Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
a = ?s = 900 m

Samolot potrzebuje do startu prędkości 250 km/h, a użyteczny pas startowy ma długość 900 m. Jakie stałe przyspieszenie a jest potrzebne przy starcie z miejsca?

v₀ = 0v = 250 km/hs = 900 m
a = m/s²
2.KinematykaTrudny
a = 26 m/s²

Model rakiety startuje pionowo w górę ze spoczynku. Silnik nadaje mu stałe przyspieszenie w górę 26 m/s² przez 1,5 s, po czym gaśnie i rakieta porusza się swobodnie. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość hmax, jaką osiąga rakieta.

a = 26 m/s²t1 = 1,5 sg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 35°a = ?m = 14 kg

Klocek o masie 14 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 35° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,25. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 14 kgθ = 35°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 6 kg2,5 kgμ = 0,3

Klocek o masie 6 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 2,5 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,3. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 6 kgm2 = 2,5 kgμ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
10 my = ?v0​ = 12 m/s30°

Piłkę kopnięto z poziomego terenu z prędkością 12 m/s pod kątem 30° do poziomu w stronę muru odległego o 10 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Na jakiej wysokości y piłka mija mur?

v₀ = 12 m/sθ = 30°x = 10 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 60 mv0​ = 20 m/s50°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 50° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 60 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 20 m/sθ = 50°h = 60 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
60 km/h

Samochód jadący z prędkością 60 km/h po poziomej drodze gwałtownie hamuje i z zablokowanymi kołami sunie aż do zatrzymania. Współczynnik tarcia kinetycznego między oponami a drogą wynosi 0,5. Wyznacz drogę hamowania d.

v = 60 km/hμ = 0,5g = 9,81 m/s²
d = m
8.Praca i energiaTrudny
2 kg6 kgμ = 0,3d = 2,5 m

Klocek o masie 2 kg leży na chropowatym poziomym stole (μ = 0,3). Lekka nić biegnie od niego przez gładki bloczek na krawędzi stołu do wiszącego klocka o masie 6 kg. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Wyznacz prędkość v klocków po opadnięciu wiszącego klocka o 2,5 m.

m1 = 2 kgm2 = 6 kgμ = 0,3d = 2,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
3 kg12 m/s3,5 kg

Wózek o masie 3 kg jadący z prędkością 12 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 3,5 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′1 pierwszego wózka po zderzeniu (dodatnią w jego pierwotnym kierunku).

m1 = 3 kgm2 = 3,5 kgv1 = 12 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
1400 kg18 m/s1200 kg20 m/sθ = ?

Na skrzyżowaniu samochód o masie 1400 kg jadący na wschód z prędkością 18 m/s zderza się z samochodem o masie 1200 kg jadącym na północ z prędkością 20 m/s. Samochody się sczepiają. Wyznacz kierunek θ ruchu wraku tuż po zderzeniu, mierzony od wschodu w stronę północy.

m1 = 1400 kgv1 = 18 m/s (E)m2 = 1200 kgv2 = 20 m/s (N)
θ = °
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 0,5 mH = 1,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 0,5 mH = 1,5 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 1 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1 mH = 1 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 100 mm, p1​ = ?d2​ = 75 mm, p2​ = 110 kPa

Woda płynie z natężeniem 12 L/s przez poziomą rurę, która zwęża się z 100 mm do 75 mm. Ciśnienie w wąskim odcinku wynosi 110 kPa. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p1 w szerokim odcinku.

Q = 12 L/sd1 = 100 mmd2 = 75 mmp2 = 110 kPaρ = 1000 kg/m³
p1 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
pair​ = 160 kPav = ?d = 30 mmh = 2 m

Zamknięty zbiornik z wodą ma nad wodą sprężone powietrze o nadciśnieniu 160 kPa. Woda wypływa do atmosfery przez otwór o średnicy 30 mm, położony 2 m pod powierzchnią wody. Pomijając straty, wyznacz prędkość strumienia v. Przyjmij g = 9,81 m/s².

pair = 160 kPa (nadciśnienie)h = 2 md = 30 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
v = m/s
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
90 g (O₂)P = 650 kPaT = 45 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 90 g (O₂) przy 650 kPa i 45 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 90 gM = 32 g/molP = 650 kPaT = 45 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
N₂, M = 28,01 g/molP = 750 kPaT = 100 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (N₂) przy 750 kPa i 100 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 28,01 g/molP = 750 kPaT = 100 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 300 °CTL​ = 40 °CEQH​QL​η = 29%

Silnik cieplny pobiera ciepło ze źródła o temperaturze 300 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 40 °C. Jego rzeczywista sprawność cieplna wynosi 29 %. Wyznacz jego sprawność egzergetyczną ηII, czyli stosunek sprawności rzeczywistej do sprawności Carnota.

TH = 300 °CTL = 40 °Cη = 29%
ηII = %
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 32 °CTL​ = -10 °CRQ̇H​Q̇L​ = 5 kWẆ = ?

Lodówka utrzymuje w komorze chłodniczej -10 °C w kuchni o temperaturze 32 °C, odbierając ciepło z komory w ilości 5 kW. Wyznacz minimalną moc napędową Ẇmin.

TH = 32 °CTL = -10 °CQ̇L = 5 kW
Ẇmin = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
L = 0,75 mn = 7

Układ: Rura zamknięta na jednym końcu, długość 0,75 m, prędkość dźwięku 343 m/s. Znajdź częstotliwość f7 dla: harmoniczna numer 7.

v = 343 m/sn = 7L = 0,75 m
f7 = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
SO30 m/sf = 30 kHz

Czujnik w spoczynku wysyła ultradźwięki 30 kHz w stronę samochodu zbliżającego się z prędkością 30 m/s i miesza echo z wysłanym sygnałem. Znajdź częstotliwość dudnień fb (prędkość dźwięku 343 m/s).

f = 30 kHzu = 30 m/sv = 343 m/s
fb = Hz

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: a = 2,679 m/s²

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v = 250/3,6 = 69,44 m/s

Przyspieszenie

a = v²/(2s) = 69,44²/(2·900) = 2,679 m/s²

Odpowiedź

a = 2,679 m/s²
2.Kinematyka

Odpowiedź: hmax = 106,8 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Faza napędzana

v₁ = 26·1,5 = 39 m/s
h₁ = ½·26·1,5² = 29,25 m

Lot swobodny w górę

W najwyższym punkcie prędkość jest równa zeru.

Δh = v₁²/(2g) = 39²/(2·9,81) = 77,52 m
hmax = 29,25 + 77,52 = 106,8 m

Odpowiedź

hmax = 106,8 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 3,618 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 35° − 0,25·cos 35°) = 9,81·(0,5736 − 0,2048) = 3,618 m/s²

Odpowiedź

a = 3,618 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 0,8079 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (24,53 − 17,66)/8,5 = 0,8079 m/s²

Odpowiedź

a = 0,8079 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: y = 1,232 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Czas dotarcia do muru

vx = 12·cos 30° = 10,39 m/s
t = x/vx = 10/10,39 = 0,9623 s

Wysokość w tej chwili

y = 6·0,9623 − ½·9,81·0,9623² = 1,232 m

Odpowiedź

y = 1,232 m

Przy murze piłka już opada.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 69,32 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 20·cos 50° = 12,86 m/s
vy = v0·sin θ = 20·sin 50° = 15,32 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 60 + 15,32·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (15,32 + √(234,7 + 1177))/9,81 = 5,392 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 12,86·5,392 = 69,32 m

Odpowiedź

x = 69,32 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: d = 28,32 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Prędkość w jednostkach podstawowych

v = 60/3,6 = 16,67 m/s

Bilans energii

½mv² = μmg·d → d = v²/(2μg) = 16,67²/(2·0,5·9,81) = 28,32 m

Odpowiedź

d = 28,32 m

Podwojenie prędkości wydłuża drogę hamowania czterokrotnie.

8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 5,754 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia uwolniona i stracona

m₂g·d = 58,86·2,5 = 147,2 J
μ·m₁g·d = 0,3·19,62·2,5 = 14,71 J

Energia kinetyczna obu klocków

½(m₁ + m₂)v² = 132,4 → v = √(2·132,4/8) = 5,754 m/s

Odpowiedź

v = 5,754 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′1 = −0,9231 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (3 − 3,5)/(3 + 3,5)·12 = −0,9231 m/s
v′2 = 2·3/(3 + 3,5)·12 = 11,08 m/s

Odpowiedź

v′1 = −0,9231 m/s

Znak minus oznacza, że pierwszy wózek odbija się do tyłu.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: θ = 43,6 °

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Składowe pędu

px = 1400·18 = 25200 kg·m/s
py = 1200·20 = 24000 kg·m/s

Kierunek

tan θ = py/px = 0,9524 → θ = 43,6°

Odpowiedź

θ = 43,6°
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 55,18 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 1,5/2 = 1,25 m
A = H·b = 1,5·3 = 4,5 m²
zasuwad = 0,5 mH = 1,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1,25·4,5 = 55,18 kN

Odpowiedź

F = 55,18 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 29,43 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1 + 1/2 = 1,5 m
A = H·b = 1·2 = 2 m²
zasuwad = 1 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1,5·2 = 29,43 kN

Odpowiedź

F = 29,43 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p1 = 112,5 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Prędkości

v1 = Q/A1 = 0,012/0,007854 = 1,528 m/s
v2 = Q/A2 = 0,012/0,004418 = 2,716 m/s

Bernoulli

p1 = p2 + ½ρ(v2² − v1²) = 110 + ½·1000·(2,716² − 1,528²)/1000 = 110 + 2,522 = 112,5 kPa

Odpowiedź

p1 = 112,5 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: v = 18,95 m/s

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Równanie Bernoulliego od powierzchni do strumienia

v = √(2·(160000/1000 + 9,81·2)) = 18,95 m/s

Odpowiedź

v = 18,95 m/s
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 11,45 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 90/32 = 2,813 mol
T = 45 + 273,15 = 318,1 K

Objętość

V = nRT/P = 2,813·8,314·318,1/650 = 11,45 L

Odpowiedź

V = 11,45 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 6,771 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 100 + 273,15 = 373,1 K

Gęstość

ρ = 750·28,01/(8,314·373,1) = 6,771 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 6,771 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: ηII = 63,93 %

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 300 + 273,15 = 573,1 K
TL = 40 + 273,15 = 313,1 K

Sprawność Carnota

ηCarnot = 1 − 313,1/573,1 = 45,36 %

Sprawność egzergetyczna

ηII = η/ηCarnot = 29/45,36 = 63,93 %

Odpowiedź

ηII = 63,93 %
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇmin = 0,798 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 32 + 273,15 = 305,1 K
TL = -10 + 273,15 = 263,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 263,1/(305,1 − 263,1) = 6,265

Minimalna moc

Najmniej pracy potrzebuje maszyna odwracalna, która ma największy COP.

Ẇmin = Q̇L/COP = 5/6,265 = 0,798 kW

Odpowiedź

Ẇmin = 0,798 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f7 = 800,3 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Długość fali tego rodzaju drgań

λ = 4L/n = 4·0,75/7 = 0,4286 m

Częstotliwość

f = v/λ = 343/0,4286 = 800,3 Hz

Odpowiedź

f7 = 800,3 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: fb = 5751 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Częstotliwość przy samochodzie

f′ = 30000·(343 + 30)/343 = 32624 Hz

Częstotliwość echa

f″ = f′·343/(343 − 30) = 35751 Hz

Częstotliwość dudnień

fb = |f″ − f| = 5751 Hz

Odpowiedź

fb = 5751 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers