Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
a = ?s = 2300 m

Samolot potrzebuje do startu prędkości 300 km/h, a użyteczny pas startowy ma długość 2300 m. Jakie stałe przyspieszenie a jest potrzebne przy starcie z miejsca?

v₀ = 0v = 300 km/hs = 2300 m
a = m/s²
2.KinematykaTrudny
a = 24 m/s²

Model rakiety startuje pionowo w górę ze spoczynku. Silnik nadaje mu stałe przyspieszenie w górę 24 m/s² przez 2,5 s, po czym gaśnie i rakieta porusza się swobodnie. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość hmax, jaką osiąga rakieta.

a = 24 m/s²t1 = 2,5 sg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
skrzynkav₀ = 8 m/sμ = ?

Skrzynka sunie po poziomej podłodze z prędkością początkową 8 m/s i zatrzymuje się po 22 m. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz współczynnik tarcia kinetycznego μ.

v₀ = 8 m/sd = 22 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 2 kg6 kgμ = 0,1

Klocek o masie 2 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 6 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,1. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 2 kgm2 = 6 kgμ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 26 m/s20°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 20° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 26 m/sθ = 20°g = 9,81 m/s²
t = s
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 55 mv0​ = 21 m/s35°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 35° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 55 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 21 m/sθ = 35°h = 55 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Praca i energiaŚredni
45°L = 2 m1 kg

Kulka o masie 1 kg wisi na lekkiej nici o długości 2 m. Odchyla się ją, aż nić utworzy z pionem kąt 45°, i puszcza bez prędkości początkowej. Wyznacz siłę naciągu T nici, gdy kulka przechodzi przez najniższy punkt.

m = 1 kgL = 2 mθ = 45°g = 9,81 m/s²
T = N
8.Praca i energiaTrudny
4 kg6 kgμ = 0,15d = 1,5 m

Klocek o masie 4 kg leży na chropowatym poziomym stole (μ = 0,15). Lekka nić biegnie od niego przez gładki bloczek na krawędzi stołu do wiszącego klocka o masie 6 kg. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Wyznacz prędkość v klocków po opadnięciu wiszącego klocka o 1,5 m.

m1 = 4 kgm2 = 6 kgμ = 0,15d = 1,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
6 kg41 m/s1 kgv′2​ = ?

Pocisk o masie 7 kg lecący poziomo z prędkością 30 m/s rozpada się w wybuchu na dwa odłamki poruszające się wzdłuż tej samej prostej. Odłamek o masie 6 kg leci dalej do przodu z prędkością 41 m/s. Wyznacz prędkość v′2 odłamka o masie 1 kg (dodatnią w pierwotnym kierunku).

M = 7 kgu = 30 m/sm1 = 6 kgv′1 = 41 m/sm2 = 1 kg
v′2 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
1600 kgv1​ = ?1600 kg

Samochód o masie 1600 kg uderza w zaparkowany samochód o masie 1600 kg. Wraki sczepiają się i suną 16 m, zanim się zatrzymają. Współczynnik tarcia kinetycznego między oponami a drogą wynosi 0,5. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v1 pierwszego samochodu tuż przed zderzeniem.

m1 = 1600 kgm2 = 1600 kgd = 16 mμ = 0,5g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 0,5 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 0,5 mH = 3 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 1,5 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda morska), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 1,5 mH = 1 mb = 2 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 150 mm, p1​ = 350 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 150 mm do 75 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 350 kPa, a prędkość 3 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 150 mmd2 = 75 mmp1 = 350 kPav1 = 3 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 150 mm, p1​ = 400 kPad2​ = 100 mm, p2​ = ?Δz = 9 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 150 mm do 100 mm i wznosi się o 9 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 400 kPa, a prędkość 1,5 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 150 mmd2 = 100 mmp1 = 400 kPav1 = 1,5 m/sΔz = 9 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
110 g (O₂)V = 5 LT = 95 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 5 L zawiera 110 g (O₂) w temperaturze 95 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 110 gM = 32 g/molV = 5 LT = 95 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (Ar) przechodzi od 100 kPa, 5 L, 40 °C do 750 kPa i 60 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 100 kPaV1 = 5 LT1 = 40 °CP2 = 750 kPaT2 = 60 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 775 °CTL​ = ?EQH​ = 4200 kJQL​ = 1115 kJW

Odwracalny silnik cieplny (Carnota) pobiera w każdym cyklu 4200 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 775 °C i oddaje 1115 kJ. Wyznacz temperaturę TL zbiornika chłodnego w °C.

TH = 775 °CQH = 4200 kJQL = 1115 kJ
TL = °C
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 21 °CTL​ = -10 °CHPQ̇H​ = 13 kWQ̇L​Ẇ = ?

Pompa ciepła utrzymuje w domu 21 °C, gdy na zewnątrz jest -10 °C, dostarczając do domu 13 kW ciepła. Wyznacz minimalną moc napędową Ẇmin.

TH = 21 °CTL = -10 °CQ̇H = 13 kW
Ẇmin = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
θc = ?90°szkło flintowe, n1​ = 1,62powietrze, n2​ = 1,00

Światło rozchodzi się w ośrodku: szkło flintowe (n = 1,62) ku płaskiej granicy z ośrodkiem: powietrze (n = 1,00). Znajdź kąt graniczny θc, powyżej którego następuje całkowite odbicie.

n1 = 1,62n2 = 1,00
θc = °
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
SO30 m/sf = 20 kHz

Czujnik w spoczynku wysyła ultradźwięki 20 kHz w stronę samochodu zbliżającego się z prędkością 30 m/s i miesza echo z wysłanym sygnałem. Znajdź częstotliwość dudnień fb (prędkość dźwięku 343 m/s).

f = 20 kHzu = 30 m/sv = 343 m/s
fb = Hz

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: a = 1,51 m/s²

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Jednostki

v = 300/3,6 = 83,33 m/s

Przyspieszenie

a = v²/(2s) = 83,33²/(2·2300) = 1,51 m/s²

Odpowiedź

a = 1,51 m/s²
2.Kinematyka

Odpowiedź: hmax = 258,5 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Faza napędzana

v₁ = 24·2,5 = 60 m/s
h₁ = ½·24·2,5² = 75 m

Lot swobodny w górę

W najwyższym punkcie prędkość jest równa zeru.

Δh = v₁²/(2g) = 60²/(2·9,81) = 183,5 m
hmax = 75 + 183,5 = 258,5 m

Odpowiedź

hmax = 258,5 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: μ = 0,1483

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Opóźnienie

a = v₀²/(2d) = 8²/(2·22) = 1,455 m/s²

Współczynnik tarcia

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 1,455/9,81 = 0,1483

Odpowiedź

μ = 0,1483
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 7,112 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (58,86 − 1,962)/8 = 7,112 m/s²

Odpowiedź

a = 7,112 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 1,813 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 26·cos 20° = 24,43 m/s
vy = v0·sin θ = 26·sin 20° = 8,893 m/s

Czas lotu

Start i lądowanie na tej samej wysokości: t = 2vy/g.

t = 2·8,893/9,81 = 1,813 s

Odpowiedź

t = 1,813 s
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 4,794 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 21·cos 35° = 17,2 m/s
vy = v0·sin θ = 21·sin 35° = 12,05 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 55 + 12,05·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (12,05 + √(145,1 + 1079))/9,81 = 4,794 s

Odpowiedź

t = 4,794 s
7.Praca i energia

Odpowiedź: T = 15,56 N

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Na torze kołowym siła wypadkowa skierowana do środka musi być równa mv²/r.

Prędkość w najniższym punkcie

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·2·(1 − cos 45°) = 11,49 m²/s²

Siły w najniższym punkcie

m·g = 1·9,81 = 9,81 N
T = mg + mv²/L = 9,81 + 1·11,49/2 = 15,56 N

Odpowiedź

T = 15,56 N

Sprawdzenie: T = mg(3 − 2cos θ) = 15,56 N.

8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 3,987 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia uwolniona i stracona

m₂g·d = 58,86·1,5 = 88,29 J
μ·m₁g·d = 0,15·39,24·1,5 = 8,829 J

Energia kinetyczna obu klocków

½(m₁ + m₂)v² = 79,46 → v = √(2·79,46/10) = 3,987 m/s

Odpowiedź

v = 3,987 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′2 = −36 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Pęd przed

p = M·u = 7·30 = 210 kg·m/s

Pęd po

210 = 6·41 + 1·v′2
v′2 = (210 − 246)/1 = −36 m/s

Odpowiedź

v′2 = −36 m/s

Znak minus oznacza, że drugi odłamek leci do tyłu.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v1 = 25,06 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Prędkość po zderzeniu

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,5·9,81·16) = 12,53 m/s

Pęd w zderzeniu

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 3200·12,53/1600 = 25,06 m/s

Odpowiedź

v1 = 25,06 m/s
(90,2 km/h)
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 117,7 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 3/2 = 2 m
A = H·b = 3·2 = 6 m²
zasuwad = 0,5 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2·6 = 117,7 kN

Odpowiedź

F = 117,7 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 2,042 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 1/2 = 2 m
A = H·b = 1·2 = 2 m²
zasuwad = 1,5 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·2·2 = 40,22 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 2·1³/12 = 0,1667 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 2 + 0,1667/(2·2) = 2,042 m

Odpowiedź

ycp = 2,042 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 282,5 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 3·(150/75)² = 12 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(3² − 12²)/1000 = −67,5 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 350 + (−67,5) = 282,5 kPa

Odpowiedź

p2 = 282,5 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 307,1 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,5·(150/100)² = 3,375 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,5² − 3,375²)/1000 = −4,57 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·9/1000 = 88,29 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 400 + (−4,57) − 88,29 = 307,1 kPa

Odpowiedź

p2 = 307,1 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 2104 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 110/32 = 3,438 mol
T = 95 + 273,15 = 368,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 3,438·8,314·368,1/0,005 = 2104 kPa

Odpowiedź

P = 2104 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 0,7092 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 313,1 K, T2 = 333,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 5·(100/750)·(333,1/313,1) = 0,7092 L

Odpowiedź

V2 = 0,7092 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: TL = 5,109 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatura bezwzględna źródła

TH = 775 + 273,15 = 1048 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

TL = TH·QL/QH = 1048·1115/4200 = 278,3 K = 5,109 °C

Odpowiedź

TL = 5,109 °C
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇmin = 1,37 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 21 + 273,15 = 294,1 K
TL = -10 + 273,15 = 263,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 294,1/(294,1 − 263,1) = 9,489

Minimalna moc

Najmniej pracy potrzebuje maszyna odwracalna, która ma największy COP.

Ẇmin = Q̇H/COP = 13/9,489 = 1,37 kW

Odpowiedź

Ẇmin = 1,37 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: θc = 38,12 °

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Załamanie pod 90°

sin θc = n₂/n₁ = 1,00/1,62 = 0,6173

Kąt graniczny

θc = arcsin(0,6173) = 38,12°

Odpowiedź

θc = 38,12°
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: fb = 3834 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Częstotliwość przy samochodzie

f′ = 20000·(343 + 30)/343 = 21749 Hz

Częstotliwość echa

f″ = f′·343/(343 − 30) = 23834 Hz

Częstotliwość dudnień

fb = |f″ − f| = 3834 Hz

Odpowiedź

fb = 3834 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers