Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)6,25 s25

Samochód jadący z prędkością 90 km/h hamuje ze stałym opóźnieniem 4 m/s² aż do zatrzymania. Wyznacz drogę hamowania s.

v₀ = 90 km/ha = −4 m/s²v = 0
s = m
2.KinematykaTrudny
a = 40 m/s²

Model rakiety startuje pionowo w górę ze spoczynku. Silnik nadaje mu stałe przyspieszenie w górę 40 m/s² przez 2 s, po czym gaśnie i rakieta porusza się swobodnie. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od startu uderzy w ziemię? Wyznacz t.

a = 40 m/s²t1 = 2 sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 25°a = ?m = 5 kg

Klocek o masie 5 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 25° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,3. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 5 kgθ = 25°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
θ = 25°klocekv₀ = 4,5 m/s

Klocek zostaje popchnięty tak, że zaczyna sunąć w górę rampy nachylonej pod kątem 25° z prędkością 4,5 m/s. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,15. Przyjmij g = 9,81 m/s². Jak daleko d wzdłuż rampy przesunie się klocek, zanim się zatrzyma?

v₀ = 4,5 m/sθ = 25°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
d = m
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 10 m/s25°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 25° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 10 m/sθ = 25°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 45 mv0​ = 27 m/s30°α = ?

Piłkę wyrzucono z prędkością 27 m/s pod kątem 30° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 45 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Pod jakim kątem α poniżej poziomu uderza w ziemię?

v₀ = 27 m/sθ = 30°h = 45 mg = 9,81 m/s²
α = °
7.Praca i energiaŚredni
50°L = 3 m1 kg

Kulka o masie 1 kg wisi na lekkiej nici o długości 3 m. Odchyla się ją, aż nić utworzy z pionem kąt 50°, i puszcza bez prędkości początkowej. Wyznacz siłę naciągu T nici, gdy kulka przechodzi przez najniższy punkt.

m = 1 kgL = 3 mθ = 50°g = 9,81 m/s²
T = N
8.Praca i energiaTrudny
F = 130 N35°μ = 0,38 kg

Klocek o masie 8 kg rusza ze spoczynku u podstawy zbocza nachylonego pod kątem 35° i jest ciągnięty w górę zbocza stałą siłą 130 N równoległą do zbocza. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,3. Wyznacz prędkość v klocka po przebyciu 3 m w górę zbocza.

m = 8 kgF = 130 Nθ = 35°μ = 0,3d = 3 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
1,5 kgv = ?15 gh = 13 cm

Pocisk o masie 15 g zostaje wystrzelony poziomo w drewniany klocek o masie 1,5 kg zawieszony na lekkich niciach i pozostaje w nim. Klocek wychyla się, aż znajdzie się 13 cm wyżej niż na początku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 15 gM = 1,5 kgh = 13 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
1300 kgv1​ = ?1300 kg

Samochód o masie 1300 kg uderza w zaparkowany samochód o masie 1300 kg. Wraki sczepiają się i suną 16,5 m, zanim się zatrzymają. Współczynnik tarcia kinetycznego między oponami a drogą wynosi 0,75. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v1 pierwszego samochodu tuż przed zderzeniem.

m1 = 1300 kgm2 = 1300 kgd = 16,5 mμ = 0,75g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 2 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 2 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2 mH = 1 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 4 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda morska), z górną krawędzią 4 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 4 mH = 3 mb = 2 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 200 mm, p1​ = 360 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 200 mm do 75 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 360 kPa, a prędkość 0,75 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 200 mmd2 = 75 mmp1 = 360 kPav1 = 0,75 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
d1​ = 150 mmd2​ = 100 mm12Δh = 280 mmrtęćQ = ?

Pozioma zwężka Venturiego (wlot 150 mm, gardziel 100 mm) przepuszcza wodę. Rtęciowy manometr U-rurkowy podłączony między wlotem a gardzielą pokazuje różnicę poziomów 280 mm. Współczynnik przepływu wynosi 0,97. Wyznacz natężenie przepływu Q. Przyjmij ρ = 1000 kg/m³ dla wody, 13 600 kg/m³ dla rtęci i g = 9,81 m/s².

d1 = 150 mmd2 = 100 mmΔh = 280 mmCd = 0,97ρHg = 13 600 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
420 g (CO₂)V = 10 LT = 90 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 10 L zawiera 420 g (CO₂) w temperaturze 90 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 420 gM = 44,01 g/molV = 10 LT = 90 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (CH₄) przechodzi od 300 kPa, 5 L, 10 °C do 200 kPa i 70 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 300 kPaV1 = 5 LT1 = 10 °CP2 = 200 kPaT2 = 70 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 200 °CTL​ = 15 °CEQH​QL​W

Silnik cieplny pracuje między zbiornikiem gorącym o temperaturze 200 °C a zbiornikiem zimnym o temperaturze 15 °C. Wyznacz największą możliwą sprawność cieplną ηmax.

TH = 200 °CTL = 15 °C
ηmax = %
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 550 °CT0​ = 27 °CTL​ = -20 °CERWQ̇H​ = 20 kWQ̇L​ = ?

Silnik cieplny Carnota pobiera 20 kW ciepła ze źródła o temperaturze 550 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 27 °C. Cała jego praca napędza chłodziarkę Carnota, która odbiera ciepło z zamrażarki o temperaturze -20 °C i również oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 27 °C. Wyznacz strumień ciepła Q̇L odbieranego z zamrażarki.

TH = 550 °CT0 = 27 °CTL = -20 °CQ̇H = 20 kW
Q̇L = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
L = 0,8 mn = 1

Układ: Struna zamocowana na obu końcach, długość 0,8 m, prędkość fal 100 m/s. Znajdź częstotliwość f1 dla: drgania podstawowe (pierwsza harmoniczna).

v = 100 m/sn = 1L = 0,8 m
f1 = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = ?d = 0,3 mmL = 1 m1,667 mm

Dwie szczeliny odległe o 0,3 mm oświetlono światłem monochromatycznym. Na ekranie w odległości 1 m jasny prążek numer 1 leży 1,667 mm od prążka środkowego. Znajdź długość fali λ.

d = 0,3 mmL = 1 my1 = 1,667 mmm = 1
λ = nm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: s = 78,13 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 90/3,6 = 25 m/s

Droga hamowania

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 25²/(2·4) = 78,13 m

Odpowiedź

s = 78,13 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 19,26 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Faza napędzana

v₁ = 40·2 = 80 m/s
h₁ = ½·40·2² = 80 m

Lot swobodny do ziemi

Rozwiąż −h₁ = v₁·t₂ − ½·g·t₂² i weź dodatni pierwiastek.

t₂ = (80 + √(80² + 2·9,81·80))/9,81 = 17,26 s
t = 2 + 17,26 = 19,26 s

Odpowiedź

t = 19,26 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 1,479 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 25° − 0,3·cos 25°) = 9,81·(0,4226 − 0,2719) = 1,479 m/s²

Odpowiedź

a = 1,479 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: d = 1,848 m

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Opóźnienie

Obie siły są skierowane w dół zbocza; masa się skraca.

a = 9,81·(sin 25° + 0,15·cos 25°) = 5,48 m/s²

Droga

d = v₀²/(2a) = 4,5²/(2·5,48) = 1,848 m

Odpowiedź

d = 1,848 m
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 7,809 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 10·cos 25° = 9,063 m/s
vy = v0·sin θ = 10·sin 25° = 4,226 m/s

Czas lotu

Start i lądowanie na tej samej wysokości: t = 2vy/g.

t = 2·4,226/9,81 = 0,8616 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 9,063·0,8616 = 7,809 m

Odpowiedź

x = 7,809 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: α = 54,38 °

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 27·cos 30° = 23,38 m/s
vy0 = 27·sin 30° = 13,5 m/s

Prędkość pionowa przy uderzeniu

Energia albo v² = v₀² + 2as w kierunku pionowym.

vy = √(13,5² + 2·9,81·45) = 32,64 m/s

Kąt uderzenia

tan α = vy/vx = 32,64/23,38 → α = 54,38°

Odpowiedź

α = 54,38°
7.Praca i energia

Odpowiedź: T = 16,82 N

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Na torze kołowym siła wypadkowa skierowana do środka musi być równa mv²/r.

Prędkość w najniższym punkcie

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·3·(1 − cos 50°) = 21,03 m²/s²

Siły w najniższym punkcie

m·g = 1·9,81 = 9,81 N
T = mg + mv²/L = 9,81 + 1·21,03/3 = 16,82 N

Odpowiedź

T = 16,82 N

Sprawdzenie: T = mg(3 − 2cos θ) = 16,82 N.

8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 7,02 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Siły wzdłuż równi

m·g = 8·9,81 = 78,48 N
mg·sin θ = 45,01 N
μ·mg·cos θ = 19,29 N

Praca i energia

½mv² = (130 − 64,3)·3 = 197,1 J
v = √(2·197,1/8) = 7,02 m/s

Odpowiedź

v = 7,02 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 161,3 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Wychylenie po uderzeniu

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,13) = 1,597 m/s

Zderzenie

m·v = (m + M)·V → v = (0,015 + 1,5)·1,597/0,015 = 161,3 m/s

Odpowiedź

v = 161,3 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v1 = 31,16 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Prędkość po zderzeniu

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,75·9,81·16,5) = 15,58 m/s

Pęd w zderzeniu

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 2600·15,58/1300 = 31,16 m/s

Odpowiedź

v1 = 31,16 m/s
(112,2 km/h)
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 73,58 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2 + 1/2 = 2,5 m
A = H·b = 1·3 = 3 m²
zasuwad = 2 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,5·3 = 73,58 kN

Odpowiedź

F = 73,58 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 331,8 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 4 + 3/2 = 5,5 m
A = H·b = 3·2 = 6 m²
zasuwad = 4 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·5,5·6 = 331,8 kN

Odpowiedź

F = 331,8 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 346,1 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 0,75·(200/75)² = 5,333 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(0,75² − 5,333²)/1000 = −13,94 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 360 + (−13,94) = 346,1 kPa

Odpowiedź

p2 = 346,1 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 70,76 L/s

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Różnica ciśnień z manometru

Δp = (13600 − 1000)·9,81·0,28 = 34610 Pa

Prędkość w gardzieli

Równanie ciągłości i równanie Bernoulliego razem dają idealną prędkość w gardzieli.

β = 100/150 = 0,6667
v2 = √(2·34610/(1000·(1 − 0,1975))) = 9,288 m/s

Rzeczywiste natężenie przepływu

Q = Cd·A2·v2 = 0,97·0,007854·9,288 = 0,07076 m³/s = 70,76 L/s

Odpowiedź

Q = 70,76 L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 2881 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 420/44,01 = 9,543 mol
T = 90 + 273,15 = 363,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 9,543·8,314·363,1/0,01 = 2881 kPa

Odpowiedź

P = 2881 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 9,089 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 283,1 K, T2 = 343,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 5·(300/200)·(343,1/283,1) = 9,089 L

Odpowiedź

V2 = 9,089 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: ηmax = 39,1 %

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 200 + 273,15 = 473,1 K
TL = 15 + 273,15 = 288,1 K

Sprawność Carnota

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 288,1/473,1 = 39,1 %

Odpowiedź

ηmax = 39,1 %
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇L = 68,44 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 550 + 273,15 = 823,1 K
T0 = 27 + 273,15 = 300,1 K
TL = -20 + 273,15 = 253,1 K

Praca silnika

η = 1 − 300,1/823,1 = 0,6354
Ẇ = 0,6354·20 = 12,71 kW

Ciepło odbierane przez chłodziarkę

COPR = 253,1/(300,1 − 253,1) = 5,386
Q̇L = 5,386·12,71 = 68,44 kW

Odpowiedź

Q̇L = 68,44 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f1 = 62,5 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Długość fali tego rodzaju drgań

λ = 2L/n = 2·0,8/1 = 1,6 m

Częstotliwość

f = v/λ = 100/1,6 = 62,5 Hz

Odpowiedź

f1 = 62,5 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: λ = 500,1 nm

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Długość fali

λ = y·d/(mL) = 0,001667·0,0003/(1·1) = 5,001 × 10⁻⁷ m = 500,1 nm

Odpowiedź

λ = 500,1 nm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers