = μN = 0,2·92,18 = 18,44 N

Praca przeciw tarciu

Wf = F·d = 18,44·19 = 350,3 J

Odpowiedź

Wf = 350,3 J
8.Praca i energia

Odpowiedź: N = 4,905 N

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Na torze kołowym siła wypadkowa skierowana do środka musi być równa mv²/r.

Prędkość w najwyższym punkcie

v² = 2g(h − 2R) = 2·9,81·(9 − 6) = 58,86 m²/s²

Siły w najwyższym punkcie

m·g = 0,5·9,81 = 4,905 N
N = mv²/R − mg = 0,5·58,86/3 − 4,905 = 4,905 N

Odpowiedź

N = 4,905 N

Wózek ledwo pokonuje pętlę, gdy h = 2,5R; wtedy N = 0 w najwyższym punkcie.

9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′2 = 7,929 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Pęd przed

p = M·u = 15·11 = 165 kg·m/s

Pęd po

165 = 1·54 + 14·v′2
v′2 = (165 − 54)/14 = 7,929 m/s

Odpowiedź

v′2 = 7,929 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: Favg = 720 N

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,5·(6 + 30) = 18 N·s

Średnia siła

Favg = J/Δt = 18/0,025 = 720 N

Odpowiedź

Favg = 720 N
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 47,82 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2,5 + 1,5/2 = 3,25 m
A = H·b = 1,5·1 = 1,5 m²
zasuwad = 2,5 mH = 1,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,25·1,5 = 47,82 kN

Odpowiedź

F = 47,82 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 445 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2,5 + 3/2 = 4 m
A = H·b = 3·3 = 9 m²
zasuwad = 2,5 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·4·9 = 445 kN

Odpowiedź

F = 445 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: v = 42,82 m/s

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Równanie Bernoulliego do punktu spiętrzenia

Przepływ zatrzymuje się przy końcówce, więc jego energia kinetyczna ujawnia się jako dodatkowe ciśnienie.

p0 − p = ½ρv²
v = √(2·1100/1,2) = 42,82 m/s

Odpowiedź

v = 42,82 m/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 266,7 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 0,75·(200/100)² = 3 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(0,75² − 3²)/1000 = −4,219 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·5/1000 = 49,05 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 320 + (−4,219) − 49,05 = 266,7 kPa

Odpowiedź

p2 = 266,7 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 153 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 80/32 = 2,5 mol
T = 95 + 273,15 = 368,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 2,5·8,314·368,1/0,05 = 153 kPa

Odpowiedź

P = 153 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 0,4806 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 293,1 K, T2 = 493,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 2·(100/700)·(493,1/293,1) = 0,4806 L

Odpowiedź

V2 = 0,4806 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: TL = 49,92 °C

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatura bezwzględna źródła

TH = 600 + 273,15 = 873,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

TL = TH·QL/QH = 873,1·1554/4200 = 323,1 K = 49,92 °C

Odpowiedź

TL = 49,92 °C
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇmin = 0,9148 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 22 + 273,15 = 295,1 K
TL = -5 + 273,15 = 268,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 295,1/(295,1 − 268,1) = 10,93

Minimalna moc

Najmniej pracy potrzebuje maszyna odwracalna, która ma największy COP.

Ẇmin = Q̇H/COP = 10/10,93 = 0,9148 kW

Odpowiedź

Ẇmin = 0,9148 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f′ = 333 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Wzór na efekt Dopplera

f′ = f·(v + vo)/(v − vs) = 300·(343 + 10)/(343 − 25)
f′ = 333 Hz

Odpowiedź

f′ = 333 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: θ2 = 58,34 °

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Odstęp linii

d = 1/800 mm = 1,25 × 10⁻⁶ m

Równanie siatki

sin θ = mλ/d = 2·532 × 10⁻⁹/(1,25 × 10⁻⁶) = 0,8512
θ = 58,34°

Odpowiedź

θ2 = 58,34°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers