Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)6,349 s22,22

Samochód jadący z prędkością 80 km/h hamuje ze stałym opóźnieniem 3,5 m/s² aż do zatrzymania. Wyznacz drogę hamowania s.

v₀ = 80 km/ha = −3,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematykaTrudny
d = ?

Kamień zostaje upuszczony bez prędkości początkowej do studni. Plusk słychać 3 s po puszczeniu kamienia. Prędkość dźwięku wynosi 343 m/s; pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz głębokość d studni.

ttotal = 3 svsound = 343 m/sg = 9,81 m/s²
d = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 35°a = ?m = 17 kg

Klocek o masie 17 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 35° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,2. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 17 kgθ = 35°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 3 kg1,5 kgμ = 0,2

Klocek o masie 3 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 1,5 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,2. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 3 kgm2 = 1,5 kgμ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = ?75°R = 60 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu pod kątem 75° do poziomu i upadła 60 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość początkową v0.

θ = 75°R = 60 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 55 mv0​ = 25 m/s45°H = ?

Piłkę wyrzucono z prędkością 25 m/s pod kątem 45° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 55 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość H nad ziemią u podnóża klifu.

v₀ = 25 m/sθ = 45°h = 55 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.Praca i energiaŚredni
90°L = 2 m0,5 kg

Kulka o masie 0,5 kg wisi na lekkiej nici o długości 2 m. Odchyla się ją, aż nić utworzy z pionem kąt 90°, i puszcza bez prędkości początkowej. Wyznacz siłę naciągu T nici, gdy kulka przechodzi przez najniższy punkt.

m = 0,5 kgL = 2 mθ = 90°g = 9,81 m/s²
T = N
8.Praca i energiaTrudny
h = 2 mL = 3,5 mμ = 0,1k = 5000 N/m

Klocek o masie 2 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 2 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 3,5 m (μ = 0,1), a potem trafia na sprężynę (k = 5000 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz maksymalne ugięcie x sprężyny.

m = 2 kgh = 2 mL = 3,5 mμ = 0,1k = 5000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Pęd i zderzeniaŚredni
2,5 kg2 m/s5 kg

Wózek o masie 2,5 kg jadący z prędkością 2 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 5 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′1 pierwszego wózka po zderzeniu (dodatnią w jego pierwotnym kierunku).

m1 = 2,5 kgm2 = 5 kgv1 = 2 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
23 m/s17 m/s

Piłka o masie 0,15 kg uderza w ścianę z prędkością 23 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 17 m/s. Kontakt trwa 5 ms. Wyznacz średnią siłę Favg, z jaką ściana działa na piłkę.

m = 0,15 kgvin = 23 m/svout = 17 m/sΔt = 5 ms
Favg = N
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 2,5 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 2,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2,5 mH = 1 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 4 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (olej), z górną krawędzią 4 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 4 mH = 2,5 mb = 1,5 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
d1​ = 150 mmd2​ = 100 mm12p1​ − p2​ = 24 kPaQ = ?

Woda płynie przez poziomą zwężkę Venturiego o średnicy wlotowej 150 mm i średnicy gardzieli 100 mm. Ciśnienie na wlocie jest o 24 kPa wyższe niż w gardzieli. Pomijając straty, wyznacz natężenie przepływu Q.

d1 = 150 mmd2 = 100 mmp1 − p2 = 24 kPaρ = 1000 kg/m³
Q = L/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 100 mm, p1​ = 370 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?Δz = 4 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 100 mm do 40 mm i wznosi się o 4 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 370 kPa, a prędkość 1,75 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 100 mmd2 = 40 mmp1 = 370 kPav1 = 1,75 m/sΔz = 4 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
350 g (N₂)V = 30 LT = 85 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 30 L zawiera 350 g (N₂) w temperaturze 85 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 350 gM = 28,01 g/molV = 30 LT = 85 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (Ar) przechodzi od 350 kPa, 20 L, 35 °C do 750 kPa i 60 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 350 kPaV1 = 20 LT1 = 35 °CP2 = 750 kPaT2 = 60 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 375 °CTL​ = 5 °CEQH​ = 5000 kJQL​W = ?

Silnik cieplny pracuje między zbiornikiem gorącym o temperaturze 375 °C a zbiornikiem zimnym o temperaturze 5 °C. Pobiera 5000 kJ ciepła. Wyznacz największą pracę Wmax, jaką mógłby wykonać.

TH = 375 °CTL = 5 °CQH = 5000 kJ
Wmax = kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 20 °CTL​ = 7 °CHPQ̇H​ = 5 kWQ̇L​Ẇ = ?

Pompa ciepła utrzymuje w domu 20 °C, gdy na zewnątrz jest 7 °C, dostarczając do domu 5 kW ciepła. Wyznacz minimalną moc napędową Ẇmin.

TH = 20 °CTL = 7 °CQ̇H = 5 kW
Ẇmin = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
L = ?n = 7

Układ: Rura zamknięta na jednym końcu. Wymagana częstotliwość dla: harmoniczna numer 7 to 1000 Hz. Prędkość dźwięku wynosi 343 m/s. Znajdź długość L rury.

v = 343 m/sn = 7f7 = 1000 Hz
L = m
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
SO10 m/sf = 25 kHz

Czujnik w spoczynku wysyła ultradźwięki 25 kHz w stronę samochodu zbliżającego się z prędkością 10 m/s i miesza echo z wysłanym sygnałem. Znajdź częstotliwość dudnień fb (prędkość dźwięku 343 m/s).

f = 25 kHzu = 10 m/sv = 343 m/s
fb = Hz

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: s = 70,55 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 80/3,6 = 22,22 m/s

Droga hamowania

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 22,22²/(2·3,5) = 70,55 m

Odpowiedź

s = 70,55 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: d = 40,72 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Dwie części czasu

½·9,81·t₁² = 343·(3 − t₁)
4,905·t₁² + 343·t₁ − 1029 = 0

Czas spadania

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t₁ = (−343 + √(343² + 4·4,905·1029))/(2·4,905) = 2,881 s

Głębokość

d = ½·9,81·2,881² = 40,72 m

Odpowiedź

d = 40,72 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 4,02 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 35° − 0,2·cos 35°) = 9,81·(0,5736 − 0,1638) = 4,02 m/s²

Odpowiedź

a = 4,02 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 1,962 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (14,71 − 5,886)/4,5 = 1,962 m/s²

Odpowiedź

a = 1,962 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: v0 = 34,31 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Wyznacz v₀ ze wzoru na zasięg

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·60/sin 150°) = 34,31 m/s

Odpowiedź

v0 = 34,31 m/s
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: H = 70,93 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Pionowa prędkość początkowa

vy = 25·sin 45° = 17,68 m/s

Wzniesienie ponad klif

Δh = vy²/(2g) = 17,68²/(2·9,81) = 15,93 m

Wysokość nad ziemią

H = 55 + 15,93 = 70,93 m

Odpowiedź

H = 70,93 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: T = 14,71 N

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Na torze kołowym siła wypadkowa skierowana do środka musi być równa mv²/r.

Prędkość w najniższym punkcie

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·2·(1 − cos 90°) = 39,24 m²/s²

Siły w najniższym punkcie

m·g = 0,5·9,81 = 4,905 N
T = mg + mv²/L = 4,905 + 0,5·39,24/2 = 14,71 N

Odpowiedź

T = 14,71 N

Sprawdzenie: T = mg(3 − 2cos θ) = 14,71 N.

8.Praca i energia

Odpowiedź: x = 11,38 cm

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 19,62·(2 − 0,1·3,5) = 32,37 J

Maksymalne ugięcie

½kx² = 32,37 → x = √(2·32,37/5000) = 0,1138 m = 11,38 cm

Odpowiedź

x = 11,38 cm
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′1 = −0,6667 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (2,5 − 5)/(2,5 + 5)·2 = −0,6667 m/s
v′2 = 2·2,5/(2,5 + 5)·2 = 1,333 m/s

Odpowiedź

v′1 = −0,6667 m/s

Znak minus oznacza, że pierwszy wózek odbija się do tyłu.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: Favg = 1200 N

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,15·(17 + 23) = 6 N·s

Średnia siła

Favg = J/Δt = 6/0,005 = 1200 N

Odpowiedź

Favg = 1200 N
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 58,86 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2,5 + 1/2 = 3 m
A = H·b = 1·2 = 2 m²
zasuwad = 2,5 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3·2 = 58,86 kN

Odpowiedź

F = 58,86 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 170 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 4 + 2,5/2 = 5,25 m
A = H·b = 2,5·1,5 = 3,75 m²
zasuwad = 4 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·5,25·3,75 = 170 kN

Odpowiedź

F = 170 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 60,74 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Ciągłość

v1 = v2·(100/150)² = 0,4444·v2

Równanie Bernoulliego między wlotem a gardzielą

Rura jest pozioma, więc zmieniają się tylko ciśnienie i prędkość.

p1 − p2 = ½ρv2²(1 − β⁴)
v2 = √(2·24000/(1000·(1 − 0,1975))) = 7,734 m/s
v1 = 3,437 m/s

Natężenie przepływu

Q = A2·v2 = 0,007854·7,734 = 0,06074 m³/s = 60,74 L/s

Odpowiedź

Q = 60,74 L/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 272,5 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,75·(100/40)² = 10,94 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,75² − 10,94²)/1000 = −58,28 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·4/1000 = 39,24 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 370 + (−58,28) − 39,24 = 272,5 kPa

Odpowiedź

p2 = 272,5 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 1240 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 350/28,01 = 12,5 mol
T = 85 + 273,15 = 358,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 12,5·8,314·358,1/0,03 = 1240 kPa

Odpowiedź

P = 1240 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 10,09 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 308,1 K, T2 = 333,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 20·(350/750)·(333,1/308,1) = 10,09 L

Odpowiedź

V2 = 10,09 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Wmax = 2854 kJ

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 375 + 273,15 = 648,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Sprawność Carnota

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 278,1/648,1 = 57,09 %

Maksymalna praca

Wmax = ηmax·QH = 0,5709·5000 = 2854 kJ

Odpowiedź

Wmax = 2854 kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇmin = 0,2217 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = 7 + 273,15 = 280,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 293,1/(293,1 − 280,1) = 22,55

Minimalna moc

Najmniej pracy potrzebuje maszyna odwracalna, która ma największy COP.

Ẇmin = Q̇H/COP = 5/22,55 = 0,2217 kW

Odpowiedź

Ẇmin = 0,2217 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: L = 0,6002 m

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Długość fali

λ = v/f = 343/1000 = 0,343 m

Długość

L = nλ/4 = 7·0,343/4 = 0,6002 m

Odpowiedź

L = 0,6002 m
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: fb = 1502 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Częstotliwość przy samochodzie

f′ = 25000·(343 + 10)/343 = 25729 Hz

Częstotliwość echa

f″ = f′·343/(343 − 10) = 26502 Hz

Częstotliwość dudnień

fb = |f″ − f| = 1502 Hz

Odpowiedź

fb = 1502 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers