Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)t = ?27,78

Samochód jadący z prędkością 100 km/h hamuje ze stałym opóźnieniem 6 m/s² aż do zatrzymania. Jak długo trwa hamowanie? Wyznacz t.

v₀ = 100 km/ha = −6 m/s²v = 0
t = s
2.KinematykaTrudny
AB: 29 m/s15 m

Piłka A zostaje upuszczona bez prędkości początkowej z wysokości 15 m. W tej samej chwili piłka B zostaje rzucona pionowo w górę z ziemi dokładnie pod nią z prędkością 29 m/s. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Na jakiej wysokości y nad ziemią się spotkają?

H = 15 mv0B = 29 m/sg = 9,81 m/s²
y = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
40 kg35°F = 160 Nμ = 0,25

Sanki o masie 40 kg są ciągnięte po poziomym śniegu za pomocą liny nachylonej pod kątem 35° do poziomu siłą 160 N. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,25. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a sanek.

m = 40 kgF = 160 Nθ = 35°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 7,5 kg6 kgμ = 0,2

Klocek o masie 7,5 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 6 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,2. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 7,5 kgm2 = 6 kgμ = 0,2g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = ?75°R = 105 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu pod kątem 75° do poziomu i upadła 105 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość początkową v0.

θ = 75°R = 105 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 10 mv0​ = 32 m/s50°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 50° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 10 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 32 m/sθ = 50°h = 10 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Praca i energiaŚredni
54 km/h5°1200 kg

Samochód o masie 1200 kg jedzie pod górę po zboczu nachylonym pod kątem 5° ze stałą prędkością 54 km/h. Opór powietrza i opór toczenia łącznie wynoszą 400 N. Wyznacz moc P, jaką muszą przekazywać koła, w kW.

m = 1200 kgθ = 5°Fr = 400 Nv = 54 km/hg = 9,81 m/s²
P = kW
8.Praca i energiaTrudny
h = 1,5 mL = 3 mμ = 0,1k = 800 N/m

Klocek o masie 2,5 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 1,5 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 3 m (μ = 0,1), a potem trafia na sprężynę (k = 800 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz maksymalne ugięcie x sprężyny.

m = 2,5 kgh = 1,5 mL = 3 mμ = 0,1k = 800 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Pęd i zderzeniaŚredni
900 kg10 m/s1900 kg

Samochód o masie 900 kg jadący z prędkością 10 m/s uderza w stojący samochód o masie 1900 kg i oba się sczepiają. Ile energii kinetycznej ΔK traci się w zderzeniu?

m1 = 900 kgv1 = 10 m/sm2 = 1900 kgv2 = 0
ΔK = J
10.Pęd i zderzeniaTrudny
22 m/s15 m/s

Piłka o masie 0,45 kg uderza w ścianę z prędkością 22 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 15 m/s. Kontakt trwa 10 ms. Wyznacz średnią siłę Favg, z jaką ściana działa na piłkę.

m = 0,45 kgvin = 22 m/svout = 15 m/sΔt = 10 ms
Favg = N
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 1,5 mH = 1,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1,5 mH = 1,5 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 1,5 mH = 1,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 1,5 mH = 1,5 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 100 mm, p1​ = 360 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 100 mm do 50 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 360 kPa, a prędkość 2 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 100 mmd2 = 50 mmp1 = 360 kPav1 = 2 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
d1​ = 200 mmd2​ = 150 mm12Δh = 360 mmrtęćQ = ?

Pozioma zwężka Venturiego (wlot 200 mm, gardziel 150 mm) przepuszcza wodę. Rtęciowy manometr U-rurkowy podłączony między wlotem a gardzielą pokazuje różnicę poziomów 360 mm. Współczynnik przepływu wynosi 0,99. Wyznacz natężenie przepływu Q. Przyjmij ρ = 1000 kg/m³ dla wody, 13 600 kg/m³ dla rtęci i g = 9,81 m/s².

d1 = 200 mmd2 = 150 mmΔh = 360 mmCd = 0,99ρHg = 13 600 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
340 g (CO₂)P = 450 kPaT = 30 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 340 g (CO₂) przy 450 kPa i 30 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 340 gM = 44,01 g/molP = 450 kPaT = 30 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (O₂) przechodzi od 250 kPa, 2 L, 15 °C do 450 kPa i 100 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 250 kPaV1 = 2 LT1 = 15 °CP2 = 450 kPaT2 = 100 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 550 °CTL​ = ?EQH​ = 3000 kJQL​ = 1123 kJW

Odwracalny silnik cieplny (Carnota) pobiera w każdym cyklu 3000 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 550 °C i oddaje 1123 kJ. Wyznacz temperaturę TL zbiornika chłodnego w °C.

TH = 550 °CQH = 3000 kJQL = 1123 kJ
TL = °C
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 32 °CTL​ = 4 °CRQ̇H​Q̇L​ = 4 kWẆ = ?

Lodówka utrzymuje w komorze chłodniczej 4 °C w kuchni o temperaturze 32 °C, odbierając ciepło z komory w ilości 4 kW. Wyznacz minimalną moc napędową Ẇmin.

TH = 32 °CTL = 4 °CQ̇L = 4 kW
Ẇmin = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
SO5 m/sf = 1200 Hz

Obserwator porusza się z prędkością 5 m/s w stronę nieruchomego źródła o częstotliwości 1200 Hz. Prędkość dźwięku wynosi 343 m/s. Znajdź częstotliwość f′, którą słyszy obserwator.

f = 1200 Hzv = 343 m/svo = 5 m/s
f′ = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 550 nma = 0,05 mm

Światło o długości fali 550 nm przechodzi przez pojedynczą szczelinę o szerokości 0,05 mm. Znajdź kąt θ2 ciemnego prążka numer 2 względem kierunku prostego.

λ = 550 nma = 0,05 mmm = 2
θ2 = °

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: t = 4,63 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 100/3,6 = 27,78 m/s

Czas hamowania

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 27,78/6 = 4,63 s

Odpowiedź

t = 4,63 s
2.Kinematyka

Odpowiedź: y = 13,69 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Czas spotkania

Zwrot w górę jest dodatni, ziemia to y = 0.

15 − ½g·t² = 29·t − ½g·t² → t = 15/29 = 0,5172 s

Wysokość spotkania

y = 29·0,5172 − ½·9,81·0,5172² = 13,69 m

Odpowiedź

y = 13,69 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 1,398 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Siła nacisku

N = m·g − F·sin θ = 392,4 − 160·sin 35° = 300,6 N

Siły poziome

m·a = F·cos θ − μ·N = 131,1 − 75,16
a = 55,91/40 = 1,398 m/s²

Odpowiedź

a = 1,398 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 39,24 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (58,86 − 14,71)/13,5 = 3,27 m/s²

Siła naciągu z równania dla klocka na stole

T − μ·m1·g = m1·a
T = 7,5·3,27 + 14,71 = 39,24 N

Odpowiedź

T = 39,24 N
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: v0 = 45,39 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Wyznacz v₀ ze wzoru na zasięg

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·105/sin 150°) = 45,39 m/s

Odpowiedź

v0 = 45,39 m/s
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 5,377 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 32·cos 50° = 20,57 m/s
vy = v0·sin θ = 32·sin 50° = 24,51 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 10 + 24,51·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (24,51 + √(600,9 + 196,2))/9,81 = 5,377 s

Odpowiedź

t = 5,377 s
7.Praca i energia

Odpowiedź: P = 21,39 kW

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Moc to siła razy prędkość: P = F·v.

Siła napędowa

m·g = 1200·9,81 = 11772 N
mg·sin θ = 11772·sin 5° = 1026 N
F = 1026 + 400 = 1426 N

Moc

v = 54/3,6 = 15 m/s
P = F·v = 1426·15 = 21390 W = 21,39 kW

Odpowiedź

P = 21,39 kW
8.Praca i energia

Odpowiedź: x = 27,12 cm

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 24,53·(1,5 − 0,1·3) = 29,43 J

Maksymalne ugięcie

½kx² = 29,43 → x = √(2·29,43/800) = 0,2712 m = 27,12 cm

Odpowiedź

x = 27,12 cm
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: ΔK = 30536 J

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wspólna prędkość

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 900·10/2800 = 3,214 m/s

Energia kinetyczna przed i po

Kbefore = ½·900·10² = 45000 J
Kafter = ½·2800·3,214² = 14464 J

Utracona energia

ΔK = 45000 − 14464 = 30536 J

Odpowiedź

ΔK = 30536 J

Utracona energia zamienia się w odkształcenie, ciepło i dźwięk.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: Favg = 1665 N

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,45·(15 + 22) = 16,65 N·s

Średnia siła

Favg = J/Δt = 16,65/0,01 = 1665 N

Odpowiedź

Favg = 1665 N
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 99,33 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 1,5/2 = 2,25 m
A = H·b = 1,5·3 = 4,5 m²
zasuwad = 1,5 mH = 1,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,25·4,5 = 99,33 kN

Odpowiedź

F = 99,33 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 2,333 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 1,5/2 = 2,25 m
A = H·b = 1,5·2 = 3 m²
zasuwad = 1,5 mH = 1,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,25·3 = 66,22 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 2·1,5³/12 = 0,5625 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 2,25 + 0,5625/(2,25·3) = 2,333 m

Odpowiedź

ycp = 2,333 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 330 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2·(100/50)² = 8 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2² − 8²)/1000 = −30 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 360 + (−30) = 330 kPa

Odpowiedź

p2 = 330 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 199,6 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Różnica ciśnień z manometru

Δp = (13600 − 1000)·9,81·0,36 = 44498 Pa

Prędkość w gardzieli

Równanie ciągłości i równanie Bernoulliego razem dają idealną prędkość w gardzieli.

β = 150/200 = 0,75
v2 = √(2·44498/(1000·(1 − 0,3164))) = 11,41 m/s

Rzeczywiste natężenie przepływu

Q = Cd·A2·v2 = 0,99·0,01767·11,41 = 0,1996 m³/s = 199,6 L/s

Odpowiedź

Q = 199,6 L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 43,27 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 340/44,01 = 7,726 mol
T = 30 + 273,15 = 303,1 K

Objętość

V = nRT/P = 7,726·8,314·303,1/450 = 43,27 L

Odpowiedź

V = 43,27 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 1,439 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 288,1 K, T2 = 373,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 2·(250/450)·(373,1/288,1) = 1,439 L

Odpowiedź

V2 = 1,439 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: TL = 34,98 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatura bezwzględna źródła

TH = 550 + 273,15 = 823,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

TL = TH·QL/QH = 823,1·1123/3000 = 308,1 K = 34,98 °C

Odpowiedź

TL = 34,98 °C
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇmin = 0,4041 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 32 + 273,15 = 305,1 K
TL = 4 + 273,15 = 277,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 277,1/(305,1 − 277,1) = 9,898

Minimalna moc

Najmniej pracy potrzebuje maszyna odwracalna, która ma największy COP.

Ẇmin = Q̇L/COP = 4/9,898 = 0,4041 kW

Odpowiedź

Ẇmin = 0,4041 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f′ = 1217 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Wzór na efekt Dopplera

f′ = f·(v + vo)/(v − vs) = 1200·(343 + 5)/(343 − 0)
f′ = 1217 Hz

Odpowiedź

f′ = 1217 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: θ2 = 1,261 °

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Warunek ciemnego prążka

sin θ = mλ/a = 0,022
θ = 1,261°

Odpowiedź

θ2 = 1,261°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers