Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)t = ?22,22

Samochód jadący z prędkością 80 km/h hamuje ze stałym opóźnieniem 4,5 m/s² aż do zatrzymania. Jak długo trwa hamowanie? Wyznacz t.

v₀ = 80 km/ha = −4,5 m/s²v = 0
t = s
2.KinematykaTrudny
v₀ = 15 m/s15 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 15 m/s z krawędzi dachu na wysokości 15 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość hmax nad ziemią.

v₀ = 15 m/sh₀ = 15 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
5 kg40°F = 40 Nμ = 0,4

Sanki o masie 5 kg są ciągnięte po poziomym śniegu za pomocą liny nachylonej pod kątem 40° do poziomu siłą 40 N. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,4. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a sanek.

m = 5 kgF = 40 Nθ = 40°μ = 0,4g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 3 kg1,5 kgμ = 0,25

Klocek o masie 3 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 1,5 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,25. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 3 kgm2 = 1,5 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = ?65°R = 150 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu pod kątem 65° do poziomu i upadła 150 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość początkową v0.

θ = 65°R = 150 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Rzut ukośnyTrudny
10 mv0​ = 40 m/s35°x = ?

Piłkę rzucono z poziomu ziemi z prędkością 40 m/s pod kątem 35° do poziomu. Ląduje, już opadając, na płaskim dachu budynku o wysokości 10 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz odległość poziomą x od punktu wyrzutu do miejsca lądowania.

v₀ = 40 m/sθ = 35°hroof = 10 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
80 km/h

Samochód jadący z prędkością 80 km/h po poziomej drodze gwałtownie hamuje i z zablokowanymi kołami sunie aż do zatrzymania. Współczynnik tarcia kinetycznego między oponami a drogą wynosi 0,8. Wyznacz drogę hamowania d.

v = 80 km/hμ = 0,8g = 9,81 m/s²
d = m
8.Praca i energiaTrudny
h = 2 mL = 4 mμ = 0,25k = 2000 N/m

Klocek o masie 2,5 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 2 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 4 m (μ = 0,25), a potem trafia na sprężynę (k = 2000 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz prędkość v klocka, gdy dociera do sprężyny.

m = 2,5 kgh = 2 mL = 4 mμ = 0,25k = 2000 N/mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
1,5 kgv = ?20 gh = 12 cm

Pocisk o masie 20 g zostaje wystrzelony poziomo w drewniany klocek o masie 1,5 kg zawieszony na lekkich niciach i pozostaje w nim. Klocek wychyla się, aż znajdzie się 12 cm wyżej niż na początku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 20 gM = 1,5 kgh = 12 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
23 m/s12 m/s

Piłka o masie 0,2 kg uderza w ścianę z prędkością 23 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 12 m/s. Kontakt trwa 20 ms. Wyznacz wartość popędu J, który ściana przekazuje piłce.

m = 0,2 kgvin = 23 m/svout = 12 m/sΔt = 20 ms
J = N·s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 2,5 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 2,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2,5 mH = 3 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 0,5 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 0,5 mH = 2,5 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
v = ?p0​pp0​ − p = 1100 Papunkt spiętrzenia

Rurka Prandtla w tunelu aerodynamicznym wskazuje różnicę 1100 Pa między ciśnieniem spiętrzenia a ciśnieniem statycznym. Gęstość powietrza wynosi 1,2 kg/m³. Wyznacz prędkość powietrza v.

p0 − p = 1100 Paρ = 1,2 kg/m³
v = m/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
d1​ = 100 mmd2​ = 50 mm12Δh = 260 mmrtęćQ = ?

Pozioma zwężka Venturiego (wlot 100 mm, gardziel 50 mm) przepuszcza wodę. Rtęciowy manometr U-rurkowy podłączony między wlotem a gardzielą pokazuje różnicę poziomów 260 mm. Współczynnik przepływu wynosi 0,96. Wyznacz natężenie przepływu Q. Przyjmij ρ = 1000 kg/m³ dla wody, 13 600 kg/m³ dla rtęci i g = 9,81 m/s².

d1 = 100 mmd2 = 50 mmΔh = 260 mmCd = 0,96ρHg = 13 600 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
440 g (Ar)P = 750 kPaT = 80 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 440 g (Ar) przy 750 kPa i 80 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 440 gM = 39,95 g/molP = 750 kPaT = 80 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
CH₄, M = 16,04 g/molP = 750 kPaT = 160 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (CH₄) przy 750 kPa i 160 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 16,04 g/molP = 750 kPaT = 160 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 750 °CTL​ = 35 °CEQH​ = 4600 kJQL​W = ?

Silnik cieplny pracuje między zbiornikiem gorącym o temperaturze 750 °C a zbiornikiem zimnym o temperaturze 35 °C. Pobiera 4600 kJ ciepła. Wyznacz największą pracę Wmax, jaką mógłby wykonać.

TH = 750 °CTL = 35 °CQH = 4600 kJ
Wmax = kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
500 °CTm​ = ?35 °CABWA​WB​

Dwa silniki Carnota pracują szeregowo. Silnik A pobiera ciepło ze zbiornika o temperaturze 500 °C i oddaje ciepło do zbiornika pośredniego o temperaturze Tm. Silnik B pobiera całe to ciepło i oddaje ciepło do zbiornika o temperaturze 35 °C. Oba silniki mają tę samą sprawność cieplną. Wyznacz Tm w °C.

TH = 500 °CTL = 35 °C
Tm = °C
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
L = 1,2 mn = 4

Układ: Struna zamocowana na obu końcach, długość 1,2 m, prędkość fal 240 m/s. Znajdź częstotliwość f4 dla: harmoniczna numer 4.

v = 240 m/sn = 4L = 1,2 m
f4 = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 532 nmθ

Siatka dyfrakcyjna ma 200 linii na milimetr. Światło o długości fali 532 nm pada na nią pod kątem prostym. Jaki jest najwyższy rząd mmax jasnego maksimum, jaki można zobaczyć?

N = 200 mm⁻¹λ = 532 nm
mmax =

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: t = 4,938 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 80/3,6 = 22,22 m/s

Czas hamowania

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 22,22/4,5 = 4,938 s

Odpowiedź

t = 4,938 s
2.Kinematyka

Odpowiedź: hmax = 26,47 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Wzniesienie nad dach

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 15²/(2·9,81) = 11,47 m

Wysokość nad ziemią

hmax = 15 + 11,47 = 26,47 m

Odpowiedź

hmax = 26,47 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 4,261 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Siła nacisku

N = m·g − F·sin θ = 49,05 − 40·sin 40° = 23,34 N

Siły poziome

m·a = F·cos θ − μ·N = 30,64 − 9,335
a = 21,31/5 = 4,261 m/s²

Odpowiedź

a = 4,261 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 1,635 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (14,71 − 7,357)/4,5 = 1,635 m/s²

Odpowiedź

a = 1,635 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: v0 = 43,83 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Wyznacz v₀ ze wzoru na zasięg

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·150/sin 130°) = 43,83 m/s

Odpowiedź

v0 = 43,83 m/s
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 137,3 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 32,77 m/s, vy = 22,94 m/s

Czas do lądowania na dachu

Większy pierwiastek: piłka opada.

10 = 22,94·t − 4,905·t²
t = (22,94 + √(22,94² − 2·9,81·10))/9,81 = 4,191 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 32,77·4,191 = 137,3 m

Odpowiedź

x = 137,3 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: d = 31,46 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Prędkość w jednostkach podstawowych

v = 80/3,6 = 22,22 m/s

Bilans energii

½mv² = μmg·d → d = v²/(2μg) = 22,22²/(2·0,8·9,81) = 31,46 m

Odpowiedź

d = 31,46 m

Podwojenie prędkości wydłuża drogę hamowania czterokrotnie.

8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 4,429 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 24,53·(2 − 0,25·4) = 24,53 J

Prędkość przy sprężynie

½mv² = mg(h − μL) → v = √(2g(h − μL)) = √(2·9,81·1) = 4,429 m/s

Odpowiedź

v = 4,429 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 116,6 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wychylenie po uderzeniu

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,12) = 1,534 m/s

Zderzenie

m·v = (m + M)·V → v = (0,02 + 1,5)·1,534/0,02 = 116,6 m/s

Odpowiedź

v = 116,6 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: J = 7 N·s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,2·(12 + 23) = 7 N·s

Odpowiedź

J = 7 N·s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 353,2 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2,5 + 3/2 = 4 m
A = H·b = 3·3 = 9 m²
zasuwad = 2,5 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4·9 = 353,2 kN

Odpowiedź

F = 353,2 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 2,048 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 2,5/2 = 1,75 m
A = H·b = 2,5·3 = 7,5 m²
zasuwad = 0,5 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1,75·7,5 = 128,8 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 3·2,5³/12 = 3,906 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 1,75 + 3,906/(1,75·7,5) = 2,048 m

Odpowiedź

ycp = 2,048 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: v = 42,82 m/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Równanie Bernoulliego do punktu spiętrzenia

Przepływ zatrzymuje się przy końcówce, więc jego energia kinetyczna ujawnia się jako dodatkowe ciśnienie.

p0 − p = ½ρv²
v = √(2·1100/1,2) = 42,82 m/s

Odpowiedź

v = 42,82 m/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 15,61 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Różnica ciśnień z manometru

Δp = (13600 − 1000)·9,81·0,26 = 32138 Pa

Prędkość w gardzieli

Równanie ciągłości i równanie Bernoulliego razem dają idealną prędkość w gardzieli.

β = 50/100 = 0,5
v2 = √(2·32138/(1000·(1 − 0,0625))) = 8,28 m/s

Rzeczywiste natężenie przepływu

Q = Cd·A2·v2 = 0,96·0,001963·8,28 = 0,01561 m³/s = 15,61 L/s

Odpowiedź

Q = 15,61 L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 43,12 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 440/39,95 = 11,01 mol
T = 80 + 273,15 = 353,1 K

Objętość

V = nRT/P = 11,01·8,314·353,1/750 = 43,12 L

Odpowiedź

V = 43,12 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 3,341 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 160 + 273,15 = 433,1 K

Gęstość

ρ = 750·16,04/(8,314·433,1) = 3,341 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 3,341 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Wmax = 3215 kJ

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 750 + 273,15 = 1023 K
TL = 35 + 273,15 = 308,1 K

Sprawność Carnota

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 308,1/1023 = 69,88 %

Maksymalna praca

Wmax = ηmax·QH = 0,6988·4600 = 3215 kJ

Odpowiedź

Wmax = 3215 kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Tm = 215 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 500 + 273,15 = 773,1 K
TL = 35 + 273,15 = 308,1 K

Równe sprawności

1 − Tm/TH = 1 − TL/Tm daje Tm² = TH·TL.

Tm = √(773,1·308,1) = 488,1 K = 215 °C

Odpowiedź

Tm = 215 °C
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f4 = 400 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Długość fali tego rodzaju drgań

λ = 2L/n = 2·1,2/4 = 0,6 m

Częstotliwość

f = v/λ = 240/0,6 = 400 Hz

Odpowiedź

f4 = 400 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: mmax = 9

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Odstęp linii

d = 1/200 mm = 5 µm

Najwyższy rząd

m ≤ d/λ = 5 µm/0,532 µm = 9,398 → mmax = 9

Odpowiedź

mmax = 9

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers