Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)t = ?13,89

Samochód jadący z prędkością 50 km/h hamuje ze stałym opóźnieniem 7,5 m/s² aż do zatrzymania. Jak długo trwa hamowanie? Wyznacz t.

v₀ = 50 km/ha = −7,5 m/s²v = 0
t = s
2.KinematykaTrudny
a = 34 m/s²

Model rakiety startuje pionowo w górę ze spoczynku. Silnik nadaje mu stałe przyspieszenie w górę 34 m/s² przez 1,5 s, po czym gaśnie i rakieta porusza się swobodnie. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od startu uderzy w ziemię? Wyznacz t.

a = 34 m/s²t1 = 1,5 sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
9,5 kg0,5 kg

Ciężarki o masach 9,5 kg i 0,5 kg wiszą po obu stronach lekkiego bloczka bez tarcia, połączone lekką nicią. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a ciężarków.

m1 = 9,5 kgm2 = 0,5 kgg = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
9 kg10 kgTF = 140 Nμ = 0,2

Dwa klocki na poziomej podłodze są połączone lekką poziomą nicią. Pozioma siła 140 N ciągnie przedni klocek o masie 10 kg; klocek o masie 9 kg jest ciągnięty za nim. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,2 dla obu klocków. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocków.

m1 = 9 kgm2 = 10 kgF = 140 Nμ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 40 m/sθ = ?R = 60 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu z prędkością 40 m/s i ma ona upaść 60 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz mniejszy z dwóch możliwych kątów wyrzutu θ.

v₀ = 40 m/sR = 60 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 20 mv0​ = 12 m/s25°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 25° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 20 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 12 m/sθ = 25°h = 20 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Praca i energiaŚredni
25°d = 2 mμ = 0,35

Klocek o masie 10 kg zsuwa się na odcinku 2 m po zboczu nachylonym pod kątem 25° do poziomu, przy współczynniku tarcia kinetycznego 0,35. Wyznacz pracę Wf wykonaną przeciw tarciu.

m = 10 kgθ = 25°μ = 0,35d = 2 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.Praca i energiaTrudny
k = 5000 N/m35°μ = 0,30,5 kg

Sprężynę o sztywności 5000 N/m u podstawy zbocza nachylonego pod kątem 35° ściśnięto o 5 cm, opierając o nią klocek o masie 0,5 kg, i zwolniono. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a zboczem wynosi 0,3. Jak daleko d w górę zbocza od punktu zwolnienia przesunie się klocek, zanim się zatrzyma? (Pomiń krótki odcinek, na którym działa sprężyna, tzn. uwzględnij tarcie i siłę ciężkości na całej drodze d).

m = 0,5 kgk = 5000 N/mx = 5 cmθ = 35°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
d = m
9.Pęd i zderzeniaŚredni
4 kgv = ?8 gh = 8 cm

Pocisk o masie 8 g zostaje wystrzelony poziomo w drewniany klocek o masie 4 kg zawieszony na lekkich niciach i pozostaje w nim. Klocek wychyla się, aż znajdzie się 8 cm wyżej niż na początku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 8 gM = 4 kgh = 8 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
1800 kgv1​ = ?1100 kg

Samochód o masie 1800 kg uderza w zaparkowany samochód o masie 1100 kg. Wraki sczepiają się i suną 8 m, zanim się zatrzymają. Współczynnik tarcia kinetycznego między oponami a drogą wynosi 0,5. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v1 pierwszego samochodu tuż przed zderzeniem.

m1 = 1800 kgm2 = 1100 kgd = 8 mμ = 0,5g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 4 mH = 1,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 4 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 4 mH = 1,5 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 0,5 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (gliceryna), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 0,5 mH = 2,5 mb = 1,5 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
v = ?p0​pp0​ − p = 18 kPapunkt spiętrzenia

Rurka Prandtla w rurociągu wodnym wskazuje różnicę 18 kPa między ciśnieniem spiętrzenia a ciśnieniem statycznym. Wyznacz prędkość wody v przy końcówce.

p0 − p = 18 kPaρ = 1000 kg/m³
v = m/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 200 mm, p1​ = 190 kPad2​ = 100 mm, p2​ = ?Δz = 10 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 200 mm do 100 mm i wznosi się o 10 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 190 kPa, a prędkość 2,25 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 200 mmd2 = 100 mmp1 = 190 kPav1 = 2,25 m/sΔz = 10 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
310 g (CO₂)V = 50 LT = 5 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 50 L zawiera 310 g (CO₂) w temperaturze 5 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 310 gM = 44,01 g/molV = 50 LT = 5 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (He) przechodzi od 350 kPa, 10 L, 40 °C do 100 kPa i 170 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 350 kPaV1 = 10 LT1 = 40 °CP2 = 100 kPaT2 = 170 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 30 °CTL​ = 2 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 5 kWẆ

Odwracalna chłodziarka utrzymuje w chłodni temperaturę 2 °C, odbierając 5 kW ciepła, i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 30 °C. Wyznacz strumień ciepła oddawanego Q̇H.

TL = 2 °CTH = 30 °CQ̇L = 5 kW
Q̇H = kW
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
1100 °CTm​ = ?15 °CABWA​WB​

Dwa silniki Carnota pracują szeregowo. Silnik A pobiera ciepło ze zbiornika o temperaturze 1100 °C i oddaje ciepło do zbiornika pośredniego o temperaturze Tm. Silnik B pobiera całe to ciepło i oddaje ciepło do zbiornika o temperaturze 15 °C. Oba silniki mają tę samą sprawność cieplną. Wyznacz Tm w °C.

TH = 1100 °CTL = 15 °C
Tm = °C
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
S30 m/sOf = 1200 Hz

Źródło o częstotliwości 1200 Hz porusza się z prędkością 30 m/s od nieruchomego obserwatora. Prędkość dźwięku wynosi 343 m/s. Znajdź częstotliwość f′, którą słyszy obserwator.

f = 1200 Hzv = 343 m/svs = 30 m/s
f′ = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 500 nmd = 0,5 mmL = 1,5 my = ?

Światło o długości fali 500 nm pada na dwie szczeliny odległe o 0,5 mm. Ekran jest oddalony o 1,5 m. Znajdź odległość y4 od środkowego jasnego prążka do jasnego prążka numer 4.

λ = 500 nmd = 0,5 mmL = 1,5 mm = 4
y4 = mm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: t = 1,852 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 50/3,6 = 13,89 m/s

Czas hamowania

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 13,89/7,5 = 1,852 s

Odpowiedź

t = 1,852 s
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 12,6 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Faza napędzana

v₁ = 34·1,5 = 51 m/s
h₁ = ½·34·1,5² = 38,25 m

Lot swobodny do ziemi

Rozwiąż −h₁ = v₁·t₂ − ½·g·t₂² i weź dodatni pierwiastek.

t₂ = (51 + √(51² + 2·9,81·38,25))/9,81 = 11,1 s
t = 1,5 + 11,1 = 12,6 s

Odpowiedź

t = 12,6 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 8,829 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie

Wypadkowa siła napędowa to różnica ciężarów; porusza ona całą masę.

a = (9,5 − 0,5)·9,81/(9,5 + 0,5) = 8,829 m/s²

Odpowiedź

a = 8,829 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 5,406 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Cały układ

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (140 − 37,28)/19 = 5,406 m/s²

Odpowiedź

a = 5,406 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: θ = 10,79 °

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Wzór na zasięg

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·60/40² = 0,3679

Kąt

2θ = 21,58° → θ = 10,79°

Odpowiedź

θ = 10,79°

Drugie rozwiązanie to 90° − θ = 79,21°.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 2,601 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 12·cos 25° = 10,88 m/s
vy = v0·sin θ = 12·sin 25° = 5,071 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 20 + 5,071·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (5,071 + √(25,72 + 392,4))/9,81 = 2,601 s

Odpowiedź

t = 2,601 s
7.Praca i energia

Odpowiedź: Wf = 62,24 J

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Siła tarcia

N = mg·cos θ = 98,1·0,9063 = 88,91 N
F = μN = 0,35·88,91 = 31,12 N

Praca przeciw tarciu

Wf = F·d = 31,12·2 = 62,24 J

Odpowiedź

Wf = 62,24 J
8.Praca i energia

Odpowiedź: d = 1,555 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia sprężyny

x = 5 cm = 0,05 m
½kx² = ½·5000·0,05² = 6,25 J

Bilans energii wzdłuż zbocza

m·g = 0,5·9,81 = 4,905 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 6,25/(4,905·(0,5736 + 0,3·0,8192)) = 1,555 m

Odpowiedź

d = 1,555 m
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 627,7 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Wychylenie po uderzeniu

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,08) = 1,253 m/s

Zderzenie

m·v = (m + M)·V → v = (0,008 + 4)·1,253/0,008 = 627,7 m/s

Odpowiedź

v = 627,7 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v1 = 14,27 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Prędkość po zderzeniu

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,5·9,81·8) = 8,859 m/s

Pęd w zderzeniu

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 2900·8,859/1800 = 14,27 m/s

Odpowiedź

v1 = 14,27 m/s
(51,38 km/h)
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 209,7 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 4 + 1,5/2 = 4,75 m
A = H·b = 1,5·3 = 4,5 m²
zasuwad = 4 mH = 1,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4,75·4,5 = 209,7 kN

Odpowiedź

F = 209,7 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 81,12 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 2,5/2 = 1,75 m
A = H·b = 2,5·1,5 = 3,75 m²
zasuwad = 0,5 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·1,75·3,75 = 81,12 kN

Odpowiedź

F = 81,12 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: v = 6 m/s

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Równanie Bernoulliego do punktu spiętrzenia

Przepływ zatrzymuje się przy końcówce, więc jego energia kinetyczna ujawnia się jako dodatkowe ciśnienie.

p0 − p = ½ρv²
v = √(2·18000/1000) = 6 m/s

Odpowiedź

v = 6 m/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 53,93 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,25·(200/100)² = 9 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,25² − 9²)/1000 = −37,97 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·10/1000 = 98,1 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 190 + (−37,97) − 98,1 = 53,93 kPa

Odpowiedź

p2 = 53,93 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 325,8 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 310/44,01 = 7,044 mol
T = 5 + 273,15 = 278,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 7,044·8,314·278,1/0,05 = 325,8 kPa

Odpowiedź

P = 325,8 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 49,53 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 313,1 K, T2 = 443,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 10·(350/100)·(443,1/313,1) = 49,53 L

Odpowiedź

V2 = 49,53 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇H = 5,509 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 30 + 273,15 = 303,1 K
TL = 2 + 273,15 = 275,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 5·303,1/275,1 = 5,509 kW

Odpowiedź

Q̇H = 5,509 kW

Moc pobierana: Ẇ = 0,5088 kW.

18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Tm = 355,9 °C

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 1100 + 273,15 = 1373 K
TL = 15 + 273,15 = 288,1 K

Równe sprawności

1 − Tm/TH = 1 − TL/Tm daje Tm² = TH·TL.

Tm = √(1373·288,1) = 629 K = 355,9 °C

Odpowiedź

Tm = 355,9 °C
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f′ = 1103 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Wzór na efekt Dopplera

f′ = f·(v − vo)/(v + vs) = 1200·(343 − 0)/(343 + 30)
f′ = 1103 Hz

Odpowiedź

f′ = 1103 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: y4 = 6 mm

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Odstęp prążków

Δy = λL/d = 500 × 10⁻⁹·1,5/(0,5 × 10⁻³) = 1,5 mm

Prążek numer 4

y4 = 4·1,5 = 6 mm

Odpowiedź

y4 = 6 mm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers