Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)t = ?13,89

Samochód jadący z prędkością 50 km/h hamuje ze stałym opóźnieniem 6,5 m/s² aż do zatrzymania. Jak długo trwa hamowanie? Wyznacz t.

v₀ = 50 km/ha = −6,5 m/s²v = 0
t = s
2.KinematykaTrudny
AB: 30 m/s45 m

Piłka A zostaje upuszczona bez prędkości początkowej z wysokości 45 m. W tej samej chwili piłka B zostaje rzucona pionowo w górę z ziemi dokładnie pod nią z prędkością 30 m/s. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Kiedy piłki się spotkają? Wyznacz t.

H = 45 mv0B = 30 m/sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 25°25 kgF = ?

Skrzynka o masie 25 kg jest pchana ze stałą prędkością w górę rampy nachylonej pod kątem 25° do poziomu siłą równoległą do rampy. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,3. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę pchającą F.

m = 25 kgθ = 25°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
F = N
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
3 kg7 kgTF = 45 Nμ = 0,2

Dwa klocki na poziomej podłodze są połączone lekką poziomą nicią. Pozioma siła 45 N ciągnie przedni klocek o masie 7 kg; klocek o masie 3 kg jest ciągnięty za nim. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,2 dla obu klocków. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocków.

m1 = 3 kgm2 = 7 kgF = 45 Nμ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 30 m/s20°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 20° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 30 m/sθ = 20°g = 9,81 m/s²
t = s
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 50 mv0​ = 24 m/s15°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 15° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 50 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 24 m/sθ = 15°h = 50 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Praca i energiaŚredni
90°L = 0,8 m1 kg

Kulka o masie 1 kg wisi na lekkiej nici o długości 0,8 m. Odchyla się ją, aż nić utworzy z pionem kąt 90°, i puszcza bez prędkości początkowej. Wyznacz siłę naciągu T nici, gdy kulka przechodzi przez najniższy punkt.

m = 1 kgL = 0,8 mθ = 90°g = 9,81 m/s²
T = N
8.Praca i energiaTrudny
4 kg4 kgμ = 0,25d = 0,5 m

Klocek o masie 4 kg leży na chropowatym poziomym stole (μ = 0,25). Lekka nić biegnie od niego przez gładki bloczek na krawędzi stołu do wiszącego klocka o masie 4 kg. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Wyznacz prędkość v klocków po opadnięciu wiszącego klocka o 0,5 m.

m1 = 4 kgm2 = 4 kgμ = 0,25d = 0,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
2 kg3 m/s4 kg

Wózek o masie 2 kg jadący z prędkością 3 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 4 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′2 drugiego wózka po zderzeniu.

m1 = 2 kgm2 = 4 kgv1 = 3 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
2 kgv = ?8 g20°L = 0,5 m

Pocisk o masie 8 g zostaje wystrzelony poziomo w klocek o masie 2 kg zawieszony na lekkich niciach o długości 0,5 m i pozostaje w nim. Nici wychylają się maksymalnie o kąt 20° od pionu. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 8 gM = 2 kgL = 0,5 mθ = 20°g = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 0,5 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 0,5 mH = 1 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 3 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (gliceryna), z górną krawędzią 3 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 3 mH = 3 mb = 2 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
v = ?p0​pp0​ − p = 550 Papunkt spiętrzenia

Rurka Prandtla w tunelu aerodynamicznym wskazuje różnicę 550 Pa między ciśnieniem spiętrzenia a ciśnieniem statycznym. Gęstość powietrza wynosi 1,2 kg/m³. Wyznacz prędkość powietrza v.

p0 − p = 550 Paρ = 1,2 kg/m³
v = m/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 75 mm, p1​ = 220 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?Δz = 2 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 75 mm do 50 mm i wznosi się o 2 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 220 kPa, a prędkość 1,75 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 75 mmd2 = 50 mmp1 = 220 kPav1 = 1,75 m/sΔz = 2 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
150 g (N₂)V = 10 LT = 90 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 10 L zawiera 150 g (N₂) w temperaturze 90 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 150 gM = 28,01 g/molV = 10 LT = 90 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
N₂, M = 28,01 g/molP = 950 kPaT = 110 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (N₂) przy 950 kPa i 110 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 28,01 g/molP = 950 kPaT = 110 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 28 °CTL​ = -25 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 8,5 kWẆ

Odwracalna chłodziarka utrzymuje w chłodni temperaturę -25 °C, odbierając 8,5 kW ciepła, i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 28 °C. Wyznacz strumień ciepła oddawanego Q̇H.

TL = -25 °CTH = 28 °CQ̇L = 8,5 kW
Q̇H = kW
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 35 °CTL​ = 5 °CRQ̇H​Q̇L​ = 0,5 kWẆ = ?

Lodówka utrzymuje w komorze chłodniczej 5 °C w kuchni o temperaturze 35 °C, odbierając ciepło z komory w ilości 0,5 kW. Wyznacz minimalną moc napędową Ẇmin.

TH = 35 °CTL = 5 °CQ̇L = 0,5 kW
Ẇmin = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
P10 × 70 dB

Jedna maszyna daje w pewnym punkcie poziom dźwięku 70 dB. Znajdź poziom β w tym punkcie, gdy jednocześnie pracuje 10 jednakowych maszyn (źródła niekoherentne).

β1 = 70 dBn = 10
β = dB
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
f1​ = 12 cmf2​ = −20 cm30 cm30 cm

Dwie cienkie soczewki mają wspólną oś i stoją w odległości 30 cm: soczewka 1 o f₁ = 12 cm i soczewka 2 o f₂ = −20 cm. Przedmiot stoi 30 cm przed soczewką 1. Znajdź położenie di2 obrazu końcowego mierzone od soczewki 2 (dodatnie za soczewką 2, konwencja: obraz rzeczywisty jest dodatni).

f1 = 12 cmf2 = −20 cms = 30 cmdo = 30 cm
di2 = cm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: t = 2,137 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 50/3,6 = 13,89 m/s

Czas hamowania

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 13,89/6,5 = 2,137 s

Odpowiedź

t = 2,137 s
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 1,5 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Czas spotkania

Zwrot w górę jest dodatni, ziemia to y = 0.

45 − ½g·t² = 30·t − ½g·t² → t = 45/30 = 1,5 s

Odpowiedź

t = 1,5 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: F = 170,3 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Stała prędkość: siły się równoważą.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

Siła pchająca

F = 103,6 + 66,68 = 170,3 N

Odpowiedź

F = 170,3 N
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 2,538 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Cały układ

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (45 − 19,62)/10 = 2,538 m/s²

Odpowiedź

a = 2,538 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 2,092 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 30·cos 20° = 28,19 m/s
vy = v0·sin θ = 30·sin 20° = 10,26 m/s

Czas lotu

Start i lądowanie na tej samej wysokości: t = 2vy/g.

t = 2·10,26/9,81 = 2,092 s

Odpowiedź

t = 2,092 s
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 3,888 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 24·cos 15° = 23,18 m/s
vy = v0·sin θ = 24·sin 15° = 6,212 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 50 + 6,212·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (6,212 + √(38,58 + 981))/9,81 = 3,888 s

Odpowiedź

t = 3,888 s
7.Praca i energia

Odpowiedź: T = 29,43 N

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Na torze kołowym siła wypadkowa skierowana do środka musi być równa mv²/r.

Prędkość w najniższym punkcie

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·0,8·(1 − cos 90°) = 15,7 m²/s²

Siły w najniższym punkcie

m·g = 1·9,81 = 9,81 N
T = mg + mv²/L = 9,81 + 1·15,7/0,8 = 29,43 N

Odpowiedź

T = 29,43 N

Sprawdzenie: T = mg(3 − 2cos θ) = 29,43 N.

8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 1,918 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia uwolniona i stracona

m₂g·d = 39,24·0,5 = 19,62 J
μ·m₁g·d = 0,25·39,24·0,5 = 4,905 J

Energia kinetyczna obu klocków

½(m₁ + m₂)v² = 14,71 → v = √(2·14,71/8) = 1,918 m/s

Odpowiedź

v = 1,918 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′2 = 2 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (2 − 4)/(2 + 4)·3 = −1 m/s
v′2 = 2·2/(2 + 4)·3 = 2 m/s

Odpowiedź

v′2 = 2 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 193,1 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Wzniesienie klocka

h = L·(1 − cos θ) = 0,5·(1 − cos 20°) = 0,03015 m

Prędkość po uderzeniu

V = √(2·9,81·0,03015) = 0,7692 m/s

Zderzenie

v = (m + M)·V/m = 2,008·0,7692/0,008 = 193,1 m/s

Odpowiedź

v = 193,1 m/s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 14,71 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 1/2 = 1 m
A = H·b = 1·1,5 = 1,5 m²
zasuwad = 0,5 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1·1,5 = 14,71 kN

Odpowiedź

F = 14,71 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 4,667 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 3 + 3/2 = 4,5 m
A = H·b = 3·2 = 6 m²
zasuwad = 3 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·4,5·6 = 333,7 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 2·3³/12 = 4,5 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 4,5 + 4,5/(4,5·6) = 4,667 m

Odpowiedź

ycp = 4,667 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: v = 30,28 m/s

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Równanie Bernoulliego do punktu spiętrzenia

Przepływ zatrzymuje się przy końcówce, więc jego energia kinetyczna ujawnia się jako dodatkowe ciśnienie.

p0 − p = ½ρv²
v = √(2·550/1,2) = 30,28 m/s

Odpowiedź

v = 30,28 m/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 194,2 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,75·(75/50)² = 3,938 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,75² − 3,938²)/1000 = −6,221 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·2/1000 = 19,62 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 220 + (−6,221) − 19,62 = 194,2 kPa

Odpowiedź

p2 = 194,2 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 1617 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 150/28,01 = 5,355 mol
T = 90 + 273,15 = 363,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 5,355·8,314·363,1/0,01 = 1617 kPa

Odpowiedź

P = 1617 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 8,353 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 110 + 273,15 = 383,1 K

Gęstość

ρ = 950·28,01/(8,314·383,1) = 8,353 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 8,353 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇H = 10,32 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 28 + 273,15 = 301,1 K
TL = -25 + 273,15 = 248,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 8,5·301,1/248,1 = 10,32 kW

Odpowiedź

Q̇H = 10,32 kW

Moc pobierana: Ẇ = 1,815 kW.

18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇmin = 0,05393 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 35 + 273,15 = 308,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 278,1/(308,1 − 278,1) = 9,272

Minimalna moc

Najmniej pracy potrzebuje maszyna odwracalna, która ma największy COP.

Ẇmin = Q̇L/COP = 0,5/9,272 = 0,05393 kW

Odpowiedź

Ẇmin = 0,05393 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: β = 80 dB

Fale: fala okresowa przesuwa się o jedną długość fali w ciągu jednego okresu, więc v = fλ, gdzie T = 1/f. Na napiętej strunie v = √(T/μ), gdzie T to naciąg, a μ = m/L to masa na metr. Dźwięk w powietrzu rozchodzi się z prędkością około 343 m/s w 20 °C, światło w próżni z c = 3,00 × 10⁸ m/s. Głośność mierzy się w skali logarytmicznej: β = 10·log₁₀(I/I₀) dB, gdzie I₀ = 10⁻¹² W/m², więc 10 razy większe natężenie dodaje 10 dB. Źródło punktowe rozprasza moc P na sferę: I = P/(4πr²).

Całkowite natężenie

I = 10·I₁

Poziom

β = 70 + 10·log₁₀(10) = 80 dB

Odpowiedź

β = 80 dB
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: di2 = −6,667 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Obraz z soczewki 1

1/di1 = 1/12 − 1/30 → di1 = 20 cm

Przedmiot dla soczewki 2

do2 = 30 − 20 = 10 cm

Obraz końcowy

1/di2 = 1/(−20) − 1/10 → di2 = −6,667 cm

Odpowiedź

di2 = −6,667 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers