Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)1,923 s12,5

Samochód jadący z prędkością 45 km/h hamuje ze stałym opóźnieniem 6,5 m/s² aż do zatrzymania. Wyznacz drogę hamowania s.

v₀ = 45 km/ha = −6,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematykaTrudny
t (s)v (m/s)5 s

Tramwaj rusza z miejsca i przyspiesza z przyspieszeniem 1,5 m/s² przez 5 s, potem jedzie ze stałą prędkością przez 19 s, a na koniec hamuje z opóźnieniem 5 m/s² aż do zatrzymania. Wyznacz całkowity czas jazdy t.

a1 = 1,5 m/s²t1 = 5 st2 = 19 sa3 = −5 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 35°a = ?m = 2 kg

Klocek o masie 2 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 35° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,3. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 2 kgθ = 35°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 8 kg6,5 kgθ = 20°

Klocek o masie 8 kg na rampie nachylonej pod kątem 20° jest połączony lekką nicią przechodzącą przez bloczek bez tarcia na szczycie rampy z wiszącym ciężarkiem o masie 6,5 kg. Wiszący ciężarek porusza się w dół. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a rampą wynosi 0,1. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 8 kgm2 = 6,5 kgθ = 20°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 14 m/s20°zasięgH = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 20° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz największą wysokość H, jaką osiąga piłka.

v0 = 14 m/sθ = 20°g = 9,81 m/s²
H = m
6.Rzut ukośnyTrudny
5 mv0​ = 22 m/s35°x = ?

Piłkę rzucono z poziomu ziemi z prędkością 22 m/s pod kątem 35° do poziomu. Ląduje, już opadając, na płaskim dachu budynku o wysokości 5 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz odległość poziomą x od punktu wyrzutu do miejsca lądowania.

v₀ = 22 m/sθ = 35°hroof = 5 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
45°d = 20 mμ = 0,4

Klocek zsuwa się bez prędkości początkowej po zboczu nachylonym pod kątem 45° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,4. Wyznacz jego prędkość v po przebyciu 20 m wzdłuż zbocza.

θ = 45°μ = 0,4d = 20 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
8.Praca i energiaTrudny
h = 2 mL = 2 mμ = 0,3k = 4000 N/m

Klocek o masie 1 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 2 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 2 m (μ = 0,3), a potem trafia na sprężynę (k = 4000 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz maksymalne ugięcie x sprężyny.

m = 1 kgh = 2 mL = 2 mμ = 0,3k = 4000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Pęd i zderzeniaŚredni
13 kg68 m/s2 kgv′2​ = ?

Pocisk o masie 15 kg lecący poziomo z prędkością 29 m/s rozpada się w wybuchu na dwa odłamki poruszające się wzdłuż tej samej prostej. Odłamek o masie 13 kg leci dalej do przodu z prędkością 68 m/s. Wyznacz prędkość v′2 odłamka o masie 2 kg (dodatnią w pierwotnym kierunku).

M = 15 kgu = 29 m/sm1 = 13 kgv′1 = 68 m/sm2 = 2 kg
v′2 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
1600 kg8 m/s2000 kg21 m/sθ = ?

Na skrzyżowaniu samochód o masie 1600 kg jadący na wschód z prędkością 8 m/s zderza się z samochodem o masie 2000 kg jadącym na północ z prędkością 21 m/s. Samochody się sczepiają. Wyznacz kierunek θ ruchu wraku tuż po zderzeniu, mierzony od wschodu w stronę północy.

m1 = 1600 kgv1 = 8 m/s (E)m2 = 2000 kgv2 = 21 m/s (N)
θ = °
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 1 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1 mH = 2 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 1,5 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda morska), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 1,5 mH = 2 mb = 3 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 75 mm, p1​ = 380 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 75 mm do 40 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 380 kPa, a prędkość 1,5 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 75 mmd2 = 40 mmp1 = 380 kPav1 = 1,5 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 200 mm, p1​ = 390 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?Δz = 4 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 200 mm do 75 mm i wznosi się o 4 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 390 kPa, a prędkość 1 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 200 mmd2 = 75 mmp1 = 390 kPav1 = 1 m/sΔz = 4 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
400 g (He)V = 50 LT = 70 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 50 L zawiera 400 g (He) w temperaturze 70 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 400 gM = 4,003 g/molV = 50 LT = 70 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
CO₂, M = 44,01 g/molP = 650 kPaT = 150 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (CO₂) przy 650 kPa i 150 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 44,01 g/molP = 650 kPaT = 150 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 25 °CTL​ = -25 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 9,5 kWẆ

Odwracalna chłodziarka utrzymuje w chłodni temperaturę -25 °C, odbierając 9,5 kW ciepła, i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 25 °C. Wyznacz strumień ciepła oddawanego Q̇H.

TL = -25 °CTH = 25 °CQ̇L = 9,5 kW
Q̇H = kW
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 900 °CTL​ = 40 °CEQH​ = 3400 kJQL​ = 1904 kJW = 1496 kJ

Silnik cieplny w każdym cyklu pobiera 3400 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 900 °C, wykonuje 1496 kJ pracy, a resztę oddaje do zbiornika o temperaturze 40 °C. Wyznacz całkowitą entropię generowaną Sgen w jednym cyklu.

TH = 900 °CTL = 40 °CQH = 3400 kJW = 1496 kJ
Sgen = kJ/K
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
P4 × 72 dB

Jedna maszyna daje w pewnym punkcie poziom dźwięku 72 dB. Znajdź poziom β w tym punkcie, gdy jednocześnie pracuje 4 jednakowych maszyn (źródła niekoherentne).

β1 = 72 dBn = 4
β = dB
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
Fdo​ = 12 cmR = 30 cm

Przedmiot jest 12 cm przed zwierciadłem (typ: wypukłe) o promieniu krzywizny 30 cm. Znajdź odległość obrazu di, dodatnią dla obrazu przed zwierciadłem (rzeczywistego) i ujemną dla obrazu za nim (pozornego).

do = 12 cmR = 30 cm
di = cm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: s = 12,02 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 45/3,6 = 12,5 m/s

Droga hamowania

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 12,5²/(2·6,5) = 12,02 m

Odpowiedź

s = 12,02 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 25,5 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Prędkość maksymalna

v = a1·t1 = 1,5·5 = 7,5 m/s

Czas hamowania

t3 = v/a3 = 7,5/5 = 1,5 s

Czas całkowity

t = 5 + 19 + 1,5 = 25,5 s

Odpowiedź

t = 25,5 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 3,216 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 35° − 0,3·cos 35°) = 9,81·(0,5736 − 0,2457) = 3,216 m/s²

Odpowiedź

a = 3,216 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 2,038 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Siły wzdłuż nici

m₂·g = 63,77 N
m₁·g·sin θ = 26,84 N
μ·m₁·g·cos θ = 7,375 N

Przyspieszenie układu

a = (63,77 − 26,84 − 7,375)/14,5 = 2,038 m/s²

Odpowiedź

a = 2,038 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: H = 1,169 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 14·cos 20° = 13,16 m/s
vy = v0·sin θ = 14·sin 20° = 4,788 m/s

Najwyższy punkt

Na szczycie prędkość pionowa jest zerowa: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 4,788²/(2·9,81) = 1,169 m

Odpowiedź

H = 1,169 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 37,54 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 18,02 m/s, vy = 12,62 m/s

Czas do lądowania na dachu

Większy pierwiastek: piłka opada.

5 = 12,62·t − 4,905·t²
t = (12,62 + √(12,62² − 2·9,81·5))/9,81 = 2,083 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 18,02·2,083 = 37,54 m

Odpowiedź

x = 37,54 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: v = 12,9 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Bilans energii wzdłuż zbocza

Klocek obniża się o d·sin θ, a tarcie zabiera μmg·cos θ·d. Masa się skraca.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·20·(0,7071 − 0,4·0,7071)) = 12,9 m/s

Odpowiedź

v = 12,9 m/s
8.Praca i energia

Odpowiedź: x = 8,287 cm

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 9,81·(2 − 0,3·2) = 13,73 J

Maksymalne ugięcie

½kx² = 13,73 → x = √(2·13,73/4000) = 0,08287 m = 8,287 cm

Odpowiedź

x = 8,287 cm
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′2 = −224,5 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Pęd przed

p = M·u = 15·29 = 435 kg·m/s

Pęd po

435 = 13·68 + 2·v′2
v′2 = (435 − 884)/2 = −224,5 m/s

Odpowiedź

v′2 = −224,5 m/s

Znak minus oznacza, że drugi odłamek leci do tyłu.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: θ = 73,05 °

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Składowe pędu

px = 1600·8 = 12800 kg·m/s
py = 2000·21 = 42000 kg·m/s

Kierunek

tan θ = py/px = 3,281 → θ = 73,05°

Odpowiedź

θ = 73,05°
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 39,24 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1 + 2/2 = 2 m
A = H·b = 2·1 = 2 m²
zasuwad = 1 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2·2 = 39,24 kN

Odpowiedź

F = 39,24 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 2,633 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 2/2 = 2,5 m
A = H·b = 2·3 = 6 m²
zasuwad = 1,5 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·2,5·6 = 150,8 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 3·2³/12 = 2 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 2,5 + 2/(2,5·6) = 2,633 m

Odpowiedź

ycp = 2,633 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 367,2 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,5·(75/40)² = 5,273 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,5² − 5,273²)/1000 = −12,78 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 380 + (−12,78) = 367,2 kPa

Odpowiedź

p2 = 367,2 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 326 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1·(200/75)² = 7,111 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1² − 7,111²)/1000 = −24,78 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·4/1000 = 39,24 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 390 + (−24,78) − 39,24 = 326 kPa

Odpowiedź

p2 = 326 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 5702 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 400/4,003 = 99,93 mol
T = 70 + 273,15 = 343,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 99,93·8,314·343,1/0,05 = 5702 kPa

Odpowiedź

P = 5702 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 8,131 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 150 + 273,15 = 423,1 K

Gęstość

ρ = 650·44,01/(8,314·423,1) = 8,131 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 8,131 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇H = 11,41 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 25 + 273,15 = 298,1 K
TL = -25 + 273,15 = 248,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 9,5·298,1/248,1 = 11,41 kW

Odpowiedź

Q̇H = 11,41 kW

Moc pobierana: Ẇ = 1,914 kW.

18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Sgen = 3,182 kJ/K

Generacja entropii: w pełnym cyklu czynnik roboczy nie zmienia swojej entropii. Zbiornik gorący traci QH/TH, a zbiornik chłodny zyskuje QL/TL. Ich suma to entropia generowana, równa zeru dla obiegu odwracalnego i dodatnia dla każdego rzeczywistego.

Ciepło oddane

QL = QH − W = 3400 − 1496 = 1904 kJ

Temperatury bezwzględne

TH = 900 + 273,15 = 1173 K
TL = 40 + 273,15 = 313,1 K

Zmiany entropii zbiorników

ΔSH = −3400/1173 = −2,898 kJ/K
ΔSL = 1904/313,1 = 6,08 kJ/K
Sgen = 6,08 − 2,898 = 3,182 kJ/K

Odpowiedź

Sgen = 3,182 kJ/K

Sgen > 0, więc silnik jest możliwy, ale nieodwracalny.

19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: β = 78,02 dB

Fale: fala okresowa przesuwa się o jedną długość fali w ciągu jednego okresu, więc v = fλ, gdzie T = 1/f. Na napiętej strunie v = √(T/μ), gdzie T to naciąg, a μ = m/L to masa na metr. Dźwięk w powietrzu rozchodzi się z prędkością około 343 m/s w 20 °C, światło w próżni z c = 3,00 × 10⁸ m/s. Głośność mierzy się w skali logarytmicznej: β = 10·log₁₀(I/I₀) dB, gdzie I₀ = 10⁻¹² W/m², więc 10 razy większe natężenie dodaje 10 dB. Źródło punktowe rozprasza moc P na sferę: I = P/(4πr²).

Całkowite natężenie

I = 4·I₁

Poziom

β = 72 + 10·log₁₀(4) = 78,02 dB

Odpowiedź

β = 78,02 dB
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: di = −6,667 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Ogniskowa

f = −R/2 = −15 cm

Równanie zwierciadła

1/di = 1/f − 1/do = 1/(−15) − 1/12
di = −6,667 cm
F12 cmf = −15 cm

Diagram promieni

obraz pozorny za zwierciadłem

Odpowiedź

di = −6,667 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers