Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
policjaa = 5,5 m/s²samochód16 m/s

Samochód jadący ze stałą prędkością 16 m/s mija stojący radiowóz. W tej chwili radiowóz rusza i przyspiesza jednostajnie z przyspieszeniem 5,5 m/s². W jakiej odległości od miejsca startu radiowóz dogoni samochód? Wyznacz d.

vcar = 16 m/sapolice = 5,5 m/s²v0,police = 0
d = m
2.KinematykaTrudny
AB: 25 m/s30 m

Piłka A zostaje upuszczona bez prędkości początkowej z wysokości 30 m. W tej samej chwili piłka B zostaje rzucona pionowo w górę z ziemi dokładnie pod nią z prędkością 25 m/s. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Kiedy piłki się spotkają? Wyznacz t.

H = 30 mv0B = 25 m/sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
3 kg1,5 kg

Ciężarki o masach 3 kg i 1,5 kg wiszą po obu stronach lekkiego bloczka bez tarcia, połączone lekką nicią. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 3 kgm2 = 1,5 kgg = 9,81 m/s²
T = N
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 5 kg2 kgμ = 0,2

Klocek o masie 5 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 2 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,2. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 5 kgm2 = 2 kgμ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 36 m/sθ = ?R = 115 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu z prędkością 36 m/s i ma ona upaść 115 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz mniejszy z dwóch możliwych kątów wyrzutu θ.

v₀ = 36 m/sR = 115 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 10 mv0​ = 34 m/s60°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 60° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 10 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 34 m/sθ = 60°h = 10 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
60°L = 1 m0,2 kg

Kulka o masie 0,2 kg wisi na lekkiej nici o długości 1 m. Odchyla się ją, aż nić utworzy z pionem kąt 60°, i puszcza bez prędkości początkowej. Wyznacz siłę naciągu T nici, gdy kulka przechodzi przez najniższy punkt.

m = 0,2 kgL = 1 mθ = 60°g = 9,81 m/s²
T = N
8.Praca i energiaTrudny
h = 11,3 mR = 2,5 mN = ?

Wózek o masie 5 kg zostaje puszczony bez prędkości początkowej z wysokości 11,3 m na gładkim torze, który przechodzi w pionową pętlę o promieniu 2,5 m. Wyznacz siłę nacisku N, z jaką tor działa na wózek w najwyższym punkcie pętli.

m = 5 kgh = 11,3 mR = 2,5 mg = 9,81 m/s²
N = N
9.Pęd i zderzeniaŚredni
5 kg11 m/s3,5 kg

Wózek o masie 5 kg jadący z prędkością 11 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 3,5 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′1 pierwszego wózka po zderzeniu (dodatnią w jego pierwotnym kierunku).

m1 = 5 kgm2 = 3,5 kgv1 = 11 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
11 m/s10 m/s

Piłka o masie 0,2 kg uderza w ścianę z prędkością 11 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 10 m/s. Kontakt trwa 20 ms. Wyznacz średnią siłę Favg, z jaką ściana działa na piłkę.

m = 0,2 kgvin = 11 m/svout = 10 m/sΔt = 20 ms
Favg = N
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 3 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 3 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 3 mH = 1 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 2 mH = 1,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda morska), z górną krawędzią 2 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 2 mH = 1,5 mb = 1 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
Q = ?d = 40 mm, Cd​ = 0,64h = 2,5 m

Woda wypływa z dużego otwartego zbiornika przez otwór o ostrej krawędzi i średnicy 40 mm. Poziom wody utrzymuje się 2,5 m nad otworem, a współczynnik wypływu wynosi 0,64. Wyznacz natężenie przepływu Q. Przyjmij g = 9,81 m/s².

d = 40 mmh = 2,5 mCd = 0,64g = 9,81 m/s²
Q = L/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 200 mm, p1​ = 280 kPad2​ = 100 mm, p2​ = ?Δz = 10 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 200 mm do 100 mm i wznosi się o 10 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 280 kPa, a prędkość 2,75 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 200 mmd2 = 100 mmp1 = 280 kPav1 = 2,75 m/sΔz = 10 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
100 g (N₂)P = 150 kPaT = 75 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 100 g (N₂) przy 150 kPa i 75 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 100 gM = 28,01 g/molP = 150 kPaT = 75 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
O₂, M = 32 g/molP = 150 kPaT = 10 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (O₂) przy 150 kPa i 10 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 32 g/molP = 150 kPaT = 10 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 550 °CTL​ = 40 °CEQH​QL​η = 31%

Silnik cieplny pobiera ciepło ze źródła o temperaturze 550 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 40 °C. Jego rzeczywista sprawność cieplna wynosi 31 %. Wyznacz jego sprawność egzergetyczną ηII, czyli stosunek sprawności rzeczywistej do sprawności Carnota.

TH = 550 °CTL = 40 °Cη = 31%
ηII = %
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 21 °CTL​ = 0 °CHPQ̇H​ = 5 kWQ̇L​Ẇ = ?

Pompa ciepła utrzymuje w domu 21 °C, gdy na zewnątrz jest 0 °C, dostarczając do domu 5 kW ciepła. Wyznacz minimalną moc napędową Ẇmin.

TH = 21 °CTL = 0 °CQ̇H = 5 kW
Ẇmin = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
P8 × 60 dB

Jedna maszyna daje w pewnym punkcie poziom dźwięku 60 dB. Znajdź poziom β w tym punkcie, gdy jednocześnie pracuje 8 jednakowych maszyn (źródła niekoherentne).

β1 = 60 dBn = 8
β = dB
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 550 nmd = 0,5 mmL = 2,5 my = ?

Światło o długości fali 550 nm pada na dwie szczeliny odległe o 0,5 mm. Ekran jest oddalony o 2,5 m. Znajdź odległość y5 od środkowego jasnego prążka do jasnego prążka numer 5.

λ = 550 nmd = 0,5 mmL = 2,5 mm = 5
y5 = mm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 93,09 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równe drogi

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·16/5,5 = 5,818 s

Droga

d = v·t = 16·5,818 = 93,09 m

Odpowiedź

d = 93,09 m

W tej chwili radiowóz jedzie z prędkością 2v = 32 m/s.

2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 1,2 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Czas spotkania

Zwrot w górę jest dodatni, ziemia to y = 0.

30 − ½g·t² = 25·t − ½g·t² → t = 30/25 = 1,2 s

Odpowiedź

t = 1,2 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 19,62 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie

Wypadkowa siła napędowa to różnica ciężarów; porusza ona całą masę.

a = (3 − 1,5)·9,81/(3 + 1,5) = 3,27 m/s²

Siła naciągu z lżejszego ciężarka

T − m2·g = m2·a → T = 1,5·(9,81 + 3,27) = 19,62 N

Odpowiedź

T = 19,62 N
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 1,401 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (19,62 − 9,81)/7 = 1,401 m/s²

Odpowiedź

a = 1,401 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: θ = 30,26 °

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Wzór na zasięg

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·115/36² = 0,8705

Kąt

2θ = 60,52° → θ = 30,26°

Odpowiedź

θ = 30,26°

Drugie rozwiązanie to 90° − θ = 59,74°.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 107,5 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 34·cos 60° = 17 m/s
vy = v0·sin θ = 34·sin 60° = 29,44 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 10 + 29,44·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (29,44 + √(867 + 196,2))/9,81 = 6,325 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 17·6,325 = 107,5 m

Odpowiedź

x = 107,5 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: T = 3,924 N

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Na torze kołowym siła wypadkowa skierowana do środka musi być równa mv²/r.

Prędkość w najniższym punkcie

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·1·(1 − cos 60°) = 9,81 m²/s²

Siły w najniższym punkcie

m·g = 0,2·9,81 = 1,962 N
T = mg + mv²/L = 1,962 + 0,2·9,81/1 = 3,924 N

Odpowiedź

T = 3,924 N

Sprawdzenie: T = mg(3 − 2cos θ) = 3,924 N.

8.Praca i energia

Odpowiedź: N = 198,2 N

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Na torze kołowym siła wypadkowa skierowana do środka musi być równa mv²/r.

Prędkość w najwyższym punkcie

v² = 2g(h − 2R) = 2·9,81·(11,3 − 5) = 123,6 m²/s²

Siły w najwyższym punkcie

m·g = 5·9,81 = 49,05 N
N = mv²/R − mg = 5·123,6/2,5 − 49,05 = 198,2 N

Odpowiedź

N = 198,2 N

Wózek ledwo pokonuje pętlę, gdy h = 2,5R; wtedy N = 0 w najwyższym punkcie.

9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′1 = 1,941 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (5 − 3,5)/(5 + 3,5)·11 = 1,941 m/s
v′2 = 2·5/(5 + 3,5)·11 = 12,94 m/s

Odpowiedź

v′1 = 1,941 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: Favg = 210 N

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,2·(10 + 11) = 4,2 N·s

Średnia siła

Favg = J/Δt = 4,2/0,02 = 210 N

Odpowiedź

Favg = 210 N
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 68,67 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 3 + 1/2 = 3,5 m
A = H·b = 1·2 = 2 m²
zasuwad = 3 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,5·2 = 68,67 kN

Odpowiedź

F = 68,67 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 2,818 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2 + 1,5/2 = 2,75 m
A = H·b = 1,5·1 = 1,5 m²
zasuwad = 2 mH = 1,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·2,75·1,5 = 41,48 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 1·1,5³/12 = 0,2813 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 2,75 + 0,2813/(2,75·1,5) = 2,818 m

Odpowiedź

ycp = 2,818 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 5,633 L/s

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Idealna prędkość strumienia

√(2gh) = √(2·9,81·2,5) = 7,004 m/s

Rzeczywiste natężenie przepływu

Współczynnik wypływu uwzględnia kontrakcję strumienia i tarcie na krawędzi.

Q = Cd·A·√(2gh) = 0,64·0,001257·7,004 = 0,005633 m³/s = 5,633 L/s

Odpowiedź

Q = 5,633 L/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 125,2 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,75·(200/100)² = 11 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,75² − 11²)/1000 = −56,72 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·10/1000 = 98,1 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 280 + (−56,72) − 98,1 = 125,2 kPa

Odpowiedź

p2 = 125,2 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 68,89 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 100/28,01 = 3,57 mol
T = 75 + 273,15 = 348,1 K

Objętość

V = nRT/P = 3,57·8,314·348,1/150 = 68,89 L

Odpowiedź

V = 68,89 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 2,039 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 10 + 273,15 = 283,1 K

Gęstość

ρ = 150·32/(8,314·283,1) = 2,039 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 2,039 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: ηII = 50,03 %

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 550 + 273,15 = 823,1 K
TL = 40 + 273,15 = 313,1 K

Sprawność Carnota

ηCarnot = 1 − 313,1/823,1 = 61,96 %

Sprawność egzergetyczna

ηII = η/ηCarnot = 31/61,96 = 50,03 %

Odpowiedź

ηII = 50,03 %
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇmin = 0,357 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 21 + 273,15 = 294,1 K
TL = 0 + 273,15 = 273,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 294,1/(294,1 − 273,1) = 14,01

Minimalna moc

Najmniej pracy potrzebuje maszyna odwracalna, która ma największy COP.

Ẇmin = Q̇H/COP = 5/14,01 = 0,357 kW

Odpowiedź

Ẇmin = 0,357 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: β = 69,03 dB

Fale: fala okresowa przesuwa się o jedną długość fali w ciągu jednego okresu, więc v = fλ, gdzie T = 1/f. Na napiętej strunie v = √(T/μ), gdzie T to naciąg, a μ = m/L to masa na metr. Dźwięk w powietrzu rozchodzi się z prędkością około 343 m/s w 20 °C, światło w próżni z c = 3,00 × 10⁸ m/s. Głośność mierzy się w skali logarytmicznej: β = 10·log₁₀(I/I₀) dB, gdzie I₀ = 10⁻¹² W/m², więc 10 razy większe natężenie dodaje 10 dB. Źródło punktowe rozprasza moc P na sferę: I = P/(4πr²).

Całkowite natężenie

I = 8·I₁

Poziom

β = 60 + 10·log₁₀(8) = 69,03 dB

Odpowiedź

β = 69,03 dB
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: y5 = 13,75 mm

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Odstęp prążków

Δy = λL/d = 550 × 10⁻⁹·2,5/(0,5 × 10⁻³) = 2,75 mm

Prążek numer 5

y5 = 5·2,75 = 13,75 mm

Odpowiedź

y5 = 13,75 mm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers