Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)4,63 s27,78

Samochód jadący z prędkością 100 km/h hamuje ze stałym opóźnieniem 6 m/s² aż do zatrzymania. Wyznacz drogę hamowania s.

v₀ = 100 km/ha = −6 m/s²v = 0
s = m
2.KinematykaTrudny
d = ?

Kamień zostaje upuszczony bez prędkości początkowej do studni. Plusk słychać 2 s po puszczeniu kamienia. Prędkość dźwięku wynosi 343 m/s; pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz głębokość d studni.

ttotal = 2 svsound = 343 m/sg = 9,81 m/s²
d = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
3,5 kg2,5 kg

Ciężarki o masach 3,5 kg i 2,5 kg wiszą po obu stronach lekkiego bloczka bez tarcia, połączone lekką nicią. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a ciężarków.

m1 = 3,5 kgm2 = 2,5 kgg = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 4 kg2 kgbez tarcia

Klocek o masie 4 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 2 kg. Stół jest gładki (bez tarcia). Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 4 kgm2 = 2 kgμ = 0g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 38 m/sθ = ?R = 45 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu z prędkością 38 m/s i ma ona upaść 45 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz mniejszy z dwóch możliwych kątów wyrzutu θ.

v₀ = 38 m/sR = 45 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Rzut ukośnyTrudny
6 mv0​ = 28 m/s55°x = ?

Piłkę rzucono z poziomu ziemi z prędkością 28 m/s pod kątem 55° do poziomu. Ląduje, już opadając, na płaskim dachu budynku o wysokości 6 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz odległość poziomą x od punktu wyrzutu do miejsca lądowania.

v₀ = 28 m/sθ = 55°hroof = 6 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
0,1 kgk = 500 N/mh = ?

Zabawkowa wyrzutnia ma pionową sprężynę o sztywności 500 N/m. Kładzie się na niej kulkę o masie 0,1 kg, ściska sprężynę o 4 cm, a następnie ją zwalnia. Pomijając opór powietrza i masę sprężyny, wyznacz wysokość h, na jaką wzniesie się kulka, mierzoną od jej położenia przy ściśniętej sprężynie.

m = 0,1 kgk = 500 N/mx = 4 cmg = 9,81 m/s²
h = m
8.Praca i energiaTrudny
h = 3,5 mR = 1 mN = ?

Wózek o masie 2 kg zostaje puszczony bez prędkości początkowej z wysokości 3,5 m na gładkim torze, który przechodzi w pionową pętlę o promieniu 1 m. Wyznacz siłę nacisku N, z jaką tor działa na wózek w najwyższym punkcie pętli.

m = 2 kgh = 3,5 mR = 1 mg = 9,81 m/s²
N = N
9.Pęd i zderzeniaŚredni
2,5 kg11 m/s1 kg

Wózek o masie 2,5 kg jadący z prędkością 11 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 1 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′1 pierwszego wózka po zderzeniu (dodatnią w jego pierwotnym kierunku).

m1 = 2,5 kgm2 = 1 kgv1 = 11 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
1800 kg21 m/s1500 kg13 m/sθ = ?

Na skrzyżowaniu samochód o masie 1800 kg jadący na wschód z prędkością 21 m/s zderza się z samochodem o masie 1500 kg jadącym na północ z prędkością 13 m/s. Samochody się sczepiają. Wyznacz kierunek θ ruchu wraku tuż po zderzeniu, mierzony od wschodu w stronę północy.

m1 = 1800 kgv1 = 21 m/s (E)m2 = 1500 kgv2 = 13 m/s (N)
θ = °
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 3 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 3 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 3 mH = 3 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 1 mH = 1,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda morska), z górną krawędzią 1 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 1 mH = 1,5 mb = 2 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 100 mm, p1​ = 180 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 100 mm do 40 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 180 kPa, a prędkość 2,25 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 100 mmd2 = 40 mmp1 = 180 kPav1 = 2,25 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 150 mm, p1​ = 200 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?Δz = 9 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 150 mm do 50 mm i wznosi się o 9 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 200 kPa, a prędkość 1,5 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 150 mmd2 = 50 mmp1 = 200 kPav1 = 1,5 m/sΔz = 9 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
140 g (Ar)P = 300 kPaT = 55 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 140 g (Ar) przy 300 kPa i 55 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 140 gM = 39,95 g/molP = 300 kPaT = 55 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (N₂) przechodzi od 150 kPa, 10 L, 40 °C do 650 kPa i 240 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 150 kPaV1 = 10 LT1 = 40 °CP2 = 650 kPaT2 = 240 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 20 °CTL​ = -18 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 10 kWẆ

Odwracalna chłodziarka utrzymuje w chłodni temperaturę -18 °C, odbierając 10 kW ciepła, i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 20 °C. Wyznacz strumień ciepła oddawanego Q̇H.

TL = -18 °CTH = 20 °CQ̇L = 10 kW
Q̇H = kW
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 600 °CTL​ = 25 °CEQH​ = 1400 kJQL​ = 756 kJW = 644 kJ

Silnik cieplny w każdym cyklu pobiera 1400 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 600 °C, wykonuje 644 kJ pracy, a resztę oddaje do zbiornika o temperaturze 25 °C. Wyznacz całkowitą entropię generowaną Sgen w jednym cyklu.

TH = 600 °CTL = 25 °CQH = 1400 kJW = 644 kJ
Sgen = kJ/K
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
L = 0,5 mn = 7

Układ: Rura zamknięta na jednym końcu, długość 0,5 m, prędkość dźwięku 343 m/s. Znajdź częstotliwość f7 dla: harmoniczna numer 7.

v = 343 m/sn = 7L = 0,5 m
f7 = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 656 nmθ1​ = ?

Światło o długości fali 656 nm pada pod kątem prostym na siatkę o 600 liniach na milimetr. Znajdź kąt θ1 maksimum rzędu 1.

N = 600 mm⁻¹λ = 656 nmm = 1
θ1 = °

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: s = 64,3 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 100/3,6 = 27,78 m/s

Droga hamowania

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 27,78²/(2·6) = 64,3 m

Odpowiedź

s = 64,3 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: d = 18,57 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Dwie części czasu

½·9,81·t₁² = 343·(2 − t₁)
4,905·t₁² + 343·t₁ − 686 = 0

Czas spadania

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t₁ = (−343 + √(343² + 4·4,905·686))/(2·4,905) = 1,946 s

Głębokość

d = ½·9,81·1,946² = 18,57 m

Odpowiedź

d = 18,57 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 1,635 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Przyspieszenie

Wypadkowa siła napędowa to różnica ciężarów; porusza ona całą masę.

a = (3,5 − 2,5)·9,81/(3,5 + 2,5) = 1,635 m/s²

Odpowiedź

a = 1,635 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 13,08 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (19,62 − 0)/6 = 3,27 m/s²

Siła naciągu z równania dla klocka na stole

T − μ·m1·g = m1·a
T = 4·3,27 + 0 = 13,08 N

Odpowiedź

T = 13,08 N
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: θ = 8,901 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Wzór na zasięg

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·45/38² = 0,3057

Kąt

2θ = 17,8° → θ = 8,901°

Odpowiedź

θ = 8,901°

Drugie rozwiązanie to 90° − θ = 81,1°.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 70,63 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 16,06 m/s, vy = 22,94 m/s

Czas do lądowania na dachu

Większy pierwiastek: piłka opada.

6 = 22,94·t − 4,905·t²
t = (22,94 + √(22,94² − 2·9,81·6))/9,81 = 4,398 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 16,06·4,398 = 70,63 m

Odpowiedź

x = 70,63 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: h = 0,4077 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia sprężyny

x = 4 cm = 0,04 m
½kx² = ½·500·0,04² = 0,4 J

Wysokość

m·g = 0,1·9,81 = 0,981 N
h = ½kx²/(mg) = 0,4/0,981 = 0,4077 m

Odpowiedź

h = 0,4077 m
8.Praca i energia

Odpowiedź: N = 39,24 N

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Na torze kołowym siła wypadkowa skierowana do środka musi być równa mv²/r.

Prędkość w najwyższym punkcie

v² = 2g(h − 2R) = 2·9,81·(3,5 − 2) = 29,43 m²/s²

Siły w najwyższym punkcie

m·g = 2·9,81 = 19,62 N
N = mv²/R − mg = 2·29,43/1 − 19,62 = 39,24 N

Odpowiedź

N = 39,24 N

Wózek ledwo pokonuje pętlę, gdy h = 2,5R; wtedy N = 0 w najwyższym punkcie.

9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′1 = 4,714 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (2,5 − 1)/(2,5 + 1)·11 = 4,714 m/s
v′2 = 2·2,5/(2,5 + 1)·11 = 15,71 m/s

Odpowiedź

v′1 = 4,714 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: θ = 27,29 °

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Składowe pędu

px = 1800·21 = 37800 kg·m/s
py = 1500·13 = 19500 kg·m/s

Kierunek

tan θ = py/px = 0,5159 → θ = 27,29°

Odpowiedź

θ = 27,29°
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 132,4 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 3 + 3/2 = 4,5 m
A = H·b = 3·1 = 3 m²
zasuwad = 3 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4,5·3 = 132,4 kN

Odpowiedź

F = 132,4 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 1,857 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1 + 1,5/2 = 1,75 m
A = H·b = 1,5·2 = 3 m²
zasuwad = 1 mH = 1,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·1,75·3 = 52,79 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 2·1,5³/12 = 0,5625 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 1,75 + 0,5625/(1,75·3) = 1,857 m

Odpowiedź

ycp = 1,857 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 83,65 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,25·(100/40)² = 14,06 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,25² − 14,06²)/1000 = −96,35 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 180 + (−96,35) = 83,65 kPa

Odpowiedź

p2 = 83,65 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 21,71 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,5·(150/50)² = 13,5 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,5² − 13,5²)/1000 = −90 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·9/1000 = 88,29 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 200 + (−90) − 88,29 = 21,71 kPa

Odpowiedź

p2 = 21,71 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 31,87 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 140/39,95 = 3,504 mol
T = 55 + 273,15 = 328,1 K

Objętość

V = nRT/P = 3,504·8,314·328,1/300 = 31,87 L

Odpowiedź

V = 31,87 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 3,782 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 313,1 K, T2 = 513,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 10·(150/650)·(513,1/313,1) = 3,782 L

Odpowiedź

V2 = 3,782 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇H = 11,49 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = -18 + 273,15 = 255,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 10·293,1/255,1 = 11,49 kW

Odpowiedź

Q̇H = 11,49 kW

Moc pobierana: Ẇ = 1,489 kW.

18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Sgen = 0,9322 kJ/K

Generacja entropii: w pełnym cyklu czynnik roboczy nie zmienia swojej entropii. Zbiornik gorący traci QH/TH, a zbiornik chłodny zyskuje QL/TL. Ich suma to entropia generowana, równa zeru dla obiegu odwracalnego i dodatnia dla każdego rzeczywistego.

Ciepło oddane

QL = QH − W = 1400 − 644 = 756 kJ

Temperatury bezwzględne

TH = 600 + 273,15 = 873,1 K
TL = 25 + 273,15 = 298,1 K

Zmiany entropii zbiorników

ΔSH = −1400/873,1 = −1,603 kJ/K
ΔSL = 756/298,1 = 2,536 kJ/K
Sgen = 2,536 − 1,603 = 0,9322 kJ/K

Odpowiedź

Sgen = 0,9322 kJ/K

Sgen > 0, więc silnik jest możliwy, ale nieodwracalny.

19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f7 = 1201 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Długość fali tego rodzaju drgań

λ = 4L/n = 4·0,5/7 = 0,2857 m

Częstotliwość

f = v/λ = 343/0,2857 = 1201 Hz

Odpowiedź

f7 = 1201 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: θ1 = 23,18 °

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Odstęp linii

d = 1/600 mm = 1,667 × 10⁻⁶ m

Równanie siatki

sin θ = mλ/d = 1·656 × 10⁻⁹/(1,667 × 10⁻⁶) = 0,3936
θ = 23,18°

Odpowiedź

θ1 = 23,18°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers