Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)0,5 s15

Kierowca jadący z prędkością 54 km/h dostrzega przeszkodę. Jego czas reakcji wynosi 0,5 s, po czym samochód hamuje ze stałym opóźnieniem 5,5 m/s². Wyznacz całkowitą drogę zatrzymania d od chwili dostrzeżenia przeszkody.

v₀ = 54 km/htr = 0,5 sa = −5,5 m/s²
d = m
2.KinematykaTrudny
v₀ = 14 m/s20 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 14 m/s z krawędzi dachu na wysokości 20 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość hmax nad ziemią.

v₀ = 14 m/sh₀ = 20 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 30°35 kgF = ?

Skrzynka o masie 35 kg jest pchana ze stałą prędkością w górę rampy nachylonej pod kątem 30° do poziomu siłą równoległą do rampy. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,25. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę pchającą F.

m = 35 kgθ = 30°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
F = N
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 10 kg3,5 kgμ = 0,1

Klocek o masie 10 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 3,5 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,1. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 10 kgm2 = 3,5 kgμ = 0,1g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 36 m/s55°zasięgH = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 55° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz największą wysokość H, jaką osiąga piłka.

v0 = 36 m/sθ = 55°g = 9,81 m/s²
H = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 45 mv0​ = 29 m/s40°α = ?

Piłkę wyrzucono z prędkością 29 m/s pod kątem 40° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 45 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Pod jakim kątem α poniżej poziomu uderza w ziemię?

v₀ = 29 m/sθ = 40°h = 45 mg = 9,81 m/s²
α = °
7.Praca i energiaŚredni
25°d = 16 mμ = 0,1

Klocek o masie 0,5 kg zsuwa się na odcinku 16 m po zboczu nachylonym pod kątem 25° do poziomu, przy współczynniku tarcia kinetycznego 0,1. Wyznacz pracę Wf wykonaną przeciw tarciu.

m = 0,5 kgθ = 25°μ = 0,1d = 16 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.Praca i energiaTrudny
F = 185 N30°μ = 0,120 kg

Klocek o masie 20 kg rusza ze spoczynku u podstawy zbocza nachylonego pod kątem 30° i jest ciągnięty w górę zbocza stałą siłą 185 N równoległą do zbocza. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,1. Wyznacz prędkość v klocka po przebyciu 4 m w górę zbocza.

m = 20 kgF = 185 Nθ = 30°μ = 0,1d = 4 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
2 kg10 m/s3 kg

Wózek o masie 2 kg jadący z prędkością 10 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 3 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′1 pierwszego wózka po zderzeniu (dodatnią w jego pierwotnym kierunku).

m1 = 2 kgm2 = 3 kgv1 = 10 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
16 m/s19 m/s

Piłka o masie 0,45 kg uderza w ścianę z prędkością 16 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 19 m/s. Kontakt trwa 25 ms. Wyznacz średnią siłę Favg, z jaką ściana działa na piłkę.

m = 0,45 kgvin = 16 m/svout = 19 m/sΔt = 25 ms
Favg = N
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 2,5 mH = 1,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 2,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2,5 mH = 1,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 2,5 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (olej), z górną krawędzią 2,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2,5 mH = 1 mb = 1 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 200 mm, p1​ = ?d2​ = 150 mm, p2​ = 220 kPa

Woda płynie z natężeniem 34 L/s przez poziomą rurę, która zwęża się z 200 mm do 150 mm. Ciśnienie w wąskim odcinku wynosi 220 kPa. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p1 w szerokim odcinku.

Q = 34 L/sd1 = 200 mmd2 = 150 mmp2 = 220 kPaρ = 1000 kg/m³
p1 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 75 mm, p1​ = 210 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?Δz = 2 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 75 mm do 50 mm i wznosi się o 2 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 210 kPa, a prędkość 1,25 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 75 mmd2 = 50 mmp1 = 210 kPav1 = 1,25 m/sΔz = 2 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
230 g (O₂)P = 600 kPaT = 100 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 230 g (O₂) przy 600 kPa i 100 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 230 gM = 32 g/molP = 600 kPaT = 100 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
O₂, M = 32 g/molP = 150 kPaT = 190 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (O₂) przy 150 kPa i 190 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 32 g/molP = 150 kPaT = 190 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 550 °CTL​ = ?EQH​ = 500 kJQL​ = 196 kJW

Odwracalny silnik cieplny (Carnota) pobiera w każdym cyklu 500 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 550 °C i oddaje 196 kJ. Wyznacz temperaturę TL zbiornika chłodnego w °C.

TH = 550 °CQH = 500 kJQL = 196 kJ
TL = °C
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 450 °CT0​ = 30 °CTL​ = -5 °CERWQ̇H​ = 150 kWQ̇L​ = ?

Silnik cieplny Carnota pobiera 150 kW ciepła ze źródła o temperaturze 450 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 30 °C. Cała jego praca napędza chłodziarkę Carnota, która odbiera ciepło z zamrażarki o temperaturze -5 °C i również oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 30 °C. Wyznacz strumień ciepła Q̇L odbieranego z zamrażarki.

TH = 450 °CT0 = 30 °CTL = -5 °CQ̇H = 150 kW
Q̇L = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
L = 0,65 mn = 1

Układ: Struna zamocowana na obu końcach, długość 0,65 m, prędkość fal 200 m/s. Znajdź częstotliwość f1 dla: drgania podstawowe (pierwsza harmoniczna).

v = 200 m/sn = 1L = 0,65 m
f1 = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
SO25 m/sf = 35 kHz

Czujnik w spoczynku wysyła ultradźwięki 35 kHz w stronę samochodu zbliżającego się z prędkością 25 m/s i miesza echo z wysłanym sygnałem. Znajdź częstotliwość dudnień fb (prędkość dźwięku 343 m/s).

f = 35 kHzu = 25 m/sv = 343 m/s
fb = Hz

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 27,95 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 54/3,6 = 15 m/s

Droga reakcji

d1 = v₀·tr = 15·0,5 = 7,5 m

Droga hamowania

d2 = v₀²/(2a) = 15²/(2·5,5) = 20,45 m

Suma

d = 7,5 + 20,45 = 27,95 m

Odpowiedź

d = 27,95 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: hmax = 29,99 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Wzniesienie nad dach

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 14²/(2·9,81) = 9,99 m

Wysokość nad ziemią

hmax = 20 + 9,99 = 29,99 m

Odpowiedź

hmax = 29,99 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: F = 246 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Stała prędkość: siły się równoważą.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

Siła pchająca

F = 171,7 + 74,34 = 246 N

Odpowiedź

F = 246 N
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 27,98 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (34,34 − 9,81)/13,5 = 1,817 m/s²

Siła naciągu z równania dla klocka na stole

T − μ·m1·g = m1·a
T = 10·1,817 + 9,81 = 27,98 N

Odpowiedź

T = 27,98 N
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: H = 44,32 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 36·cos 55° = 20,65 m/s
vy = v0·sin θ = 36·sin 55° = 29,49 m/s

Najwyższy punkt

Na szczycie prędkość pionowa jest zerowa: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 29,49²/(2·9,81) = 44,32 m

Odpowiedź

H = 44,32 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: α = 57,65 °

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 29·cos 40° = 22,22 m/s
vy0 = 29·sin 40° = 18,64 m/s

Prędkość pionowa przy uderzeniu

Energia albo v² = v₀² + 2as w kierunku pionowym.

vy = √(18,64² + 2·9,81·45) = 35,08 m/s

Kąt uderzenia

tan α = vy/vx = 35,08/22,22 → α = 57,65°

Odpowiedź

α = 57,65°
7.Praca i energia

Odpowiedź: Wf = 7,113 J

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Siła tarcia

N = mg·cos θ = 4,905·0,9063 = 4,445 N
F = μN = 0,1·4,445 = 0,4445 N

Praca przeciw tarciu

Wf = F·d = 0,4445·16 = 7,113 J

Odpowiedź

Wf = 7,113 J
8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 5,288 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Siły wzdłuż równi

m·g = 20·9,81 = 196,2 N
mg·sin θ = 98,1 N
μ·mg·cos θ = 16,99 N

Praca i energia

½mv² = (185 − 115,1)·4 = 279,6 J
v = √(2·279,6/20) = 5,288 m/s

Odpowiedź

v = 5,288 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′1 = −2 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (2 − 3)/(2 + 3)·10 = −2 m/s
v′2 = 2·2/(2 + 3)·10 = 8 m/s

Odpowiedź

v′1 = −2 m/s

Znak minus oznacza, że pierwszy wózek odbija się do tyłu.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: Favg = 630 N

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,45·(19 + 16) = 15,75 N·s

Średnia siła

Favg = J/Δt = 15,75/0,025 = 630 N

Odpowiedź

Favg = 630 N
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 47,82 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2,5 + 1,5/2 = 3,25 m
A = H·b = 1,5·1 = 1,5 m²
zasuwad = 2,5 mH = 1,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,25·1,5 = 47,82 kN

Odpowiedź

F = 47,82 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 25,9 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2,5 + 1/2 = 3 m
A = H·b = 1·1 = 1 m²
zasuwad = 2,5 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·3·1 = 25,9 kN

Odpowiedź

F = 25,9 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p1 = 221,3 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Prędkości

v1 = Q/A1 = 0,034/0,03142 = 1,082 m/s
v2 = Q/A2 = 0,034/0,01767 = 1,924 m/s

Bernoulli

p1 = p2 + ½ρ(v2² − v1²) = 220 + ½·1000·(1,924² − 1,082²)/1000 = 220 + 1,265 = 221,3 kPa

Odpowiedź

p1 = 221,3 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 187,2 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,25·(75/50)² = 2,813 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,25² − 2,813²)/1000 = −3,174 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·2/1000 = 19,62 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 210 + (−3,174) − 19,62 = 187,2 kPa

Odpowiedź

p2 = 187,2 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 37,16 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 230/32 = 7,188 mol
T = 100 + 273,15 = 373,1 K

Objętość

V = nRT/P = 7,188·8,314·373,1/600 = 37,16 L

Odpowiedź

V = 37,16 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 1,247 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 190 + 273,15 = 463,1 K

Gęstość

ρ = 150·32/(8,314·463,1) = 1,247 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 1,247 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: TL = 49,52 °C

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatura bezwzględna źródła

TH = 550 + 273,15 = 823,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

TL = TH·QL/QH = 823,1·196/500 = 322,7 K = 49,52 °C

Odpowiedź

TL = 49,52 °C
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇L = 667,5 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 450 + 273,15 = 723,1 K
T0 = 30 + 273,15 = 303,1 K
TL = -5 + 273,15 = 268,1 K

Praca silnika

η = 1 − 303,1/723,1 = 0,5808
Ẇ = 0,5808·150 = 87,12 kW

Ciepło odbierane przez chłodziarkę

COPR = 268,1/(303,1 − 268,1) = 7,661
Q̇L = 7,661·87,12 = 667,5 kW

Odpowiedź

Q̇L = 667,5 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f1 = 153,8 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Długość fali tego rodzaju drgań

λ = 2L/n = 2·0,65/1 = 1,3 m

Częstotliwość

f = v/λ = 200/1,3 = 153,8 Hz

Odpowiedź

f1 = 153,8 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: fb = 5503 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Częstotliwość przy samochodzie

f′ = 35000·(343 + 25)/343 = 37551 Hz

Częstotliwość echa

f″ = f′·343/(343 − 25) = 40503 Hz

Częstotliwość dudnień

fb = |f″ − f| = 5503 Hz

Odpowiedź

fb = 5503 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers