Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)2 s15

Samochód jadący z prędkością 54 km/h hamuje ze stałym opóźnieniem 7,5 m/s² aż do zatrzymania. Wyznacz drogę hamowania s.

v₀ = 54 km/ha = −7,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematykaTrudny
a = 34 m/s²

Model rakiety startuje pionowo w górę ze spoczynku. Silnik nadaje mu stałe przyspieszenie w górę 34 m/s² przez 1 s, po czym gaśnie i rakieta porusza się swobodnie. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od startu uderzy w ziemię? Wyznacz t.

a = 34 m/s²t1 = 1 sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
skrzynkav₀ = 10 m/sμ = ?

Skrzynka sunie po poziomej podłodze z prędkością początkową 10 m/s i zatrzymuje się po 13 m. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz współczynnik tarcia kinetycznego μ.

v₀ = 10 m/sd = 13 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 6 kg6 kgθ = 40°

Klocek o masie 6 kg na rampie nachylonej pod kątem 40° jest połączony lekką nicią przechodzącą przez bloczek bez tarcia na szczycie rampy z wiszącym ciężarkiem o masie 6 kg. Wiszący ciężarek porusza się w dół. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a rampą wynosi 0,25. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 6 kgm2 = 6 kgθ = 40°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 12 m/s70°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 70° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 12 m/sθ = 70°g = 9,81 m/s²
t = s
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 20 mv0​ = 35 m/s35°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 35° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 20 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 35 m/sθ = 35°h = 20 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
54 km/h6°800 kg

Samochód o masie 800 kg jedzie pod górę po zboczu nachylonym pod kątem 6° ze stałą prędkością 54 km/h. Opór powietrza i opór toczenia łącznie wynoszą 700 N. Wyznacz moc P, jaką muszą przekazywać koła, w kW.

m = 800 kgθ = 6°Fr = 700 Nv = 54 km/hg = 9,81 m/s²
P = kW
8.Praca i energiaTrudny
h = 1 mL = 4 mμ = 0,15k = 1500 N/m

Klocek o masie 5 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 1 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 4 m (μ = 0,15), a potem trafia na sprężynę (k = 1500 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz maksymalne ugięcie x sprężyny.

m = 5 kgh = 1 mL = 4 mμ = 0,15k = 1500 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Pęd i zderzeniaŚredni
0,5 kg12 m/s4,5 kg

Wózek o masie 0,5 kg jadący z prędkością 12 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 4,5 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′2 drugiego wózka po zderzeniu.

m1 = 0,5 kgm2 = 4,5 kgv1 = 12 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
2,5 kgv = ?8 g10°L = 0,8 m

Pocisk o masie 8 g zostaje wystrzelony poziomo w klocek o masie 2,5 kg zawieszony na lekkich niciach o długości 0,8 m i pozostaje w nim. Nici wychylają się maksymalnie o kąt 10° od pionu. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 8 gM = 2,5 kgL = 0,8 mθ = 10°g = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 4 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 4 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 4 mH = 1 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 1,5 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (gliceryna), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 1,5 mH = 3 mb = 2 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 100 mm, p1​ = ?d2​ = 75 mm, p2​ = 110 kPa

Woda płynie z natężeniem 22 L/s przez poziomą rurę, która zwęża się z 100 mm do 75 mm. Ciśnienie w wąskim odcinku wynosi 110 kPa. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p1 w szerokim odcinku.

Q = 22 L/sd1 = 100 mmd2 = 75 mmp2 = 110 kPaρ = 1000 kg/m³
p1 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 100 mm, p1​ = 170 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?Δz = 4 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 100 mm do 50 mm i wznosi się o 4 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 170 kPa, a prędkość 0,75 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 100 mmd2 = 50 mmp1 = 170 kPav1 = 0,75 m/sΔz = 4 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
500 g (CH₄)V = 50 LT = 15 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 50 L zawiera 500 g (CH₄) w temperaturze 15 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 500 gM = 16,04 g/molV = 50 LT = 15 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
O₂, M = 32 g/molP = 600 kPaT = 190 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (O₂) przy 600 kPa i 190 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 32 g/molP = 600 kPaT = 190 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 650 °CTL​ = 20 °CEQH​ = 1400 kJQL​W = ?

Silnik cieplny pracuje między zbiornikiem gorącym o temperaturze 650 °C a zbiornikiem zimnym o temperaturze 20 °C. Pobiera 1400 kJ ciepła. Wyznacz największą pracę Wmax, jaką mógłby wykonać.

TH = 650 °CTL = 20 °CQH = 1400 kJ
Wmax = kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 21 °CTL​ = -10 °CHPQ̇H​ = 11 kWQ̇L​Ẇ = ?

Pompa ciepła dostarcza 11 kW ciepła do instalacji grzewczej o temperaturze 21 °C, pobierając ciepło ze źródła o temperaturze -10 °C. Jej rzeczywisty COP wynosi 35 % COP Carnota między tymi temperaturami. Wyznacz pobieraną przez nią moc elektryczną Ẇ.

TH = 21 °CTL = -10 °CηII = 35%Q̇H = 11 kW
Ẇ = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
S34 m/sOf = 800 Hz

Źródło o częstotliwości 800 Hz porusza się z prędkością 34 m/s w stronę nieruchomego obserwatora. Prędkość dźwięku wynosi 343 m/s. Znajdź częstotliwość f′, którą słyszy obserwator.

f = 800 Hzv = 343 m/svs = 34 m/s
f′ = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
Fdo​ = 40 cmR = 40 cm

Przedmiot jest 40 cm przed zwierciadłem (typ: wklęsłe) o promieniu krzywizny 40 cm. Znajdź powiększenie m (ujemne dla obrazu odwróconego).

do = 40 cmR = 40 cm
m =

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: s = 15 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 54/3,6 = 15 m/s

Droga hamowania

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 15²/(2·7,5) = 15 m

Odpowiedź

s = 15 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 8,4 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Faza napędzana

v₁ = 34·1 = 34 m/s
h₁ = ½·34·1² = 17 m

Lot swobodny do ziemi

Rozwiąż −h₁ = v₁·t₂ − ½·g·t₂² i weź dodatni pierwiastek.

t₂ = (34 + √(34² + 2·9,81·17))/9,81 = 7,4 s
t = 1 + 7,4 = 8,4 s

Odpowiedź

t = 8,4 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: μ = 0,3921

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Opóźnienie

a = v₀²/(2d) = 10²/(2·13) = 3,846 m/s²

Współczynnik tarcia

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 3,846/9,81 = 0,3921

Odpowiedź

μ = 0,3921
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 0,8128 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż nici

m₂·g = 58,86 N
m₁·g·sin θ = 37,83 N
μ·m₁·g·cos θ = 11,27 N

Przyspieszenie układu

a = (58,86 − 37,83 − 11,27)/12 = 0,8128 m/s²

Odpowiedź

a = 0,8128 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 2,299 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 12·cos 70° = 4,104 m/s
vy = v0·sin θ = 12·sin 70° = 11,28 m/s

Czas lotu

Start i lądowanie na tej samej wysokości: t = 2vy/g.

t = 2·11,28/9,81 = 2,299 s

Odpowiedź

t = 2,299 s
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 141,1 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 35·cos 35° = 28,67 m/s
vy = v0·sin θ = 35·sin 35° = 20,08 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 20 + 20,08·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (20,08 + √(403 + 392,4))/9,81 = 4,921 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 28,67·4,921 = 141,1 m

Odpowiedź

x = 141,1 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: P = 22,81 kW

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Moc to siła razy prędkość: P = F·v.

Siła napędowa

m·g = 800·9,81 = 7848 N
mg·sin θ = 7848·sin 6° = 820,3 N
F = 820,3 + 700 = 1520 N

Moc

v = 54/3,6 = 15 m/s
P = F·v = 1520·15 = 22805 W = 22,81 kW

Odpowiedź

P = 22,81 kW
8.Praca i energia

Odpowiedź: x = 16,17 cm

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 49,05·(1 − 0,15·4) = 19,62 J

Maksymalne ugięcie

½kx² = 19,62 → x = √(2·19,62/1500) = 0,1617 m = 16,17 cm

Odpowiedź

x = 16,17 cm
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′2 = 2,4 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (0,5 − 4,5)/(0,5 + 4,5)·12 = −9,6 m/s
v′2 = 2·0,5/(0,5 + 4,5)·12 = 2,4 m/s

Odpowiedź

v′2 = 2,4 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 153,1 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Wzniesienie klocka

h = L·(1 − cos θ) = 0,8·(1 − cos 10°) = 0,01215 m

Prędkość po uderzeniu

V = √(2·9,81·0,01215) = 0,4883 m/s

Zderzenie

v = (m + M)·V/m = 2,508·0,4883/0,008 = 153,1 m/s

Odpowiedź

v = 153,1 m/s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 88,29 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 4 + 1/2 = 4,5 m
A = H·b = 1·2 = 2 m²
zasuwad = 4 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4,5·2 = 88,29 kN

Odpowiedź

F = 88,29 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 3,25 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 3/2 = 3 m
A = H·b = 3·2 = 6 m²
zasuwad = 1,5 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·3·6 = 222,5 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 2·3³/12 = 4,5 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 3 + 4,5/(3·6) = 3,25 m

Odpowiedź

ycp = 3,25 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p1 = 118,5 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Prędkości

v1 = Q/A1 = 0,022/0,007854 = 2,801 m/s
v2 = Q/A2 = 0,022/0,004418 = 4,98 m/s

Bernoulli

p1 = p2 + ½ρ(v2² − v1²) = 110 + ½·1000·(4,98² − 2,801²)/1000 = 110 + 8,476 = 118,5 kPa

Odpowiedź

p1 = 118,5 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 126,5 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 0,75·(100/50)² = 3 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(0,75² − 3²)/1000 = −4,219 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·4/1000 = 39,24 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 170 + (−4,219) − 39,24 = 126,5 kPa

Odpowiedź

p2 = 126,5 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 1494 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 500/16,04 = 31,17 mol
T = 15 + 273,15 = 288,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 31,17·8,314·288,1/0,05 = 1494 kPa

Odpowiedź

P = 1494 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 4,986 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 190 + 273,15 = 463,1 K

Gęstość

ρ = 600·32/(8,314·463,1) = 4,986 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 4,986 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Wmax = 955,4 kJ

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 650 + 273,15 = 923,1 K
TL = 20 + 273,15 = 293,1 K

Sprawność Carnota

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 293,1/923,1 = 68,24 %

Maksymalna praca

Wmax = ηmax·QH = 0,6824·1400 = 955,4 kJ

Odpowiedź

Wmax = 955,4 kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇ = 3,312 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 21 + 273,15 = 294,1 K
TL = -10 + 273,15 = 263,1 K

COP Carnota i rzeczywisty

COPmax = 294,1/(294,1 − 263,1) = 9,489
COP = 0,35·9,489 = 3,321

Moc pobierana

Ẇ = Q̇H/COP = 11/3,321 = 3,312 kW

Odpowiedź

Ẇ = 3,312 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f′ = 888 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Wzór na efekt Dopplera

f′ = f·(v + vo)/(v − vs) = 800·(343 + 0)/(343 − 34)
f′ = 888 Hz

Odpowiedź

f′ = 888 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: m = −1

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Ogniskowa

f = R/2 = 20 cm

Równanie zwierciadła

1/di = 1/f − 1/do = 1/20 − 1/40
di = 40 cm
F40 cmf = 20 cm

Powiększenie

m = −40/40 = −1

Odpowiedź

m = −1

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers