Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)1,3 s33,33

Kierowca jadący z prędkością 120 km/h dostrzega przeszkodę. Jego czas reakcji wynosi 1,3 s, po czym samochód hamuje ze stałym opóźnieniem 7 m/s². Wyznacz całkowitą drogę zatrzymania d od chwili dostrzeżenia przeszkody.

v₀ = 120 km/htr = 1,3 sa = −7 m/s²
d = m
2.KinematykaTrudny
v₀ = 7 m/s30 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 7 m/s z krawędzi dachu na wysokości 30 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od rzutu piłka uderzy w ziemię? Wyznacz t.

v₀ = 7 m/sh₀ = 30 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
30 kg20°F = 110 Nμ = 0,3

Sanki o masie 30 kg są ciągnięte po poziomym śniegu za pomocą liny nachylonej pod kątem 20° do poziomu siłą 110 N. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,3. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a sanek.

m = 30 kgF = 110 Nθ = 20°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
θ = 25°klocekv₀ = 3 m/s

Klocek zostaje popchnięty tak, że zaczyna sunąć w górę rampy nachylonej pod kątem 25° z prędkością 3 m/s. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,15. Przyjmij g = 9,81 m/s². Jak daleko d wzdłuż rampy przesunie się klocek, zanim się zatrzyma?

v₀ = 3 m/sθ = 25°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
d = m
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 12 m/s70°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 70° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 12 m/sθ = 70°g = 9,81 m/s²
t = s
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 30 mv0​ = 13 m/s30°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 30° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 30 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 13 m/sθ = 30°h = 30 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Praca i energiaŚredni
72 km/h5°1000 kg

Samochód o masie 1000 kg jedzie pod górę po zboczu nachylonym pod kątem 5° ze stałą prędkością 72 km/h. Opór powietrza i opór toczenia łącznie wynoszą 800 N. Wyznacz moc P, jaką muszą przekazywać koła, w kW.

m = 1000 kgθ = 5°Fr = 800 Nv = 72 km/hg = 9,81 m/s²
P = kW
8.Praca i energiaTrudny
k = 5000 N/m40°μ = 0,13 kg

Sprężynę o sztywności 5000 N/m u podstawy zbocza nachylonego pod kątem 40° ściśnięto o 10 cm, opierając o nią klocek o masie 3 kg, i zwolniono. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a zboczem wynosi 0,1. Jak daleko d w górę zbocza od punktu zwolnienia przesunie się klocek, zanim się zatrzyma? (Pomiń krótki odcinek, na którym działa sprężyna, tzn. uwzględnij tarcie i siłę ciężkości na całej drodze d).

m = 3 kgk = 5000 N/mx = 10 cmθ = 40°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
d = m
9.Pęd i zderzeniaŚredni
700 kg15 m/s700 kg

Samochód o masie 700 kg jadący z prędkością 15 m/s uderza w stojący samochód o masie 700 kg i oba się sczepiają. Ile energii kinetycznej ΔK traci się w zderzeniu?

m1 = 700 kgv1 = 15 m/sm2 = 700 kgv2 = 0
ΔK = J
10.Pęd i zderzeniaTrudny
4 kgv = ?20 g20°L = 0,6 m

Pocisk o masie 20 g zostaje wystrzelony poziomo w klocek o masie 4 kg zawieszony na lekkich niciach o długości 0,6 m i pozostaje w nim. Nici wychylają się maksymalnie o kąt 20° od pionu. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 20 gM = 4 kgL = 0,6 mθ = 20°g = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 0,5 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 0,5 mH = 2 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 2 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 2 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2 mH = 3 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
d1​ = 150 mmd2​ = 75 mm12p1​ − p2​ = 44 kPaQ = ?

Woda płynie przez poziomą zwężkę Venturiego o średnicy wlotowej 150 mm i średnicy gardzieli 75 mm. Ciśnienie na wlocie jest o 44 kPa wyższe niż w gardzieli. Pomijając straty, wyznacz natężenie przepływu Q.

d1 = 150 mmd2 = 75 mmp1 − p2 = 44 kPaρ = 1000 kg/m³
Q = L/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 100 mm, p1​ = 110 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?Δz = 1 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 100 mm do 75 mm i wznosi się o 1 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 110 kPa, a prędkość 1 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 100 mmd2 = 75 mmp1 = 110 kPav1 = 1 m/sΔz = 1 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
380 g (N₂)P = 200 kPaT = 65 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 380 g (N₂) przy 200 kPa i 65 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 380 gM = 28,01 g/molP = 200 kPaT = 65 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
N₂, M = 28,01 g/molP = 550 kPaT = 20 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (N₂) przy 550 kPa i 20 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 28,01 g/molP = 550 kPaT = 20 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 500 °CTL​ = 20 °CEQH​ = 1200 kJQL​W = ?

Silnik cieplny pracuje między zbiornikiem gorącym o temperaturze 500 °C a zbiornikiem zimnym o temperaturze 20 °C. Pobiera 1200 kJ ciepła. Wyznacz największą pracę Wmax, jaką mógłby wykonać.

TH = 500 °CTL = 20 °CQH = 1200 kJ
Wmax = kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 550 °CT0​ = 30 °CTL​ = -20 °CERWQ̇H​ = 60 kWQ̇L​ = ?

Silnik cieplny Carnota pobiera 60 kW ciepła ze źródła o temperaturze 550 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 30 °C. Cała jego praca napędza chłodziarkę Carnota, która odbiera ciepło z zamrażarki o temperaturze -20 °C i również oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 30 °C. Wyznacz strumień ciepła Q̇L odbieranego z zamrażarki.

TH = 550 °CT0 = 30 °CTL = -20 °CQ̇H = 60 kW
Q̇L = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
100 dB?1 m10 m

Małe źródło wysyła dźwięk równo we wszystkich kierunkach. Poziom wynosi 100 dB w odległości 1 m od niego. Znajdź poziom β2 w odległości 10 m, pomijając pochłanianie i odbicia.

β1 = 100 dBr1 = 1 mr2 = 10 m
β2 = dB
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 550 nmθ1​ = ?

Światło o długości fali 550 nm pada pod kątem prostym na siatkę o 1200 liniach na milimetr. Znajdź kąt θ1 maksimum rzędu 1.

N = 1200 mm⁻¹λ = 550 nmm = 1
θ1 = °

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 122,7 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 120/3,6 = 33,33 m/s

Droga reakcji

d1 = v₀·tr = 33,33·1,3 = 43,33 m

Droga hamowania

d2 = v₀²/(2a) = 33,33²/(2·7) = 79,37 m

Suma

d = 43,33 + 79,37 = 122,7 m

Odpowiedź

d = 122,7 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 3,288 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równanie ruchu

Kierunek w górę jest dodatni, a ziemia leży h₀ poniżej punktu startu.

−30 = 7·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 7·t − 30 = 0

Rozwiąż równanie kwadratowe

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t = (7 + √(7² + 2·9,81·30))/9,81 = 3,288 s

Odpowiedź

t = 3,288 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 0,8788 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siła nacisku

N = m·g − F·sin θ = 294,3 − 110·sin 20° = 256,7 N

Siły poziome

m·a = F·cos θ − μ·N = 103,4 − 77
a = 26,36/30 = 0,8788 m/s²

Odpowiedź

a = 0,8788 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: d = 0,8212 m

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Opóźnienie

Obie siły są skierowane w dół zbocza; masa się skraca.

a = 9,81·(sin 25° + 0,15·cos 25°) = 5,48 m/s²

Droga

d = v₀²/(2a) = 3²/(2·5,48) = 0,8212 m

Odpowiedź

d = 0,8212 m
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 2,299 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 12·cos 70° = 4,104 m/s
vy = v0·sin θ = 12·sin 70° = 11,28 m/s

Czas lotu

Start i lądowanie na tej samej wysokości: t = 2vy/g.

t = 2·11,28/9,81 = 2,299 s

Odpowiedź

t = 2,299 s
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 3,223 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 13·cos 30° = 11,26 m/s
vy = v0·sin θ = 13·sin 30° = 6,5 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 30 + 6,5·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (6,5 + √(42,25 + 588,6))/9,81 = 3,223 s

Odpowiedź

t = 3,223 s
7.Praca i energia

Odpowiedź: P = 33,1 kW

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Moc to siła razy prędkość: P = F·v.

Siła napędowa

m·g = 1000·9,81 = 9810 N
mg·sin θ = 9810·sin 5° = 855 N
F = 855 + 800 = 1655 N

Moc

v = 72/3,6 = 20 m/s
P = F·v = 1655·20 = 33100 W = 33,1 kW

Odpowiedź

P = 33,1 kW
8.Praca i energia

Odpowiedź: d = 1,181 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia sprężyny

x = 10 cm = 0,1 m
½kx² = ½·5000·0,1² = 25 J

Bilans energii wzdłuż zbocza

m·g = 3·9,81 = 29,43 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 25/(29,43·(0,6428 + 0,1·0,766)) = 1,181 m

Odpowiedź

d = 1,181 m
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: ΔK = 39375 J

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Wspólna prędkość

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 700·15/1400 = 7,5 m/s

Energia kinetyczna przed i po

Kbefore = ½·700·15² = 78750 J
Kafter = ½·1400·7,5² = 39375 J

Utracona energia

ΔK = 78750 − 39375 = 39375 J

Odpowiedź

ΔK = 39375 J

Utracona energia zamienia się w odkształcenie, ciepło i dźwięk.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 169,4 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Wzniesienie klocka

h = L·(1 − cos θ) = 0,6·(1 − cos 20°) = 0,03618 m

Prędkość po uderzeniu

V = √(2·9,81·0,03618) = 0,8426 m/s

Zderzenie

v = (m + M)·V/m = 4,02·0,8426/0,02 = 169,4 m/s

Odpowiedź

v = 169,4 m/s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 29,43 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 2/2 = 1,5 m
A = H·b = 2·1 = 2 m²
zasuwad = 0,5 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1,5·2 = 29,43 kN

Odpowiedź

F = 29,43 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 154,5 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2 + 3/2 = 3,5 m
A = H·b = 3·1,5 = 4,5 m²
zasuwad = 2 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,5·4,5 = 154,5 kN

Odpowiedź

F = 154,5 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 42,8 L/s

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość

v1 = v2·(75/150)² = 0,25·v2

Równanie Bernoulliego między wlotem a gardzielą

Rura jest pozioma, więc zmieniają się tylko ciśnienie i prędkość.

p1 − p2 = ½ρv2²(1 − β⁴)
v2 = √(2·44000/(1000·(1 − 0,0625))) = 9,688 m/s
v1 = 2,422 m/s

Natężenie przepływu

Q = A2·v2 = 0,004418·9,688 = 0,0428 m³/s = 42,8 L/s

Odpowiedź

Q = 42,8 L/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 99,11 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1·(100/75)² = 1,778 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1² − 1,778²)/1000 = −1,08 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·1/1000 = 9,81 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 110 + (−1,08) − 9,81 = 99,11 kPa

Odpowiedź

p2 = 99,11 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 190,7 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 380/28,01 = 13,57 mol
T = 65 + 273,15 = 338,1 K

Objętość

V = nRT/P = 13,57·8,314·338,1/200 = 190,7 L

Odpowiedź

V = 190,7 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 6,321 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 20 + 273,15 = 293,1 K

Gęstość

ρ = 550·28,01/(8,314·293,1) = 6,321 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 6,321 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Wmax = 745 kJ

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 500 + 273,15 = 773,1 K
TL = 20 + 273,15 = 293,1 K

Sprawność Carnota

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 293,1/773,1 = 62,08 %

Maksymalna praca

Wmax = ηmax·QH = 0,6208·1200 = 745 kJ

Odpowiedź

Wmax = 745 kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇L = 191,9 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 550 + 273,15 = 823,1 K
T0 = 30 + 273,15 = 303,1 K
TL = -20 + 273,15 = 253,1 K

Praca silnika

η = 1 − 303,1/823,1 = 0,6317
Ẇ = 0,6317·60 = 37,9 kW

Ciepło odbierane przez chłodziarkę

COPR = 253,1/(303,1 − 253,1) = 5,063
Q̇L = 5,063·37,9 = 191,9 kW

Odpowiedź

Q̇L = 191,9 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: β2 = 80 dB

Fale: fala okresowa przesuwa się o jedną długość fali w ciągu jednego okresu, więc v = fλ, gdzie T = 1/f. Na napiętej strunie v = √(T/μ), gdzie T to naciąg, a μ = m/L to masa na metr. Dźwięk w powietrzu rozchodzi się z prędkością około 343 m/s w 20 °C, światło w próżni z c = 3,00 × 10⁸ m/s. Głośność mierzy się w skali logarytmicznej: β = 10·log₁₀(I/I₀) dB, gdzie I₀ = 10⁻¹² W/m², więc 10 razy większe natężenie dodaje 10 dB. Źródło punktowe rozprasza moc P na sferę: I = P/(4πr²).

Stosunek natężeń

I₂/I₁ = (1/10)² = 0,01

Nowy poziom

β₂ = 100 + 10·log₁₀(0,01) = 80 dB

Odpowiedź

β2 = 80 dB

Każde podwojenie odległości obniża poziom o około 6 dB.

20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: θ1 = 41,3 °

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Odstęp linii

d = 1/1200 mm = 8,333 × 10⁻⁷ m

Równanie siatki

sin θ = mλ/d = 1·550 × 10⁻⁹/(8,333 × 10⁻⁷) = 0,66
θ = 41,3°

Odpowiedź

θ1 = 41,3°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers