Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)3,472 s27,78

Samochód jadący z prędkością 100 km/h hamuje ze stałym opóźnieniem 8 m/s² aż do zatrzymania. Wyznacz drogę hamowania s.

v₀ = 100 km/ha = −8 m/s²v = 0
s = m
2.KinematykaTrudny
v₀ = 18 m/s15 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 18 m/s z krawędzi dachu na wysokości 15 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od rzutu piłka uderzy w ziemię? Wyznacz t.

v₀ = 18 m/sh₀ = 15 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 35°a = ?m = 14 kg

Klocek o masie 14 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 35° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,2. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 14 kgθ = 35°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 10 kg4,5 kgθ = 20°

Klocek o masie 10 kg na rampie nachylonej pod kątem 20° jest połączony lekką nicią przechodzącą przez bloczek bez tarcia na szczycie rampy z wiszącym ciężarkiem o masie 4,5 kg. Wiszący ciężarek porusza się w dół. Rampa jest gładka (bez tarcia). Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 10 kgm2 = 4,5 kgθ = 20°μ = 0g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
21 my = ?v0​ = 26 m/s65°

Piłkę kopnięto z poziomego terenu z prędkością 26 m/s pod kątem 65° do poziomu w stronę muru odległego o 21 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Na jakiej wysokości y piłka mija mur?

v₀ = 26 m/sθ = 65°x = 21 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 25 mv0​ = 14 m/s45°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 45° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 25 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 14 m/sθ = 45°h = 25 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
54 km/h4°1000 kg

Samochód o masie 1000 kg jedzie pod górę po zboczu nachylonym pod kątem 4° ze stałą prędkością 54 km/h. Opór powietrza i opór toczenia łącznie wynoszą 650 N. Wyznacz moc P, jaką muszą przekazywać koła, w kW.

m = 1000 kgθ = 4°Fr = 650 Nv = 54 km/hg = 9,81 m/s²
P = kW
8.Praca i energiaTrudny
h = 2,5 mL = 2 mμ = 0,3k = 1500 N/m

Klocek o masie 5 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 2,5 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 2 m (μ = 0,3), a potem trafia na sprężynę (k = 1500 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz maksymalne ugięcie x sprężyny.

m = 5 kgh = 2,5 mL = 2 mμ = 0,3k = 1500 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Pęd i zderzeniaŚredni
3,5 kg8 m/s4 kg

Wózek o masie 3,5 kg jadący z prędkością 8 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 4 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′1 pierwszego wózka po zderzeniu (dodatnią w jego pierwotnym kierunku).

m1 = 3,5 kgm2 = 4 kgv1 = 8 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
19 m/s18 m/s

Piłka o masie 0,5 kg uderza w ścianę z prędkością 19 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 18 m/s. Kontakt trwa 10 ms. Wyznacz wartość popędu J, który ściana przekazuje piłce.

m = 0,5 kgvin = 19 m/svout = 18 m/sΔt = 10 ms
J = N·s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 2,5 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 2,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2,5 mH = 3 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 2 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (olej), z górną krawędzią 2 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2 mH = 2,5 mb = 1 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
d1​ = 200 mmd2​ = 100 mm12p1​ − p2​ = 56 kPaQ = ?

Woda płynie przez poziomą zwężkę Venturiego o średnicy wlotowej 200 mm i średnicy gardzieli 100 mm. Ciśnienie na wlocie jest o 56 kPa wyższe niż w gardzieli. Pomijając straty, wyznacz natężenie przepływu Q.

d1 = 200 mmd2 = 100 mmp1 − p2 = 56 kPaρ = 1000 kg/m³
Q = L/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 150 mm, p1​ = 140 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?Δz = 10 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 150 mm do 50 mm i wznosi się o 10 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 140 kPa, a prędkość 0,5 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 150 mmd2 = 50 mmp1 = 140 kPav1 = 0,5 m/sΔz = 10 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
210 g (He)V = 30 LT = 100 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 30 L zawiera 210 g (He) w temperaturze 100 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 210 gM = 4,003 g/molV = 30 LT = 100 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (He) przechodzi od 150 kPa, 10 L, 20 °C do 150 kPa i 230 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 150 kPaV1 = 10 LT1 = 20 °CP2 = 150 kPaT2 = 230 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 275 °CTL​ = 25 °CEQH​ = 3900 kJQL​W = ?

Silnik cieplny pracuje między zbiornikiem gorącym o temperaturze 275 °C a zbiornikiem zimnym o temperaturze 25 °C. Pobiera 3900 kJ ciepła. Wyznacz największą pracę Wmax, jaką mógłby wykonać.

TH = 275 °CTL = 25 °CQH = 3900 kJ
Wmax = kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 20 °CTL​ = 0 °CHPQ̇H​ = 13 kWQ̇L​Ẇ = ?

Pompa ciepła utrzymuje w domu 20 °C, gdy na zewnątrz jest 0 °C, dostarczając do domu 13 kW ciepła. Wyznacz minimalną moc napędową Ẇmin.

TH = 20 °CTL = 0 °CQ̇H = 13 kW
Ẇmin = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
L = 0,6 mn = 3

Układ: Rura zamknięta na jednym końcu, długość 0,6 m, prędkość dźwięku 343 m/s. Znajdź częstotliwość f3 dla: harmoniczna numer 3.

v = 343 m/sn = 3L = 0,6 m
f3 = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
Fdo​ = 40 cmR = 50 cm

Przedmiot jest 40 cm przed zwierciadłem (typ: wypukłe) o promieniu krzywizny 50 cm. Znajdź odległość obrazu di, dodatnią dla obrazu przed zwierciadłem (rzeczywistego) i ujemną dla obrazu za nim (pozornego).

do = 40 cmR = 50 cm
di = cm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: s = 48,23 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 100/3,6 = 27,78 m/s

Droga hamowania

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 27,78²/(2·8) = 48,23 m

Odpowiedź

s = 48,23 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 4,37 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równanie ruchu

Kierunek w górę jest dodatni, a ziemia leży h₀ poniżej punktu startu.

−15 = 18·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 18·t − 15 = 0

Rozwiąż równanie kwadratowe

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t = (18 + √(18² + 2·9,81·15))/9,81 = 4,37 s

Odpowiedź

t = 4,37 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 4,02 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 35° − 0,2·cos 35°) = 9,81·(0,5736 − 0,1638) = 4,02 m/s²

Odpowiedź

a = 4,02 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 40,86 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Siły wzdłuż nici

m₂·g = 44,15 N
m₁·g·sin θ = 33,55 N
μ·m₁·g·cos θ = 0 N

Przyspieszenie układu

a = (44,15 − 33,55 − 0)/14,5 = 0,7305 m/s²

Siła naciągu z wiszącego ciężarka

m2·g − T = m2·a → T = 4,5·(9,81 − 0,7305) = 40,86 N

Odpowiedź

T = 40,86 N
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: y = 27,12 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Czas dotarcia do muru

vx = 26·cos 65° = 10,99 m/s
t = x/vx = 21/10,99 = 1,911 s

Wysokość w tej chwili

y = 23,56·1,911 − ½·9,81·1,911² = 27,12 m

Odpowiedź

y = 27,12 m

Przy murze piłka jeszcze się wznosi.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 34,47 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 14·cos 45° = 9,899 m/s
vy = v0·sin θ = 14·sin 45° = 9,899 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 25 + 9,899·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (9,899 + √(98 + 490,5))/9,81 = 3,482 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 9,899·3,482 = 34,47 m

Odpowiedź

x = 34,47 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: P = 20,01 kW

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Moc to siła razy prędkość: P = F·v.

Siła napędowa

m·g = 1000·9,81 = 9810 N
mg·sin θ = 9810·sin 4° = 684,3 N
F = 684,3 + 650 = 1334 N

Moc

v = 54/3,6 = 15 m/s
P = F·v = 1334·15 = 20015 W = 20,01 kW

Odpowiedź

P = 20,01 kW
8.Praca i energia

Odpowiedź: x = 35,25 cm

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 49,05·(2,5 − 0,3·2) = 93,2 J

Maksymalne ugięcie

½kx² = 93,2 → x = √(2·93,2/1500) = 0,3525 m = 35,25 cm

Odpowiedź

x = 35,25 cm
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′1 = −0,5333 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (3,5 − 4)/(3,5 + 4)·8 = −0,5333 m/s
v′2 = 2·3,5/(3,5 + 4)·8 = 7,467 m/s

Odpowiedź

v′1 = −0,5333 m/s

Znak minus oznacza, że pierwszy wózek odbija się do tyłu.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: J = 18,5 N·s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,5·(18 + 19) = 18,5 N·s

Odpowiedź

J = 18,5 N·s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 353,2 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2,5 + 3/2 = 4 m
A = H·b = 3·3 = 9 m²
zasuwad = 2,5 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4·9 = 353,2 kN

Odpowiedź

F = 353,2 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 70,14 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2 + 2,5/2 = 3,25 m
A = H·b = 2,5·1 = 2,5 m²
zasuwad = 2 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·3,25·2,5 = 70,14 kN

Odpowiedź

F = 70,14 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 85,84 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Ciągłość

v1 = v2·(100/200)² = 0,25·v2

Równanie Bernoulliego między wlotem a gardzielą

Rura jest pozioma, więc zmieniają się tylko ciśnienie i prędkość.

p1 − p2 = ½ρv2²(1 − β⁴)
v2 = √(2·56000/(1000·(1 − 0,0625))) = 10,93 m/s
v1 = 2,733 m/s

Natężenie przepływu

Q = A2·v2 = 0,007854·10,93 = 0,08584 m³/s = 85,84 L/s

Odpowiedź

Q = 85,84 L/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 31,9 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 0,5·(150/50)² = 4,5 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(0,5² − 4,5²)/1000 = −10 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·10/1000 = 98,1 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 140 + (−10) − 98,1 = 31,9 kPa

Odpowiedź

p2 = 31,9 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 5425 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 210/4,003 = 52,46 mol
T = 100 + 273,15 = 373,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 52,46·8,314·373,1/0,03 = 5425 kPa

Odpowiedź

P = 5425 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 17,16 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 293,1 K, T2 = 503,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 10·(150/150)·(503,1/293,1) = 17,16 L

Odpowiedź

V2 = 17,16 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Wmax = 1779 kJ

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 275 + 273,15 = 548,1 K
TL = 25 + 273,15 = 298,1 K

Sprawność Carnota

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 298,1/548,1 = 45,61 %

Maksymalna praca

Wmax = ηmax·QH = 0,4561·3900 = 1779 kJ

Odpowiedź

Wmax = 1779 kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇmin = 0,8869 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = 0 + 273,15 = 273,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 293,1/(293,1 − 273,1) = 14,66

Minimalna moc

Najmniej pracy potrzebuje maszyna odwracalna, która ma największy COP.

Ẇmin = Q̇H/COP = 13/14,66 = 0,8869 kW

Odpowiedź

Ẇmin = 0,8869 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f3 = 428,8 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Długość fali tego rodzaju drgań

λ = 4L/n = 4·0,6/3 = 0,8 m

Częstotliwość

f = v/λ = 343/0,8 = 428,8 Hz

Odpowiedź

f3 = 428,8 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: di = −15,38 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Ogniskowa

f = −R/2 = −25 cm

Równanie zwierciadła

1/di = 1/f − 1/do = 1/(−25) − 1/40
di = −15,38 cm
F40 cmf = −25 cm

Diagram promieni

obraz pozorny za zwierciadłem

Odpowiedź

di = −15,38 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers