Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
a = 1,75 m/s²s = 1000 m

Samolot rusza z miejsca i przyspiesza jednostajnie z przyspieszeniem 1,75 m/s² wzdłuż pasa startowego. Wyznacz jego prędkość v po przebyciu 1000 m.

v₀ = 0a = 1,75 m/s²s = 1000 m
v = m/s
2.KinematykaTrudny
v₀ = 19 m/s35 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 19 m/s z krawędzi dachu na wysokości 35 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość hmax nad ziemią.

v₀ = 19 m/sh₀ = 35 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 45°a = ?m = 3 kg

Klocek o masie 3 kg zsuwa się po gładkiej równi nachylonej pod kątem 45° do poziomu. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 3 kgθ = 45°μ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 4,5 kg2,5 kgμ = 0,1

Klocek o masie 4,5 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 2,5 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,1. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 4,5 kgm2 = 2,5 kgμ = 0,1g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
33 my = ?v0​ = 40 m/s45°

Piłkę kopnięto z poziomego terenu z prędkością 40 m/s pod kątem 45° do poziomu w stronę muru odległego o 33 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Na jakiej wysokości y piłka mija mur?

v₀ = 40 m/sθ = 45°x = 33 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 30 mv0​ = 20 m/s15°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 15° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 30 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 20 m/sθ = 15°h = 30 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
0,1 kgk = 2000 N/mh = ?

Zabawkowa wyrzutnia ma pionową sprężynę o sztywności 2000 N/m. Kładzie się na niej kulkę o masie 0,1 kg, ściska sprężynę o 3 cm, a następnie ją zwalnia. Pomijając opór powietrza i masę sprężyny, wyznacz wysokość h, na jaką wzniesie się kulka, mierzoną od jej położenia przy ściśniętej sprężynie.

m = 0,1 kgk = 2000 N/mx = 3 cmg = 9,81 m/s²
h = m
8.Praca i energiaTrudny
h = 3,5 mR = 1 mN = ?

Wózek o masie 2 kg zostaje puszczony bez prędkości początkowej z wysokości 3,5 m na gładkim torze, który przechodzi w pionową pętlę o promieniu 1 m. Wyznacz siłę nacisku N, z jaką tor działa na wózek w najwyższym punkcie pętli.

m = 2 kgh = 3,5 mR = 1 mg = 9,81 m/s²
N = N
9.Pęd i zderzeniaŚredni
2,5 kgv = ?5 gh = 22 cm

Pocisk o masie 5 g zostaje wystrzelony poziomo w drewniany klocek o masie 2,5 kg zawieszony na lekkich niciach i pozostaje w nim. Klocek wychyla się, aż znajdzie się 22 cm wyżej niż na początku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 5 gM = 2,5 kgh = 22 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
1100 kg13 m/s800 kg14 m/sθ = ?

Na skrzyżowaniu samochód o masie 1100 kg jadący na wschód z prędkością 13 m/s zderza się z samochodem o masie 800 kg jadącym na północ z prędkością 14 m/s. Samochody się sczepiają. Wyznacz kierunek θ ruchu wraku tuż po zderzeniu, mierzony od wschodu w stronę północy.

m1 = 1100 kgv1 = 13 m/s (E)m2 = 800 kgv2 = 14 m/s (N)
θ = °
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 4 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 4 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 4 mH = 3 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 4 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 4 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 4 mH = 2,5 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 100 mm, p1​ = 110 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 100 mm do 75 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 110 kPa, a prędkość 2 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 100 mmd2 = 75 mmp1 = 110 kPav1 = 2 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
pair​ = 40 kPaQ = ?d = 40 mmh = 1 m

Zamknięty zbiornik z wodą ma nad wodą sprężone powietrze o nadciśnieniu 40 kPa. Woda wypływa do atmosfery przez otwór o średnicy 40 mm, położony 1 m pod powierzchnią wody. Pomijając straty, wyznacz natężenie przepływu Q. Przyjmij g = 9,81 m/s².

pair = 40 kPa (nadciśnienie)h = 1 md = 40 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
20 g (He)P = 250 kPaT = 40 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 20 g (He) przy 250 kPa i 40 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 20 gM = 4,003 g/molP = 250 kPaT = 40 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
He, M = 4,003 g/molP = 150 kPaT = 180 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (He) przy 150 kPa i 180 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 4,003 g/molP = 150 kPaT = 180 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 30 °CTL​ = 5 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 0,5 kWẆ

Odwracalna chłodziarka utrzymuje w chłodni temperaturę 5 °C, odbierając 0,5 kW ciepła, i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 30 °C. Wyznacz strumień ciepła oddawanego Q̇H.

TL = 5 °CTH = 30 °CQ̇L = 0,5 kW
Q̇H = kW
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 30 °CTL​ = -18 °CRQ̇H​Q̇L​ = 3,5 kWẆ = ?

Lodówka utrzymuje w komorze chłodniczej -18 °C w kuchni o temperaturze 30 °C, odbierając ciepło z komory w ilości 3,5 kW. Wyznacz minimalną moc napędową Ẇmin.

TH = 30 °CTL = -18 °CQ̇L = 3,5 kW
Ẇmin = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
Pβ = ?r = 3 m

Mały głośnik promieniuje moc akustyczną 0,2 W równo we wszystkich kierunkach. Znajdź poziom natężenia dźwięku β w odległości 3 m.

P = 0,2 Wr = 3 mI0 = 10⁻¹² W/m²
β = dB
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
f1​ = 15 cmf2​ = 20 cm30 cm20 cm

Dwie cienkie soczewki mają wspólną oś i stoją w odległości 20 cm: soczewka 1 o f₁ = 15 cm i soczewka 2 o f₂ = 20 cm. Przedmiot stoi 30 cm przed soczewką 1. Znajdź położenie di2 obrazu końcowego mierzone od soczewki 2 (dodatnie za soczewką 2, konwencja: obraz rzeczywisty jest dodatni).

f1 = 15 cmf2 = 20 cms = 20 cmdo = 30 cm
di2 = cm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: v = 59,16 m/s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Prędkość po przebyciu drogi

v = √(2·a·s) = √(2·1,75·1000) = 59,16 m/s

Odpowiedź

v = 59,16 m/s
(213 km/h)
2.Kinematyka

Odpowiedź: hmax = 53,4 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Wzniesienie nad dach

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 19²/(2·9,81) = 18,4 m

Wysokość nad ziemią

hmax = 35 + 18,4 = 53,4 m

Odpowiedź

hmax = 53,4 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 6,937 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 45° − 0·cos 45°) = 9,81·(0,7071 − 0) = 6,937 m/s²

Odpowiedź

a = 6,937 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 17,34 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (24,53 − 4,415)/7 = 2,873 m/s²

Siła naciągu z równania dla klocka na stole

T − μ·m1·g = m1·a
T = 4,5·2,873 + 4,415 = 17,34 N

Odpowiedź

T = 17,34 N
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: y = 26,32 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Czas dotarcia do muru

vx = 40·cos 45° = 28,28 m/s
t = x/vx = 33/28,28 = 1,167 s

Wysokość w tej chwili

y = 28,28·1,167 − ½·9,81·1,167² = 26,32 m

Odpowiedź

y = 26,32 m

Przy murze piłka jeszcze się wznosi.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 59,05 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 20·cos 15° = 19,32 m/s
vy = v0·sin θ = 20·sin 15° = 5,176 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 30 + 5,176·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (5,176 + √(26,79 + 588,6))/9,81 = 3,056 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 19,32·3,056 = 59,05 m

Odpowiedź

x = 59,05 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: h = 0,9174 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia sprężyny

x = 3 cm = 0,03 m
½kx² = ½·2000·0,03² = 0,9 J

Wysokość

m·g = 0,1·9,81 = 0,981 N
h = ½kx²/(mg) = 0,9/0,981 = 0,9174 m

Odpowiedź

h = 0,9174 m
8.Praca i energia

Odpowiedź: N = 39,24 N

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Na torze kołowym siła wypadkowa skierowana do środka musi być równa mv²/r.

Prędkość w najwyższym punkcie

v² = 2g(h − 2R) = 2·9,81·(3,5 − 2) = 29,43 m²/s²

Siły w najwyższym punkcie

m·g = 2·9,81 = 19,62 N
N = mv²/R − mg = 2·29,43/1 − 19,62 = 39,24 N

Odpowiedź

N = 39,24 N

Wózek ledwo pokonuje pętlę, gdy h = 2,5R; wtedy N = 0 w najwyższym punkcie.

9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 1041 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wychylenie po uderzeniu

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,22) = 2,078 m/s

Zderzenie

m·v = (m + M)·V → v = (0,005 + 2,5)·2,078/0,005 = 1041 m/s

Odpowiedź

v = 1041 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: θ = 38,07 °

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Składowe pędu

px = 1100·13 = 14300 kg·m/s
py = 800·14 = 11200 kg·m/s

Kierunek

tan θ = py/px = 0,7832 → θ = 38,07°

Odpowiedź

θ = 38,07°
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 161,9 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 4 + 3/2 = 5,5 m
A = H·b = 3·1 = 3 m²
zasuwad = 4 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·5,5·3 = 161,9 kN

Odpowiedź

F = 161,9 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 5,349 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 4 + 2,5/2 = 5,25 m
A = H·b = 2,5·1,5 = 3,75 m²
zasuwad = 4 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·5,25·3,75 = 193,1 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 1,5·2,5³/12 = 1,953 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 5,25 + 1,953/(5,25·3,75) = 5,349 m

Odpowiedź

ycp = 5,349 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 105,7 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2·(100/75)² = 3,556 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2² − 3,556²)/1000 = −4,321 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 110 + (−4,321) = 105,7 kPa

Odpowiedź

p2 = 105,7 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 12,54 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Równanie Bernoulliego od powierzchni do strumienia

v = √(2·(40000/1000 + 9,81·1)) = 9,981 m/s

Natężenie przepływu

Q = A·v = 0,001257·9,981 = 0,01254 m³/s = 12,54 L/s

Odpowiedź

Q = 12,54 L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 52,03 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 20/4,003 = 4,996 mol
T = 40 + 273,15 = 313,1 K

Objętość

V = nRT/P = 4,996·8,314·313,1/250 = 52,03 L

Odpowiedź

V = 52,03 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 0,1594 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 180 + 273,15 = 453,1 K

Gęstość

ρ = 150·4,003/(8,314·453,1) = 0,1594 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 0,1594 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇H = 0,5449 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 30 + 273,15 = 303,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 0,5·303,1/278,1 = 0,5449 kW

Odpowiedź

Q̇H = 0,5449 kW

Moc pobierana: Ẇ = 0,04494 kW.

18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇmin = 0,6584 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 30 + 273,15 = 303,1 K
TL = -18 + 273,15 = 255,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 255,1/(303,1 − 255,1) = 5,316

Minimalna moc

Najmniej pracy potrzebuje maszyna odwracalna, która ma największy COP.

Ẇmin = Q̇L/COP = 3,5/5,316 = 0,6584 kW

Odpowiedź

Ẇmin = 0,6584 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: β = 92,48 dB

Fale: fala okresowa przesuwa się o jedną długość fali w ciągu jednego okresu, więc v = fλ, gdzie T = 1/f. Na napiętej strunie v = √(T/μ), gdzie T to naciąg, a μ = m/L to masa na metr. Dźwięk w powietrzu rozchodzi się z prędkością około 343 m/s w 20 °C, światło w próżni z c = 3,00 × 10⁸ m/s. Głośność mierzy się w skali logarytmicznej: β = 10·log₁₀(I/I₀) dB, gdzie I₀ = 10⁻¹² W/m², więc 10 razy większe natężenie dodaje 10 dB. Źródło punktowe rozprasza moc P na sferę: I = P/(4πr²).

Natężenie

I = P/(4πr²) = 0,001768 W/m²

Poziom

β = 10·log₁₀(0,001768/10⁻¹²) = 92,48 dB

Odpowiedź

β = 92,48 dB
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: di2 = 6,667 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Obraz z soczewki 1

1/di1 = 1/15 − 1/30 → di1 = 30 cm

Przedmiot dla soczewki 2

do2 = 20 − 30 = −10 cm

Obraz końcowy

1/di2 = 1/20 − 1/(−10) → di2 = 6,667 cm

Odpowiedź

di2 = 6,667 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers