Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)t = ?30

Samochód jadący z prędkością 108 km/h hamuje ze stałym opóźnieniem 6,5 m/s² aż do zatrzymania. Jak długo trwa hamowanie? Wyznacz t.

v₀ = 108 km/ha = −6,5 m/s²v = 0
t = s
2.KinematykaTrudny
v₀ = 17 m/s40 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 17 m/s z krawędzi dachu na wysokości 40 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od rzutu piłka uderzy w ziemię? Wyznacz t.

v₀ = 17 m/sh₀ = 40 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
15 kg25°F = 90 Nμ = 0,1

Sanki o masie 15 kg są ciągnięte po poziomym śniegu za pomocą liny nachylonej pod kątem 25° do poziomu siłą 90 N. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,1. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a sanek.

m = 15 kgF = 90 Nθ = 25°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 6,5 kg3,5 kgbez tarcia

Klocek o masie 6,5 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 3,5 kg. Stół jest gładki (bez tarcia). Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 6,5 kgm2 = 3,5 kgμ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
11 my = ?v0​ = 20 m/s60°

Piłkę kopnięto z poziomego terenu z prędkością 20 m/s pod kątem 60° do poziomu w stronę muru odległego o 11 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Na jakiej wysokości y piłka mija mur?

v₀ = 20 m/sθ = 60°x = 11 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.Rzut ukośnyTrudny
13 mv0​ = 24 m/s70°x = ?

Piłkę rzucono z poziomu ziemi z prędkością 24 m/s pod kątem 70° do poziomu. Ląduje, już opadając, na płaskim dachu budynku o wysokości 13 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz odległość poziomą x od punktu wyrzutu do miejsca lądowania.

v₀ = 24 m/sθ = 70°hroof = 13 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
30°d = 3 mμ = 0,1

Klocek zsuwa się bez prędkości początkowej po zboczu nachylonym pod kątem 30° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,1. Wyznacz jego prędkość v po przebyciu 3 m wzdłuż zbocza.

θ = 30°μ = 0,1d = 3 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
8.Praca i energiaTrudny
h = 4,5 mL = 5 mμ = 0,3k = 5000 N/m

Klocek o masie 2,5 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 4,5 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 5 m (μ = 0,3), a potem trafia na sprężynę (k = 5000 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz prędkość v klocka, gdy dociera do sprężyny.

m = 2,5 kgh = 4,5 mL = 5 mμ = 0,3k = 5000 N/mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
1 kg4 m/s4,5 kg

Wózek o masie 1 kg jadący z prędkością 4 m/s zderza się czołowo i doskonale sprężyście ze spoczywającym wózkiem o masie 4,5 kg na torze bez tarcia. Wyznacz prędkość v′2 drugiego wózka po zderzeniu.

m1 = 1 kgm2 = 4,5 kgv1 = 4 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
28 m/s4 m/s

Piłka o masie 0,45 kg uderza w ścianę z prędkością 28 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 4 m/s. Kontakt trwa 5 ms. Wyznacz średnią siłę Favg, z jaką ściana działa na piłkę.

m = 0,45 kgvin = 28 m/svout = 4 m/sΔt = 5 ms
Favg = N
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 3 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 3 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 3 mH = 2 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 0,5 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda morska), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 0,5 mH = 2,5 mb = 1,5 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 150 mm, p1​ = ?d2​ = 100 mm, p2​ = 130 kPa

Woda płynie z natężeniem 39 L/s przez poziomą rurę, która zwęża się z 150 mm do 100 mm. Ciśnienie w wąskim odcinku wynosi 130 kPa. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p1 w szerokim odcinku.

Q = 39 L/sd1 = 150 mmd2 = 100 mmp2 = 130 kPaρ = 1000 kg/m³
p1 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
H = ?d1​ = 100 mmp1​ = 40 kPad2​ = 40 mm

Dysza fontanny jest skierowana pionowo w górę. Tuż pod dyszą rura zasilająca ma średnicę 100 mm i nadciśnienie 40 kPa. Średnica wylotu dyszy wynosi 40 mm, a różnica wysokości na długości dyszy jest pomijalna. Pomijając straty i opór powietrza, wyznacz wysokość H, na jaką strumień wznosi się nad dyszę. Przyjmij g = 9,81 m/s².

d1 = 100 mmp1 = 40 kPa (nadciśnienie)d2 = 40 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
H = m
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
30 g (He)P = 700 kPaT = 100 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 30 g (He) przy 700 kPa i 100 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 30 gM = 4,003 g/molP = 700 kPaT = 100 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (CO₂) przechodzi od 150 kPa, 20 L, 30 °C do 150 kPa i 50 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 150 kPaV1 = 20 LT1 = 30 °CP2 = 150 kPaT2 = 50 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 350 °CTL​ = 10 °CEQH​QL​η = 35%

Silnik cieplny pobiera ciepło ze źródła o temperaturze 350 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 10 °C. Jego rzeczywista sprawność cieplna wynosi 35 %. Wyznacz jego sprawność egzergetyczną ηII, czyli stosunek sprawności rzeczywistej do sprawności Carnota.

TH = 350 °CTL = 10 °Cη = 35%
ηII = %
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 32 °CTL​ = 5 °CRQ̇H​Q̇L​ = 0,5 kWẆ

Lodówka utrzymuje w komorze chłodniczej 5 °C w kuchni o temperaturze 32 °C, odbierając ciepło z komory w ilości 0,5 kW. Wyznacz największy możliwy współczynnik wydajności COPmax.

TH = 32 °CTL = 5 °CQ̇L = 0,5 kW
COPmax =
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
L = 0,6 mn = 2

Układ: Struna zamocowana na obu końcach, długość 0,6 m, prędkość fal 240 m/s. Znajdź częstotliwość f2 dla: harmoniczna numer 2.

v = 240 m/sn = 2L = 0,6 m
f2 = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 633 nmd = 0,4 mmL = 1 my = ?

Światło o długości fali 633 nm pada na dwie szczeliny odległe o 0,4 mm. Ekran jest oddalony o 1 m. Znajdź odległość y2 od środkowego jasnego prążka do jasnego prążka numer 2.

λ = 633 nmd = 0,4 mmL = 1 mm = 2
y2 = mm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: t = 4,615 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 108/3,6 = 30 m/s

Czas hamowania

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 30/6,5 = 4,615 s

Odpowiedź

t = 4,615 s
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 5,073 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równanie ruchu

Kierunek w górę jest dodatni, a ziemia leży h₀ poniżej punktu startu.

−40 = 17·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 17·t − 40 = 0

Rozwiąż równanie kwadratowe

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t = (17 + √(17² + 2·9,81·40))/9,81 = 5,073 s

Odpowiedź

t = 5,073 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 4,71 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siła nacisku

N = m·g − F·sin θ = 147,2 − 90·sin 25° = 109,1 N

Siły poziome

m·a = F·cos θ − μ·N = 81,57 − 10,91
a = 70,66/15 = 4,71 m/s²

Odpowiedź

a = 4,71 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 3,433 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (34,34 − 0)/10 = 3,433 m/s²

Odpowiedź

a = 3,433 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: y = 13,12 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Czas dotarcia do muru

vx = 20·cos 60° = 10 m/s
t = x/vx = 11/10 = 1,1 s

Wysokość w tej chwili

y = 17,32·1,1 − ½·9,81·1,1² = 13,12 m

Odpowiedź

y = 13,12 m

Przy murze piłka jeszcze się wznosi.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 32,19 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 8,208 m/s, vy = 22,55 m/s

Czas do lądowania na dachu

Większy pierwiastek: piłka opada.

13 = 22,55·t − 4,905·t²
t = (22,55 + √(22,55² − 2·9,81·13))/9,81 = 3,922 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 8,208·3,922 = 32,19 m

Odpowiedź

x = 32,19 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: v = 4,933 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Bilans energii wzdłuż zbocza

Klocek obniża się o d·sin θ, a tarcie zabiera μmg·cos θ·d. Masa się skraca.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·3·(0,5 − 0,1·0,866)) = 4,933 m/s

Odpowiedź

v = 4,933 m/s
8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 7,672 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 24,53·(4,5 − 0,3·5) = 73,58 J

Prędkość przy sprężynie

½mv² = mg(h − μL) → v = √(2g(h − μL)) = √(2·9,81·3) = 7,672 m/s

Odpowiedź

v = 7,672 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v′2 = 1,455 m/s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zderzenie sprężyste ze spoczywającym ciałem

Rozwiązanie razem zasad zachowania pędu i energii daje te dwa wyniki.

v′1 = (1 − 4,5)/(1 + 4,5)·4 = −2,545 m/s
v′2 = 2·1/(1 + 4,5)·4 = 1,455 m/s

Odpowiedź

v′2 = 1,455 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: Favg = 2880 N

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,45·(4 + 28) = 14,4 N·s

Średnia siła

Favg = J/Δt = 14,4/0,005 = 2880 N

Odpowiedź

Favg = 2880 N
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 117,7 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 3 + 2/2 = 4 m
A = H·b = 2·1,5 = 3 m²
zasuwad = 3 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4·3 = 117,7 kN

Odpowiedź

F = 117,7 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 65,99 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 2,5/2 = 1,75 m
A = H·b = 2,5·1,5 = 3,75 m²
zasuwad = 0,5 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·1,75·3,75 = 65,99 kN

Odpowiedź

F = 65,99 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p1 = 139,9 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Prędkości

v1 = Q/A1 = 0,039/0,01767 = 2,207 m/s
v2 = Q/A2 = 0,039/0,007854 = 4,966 m/s

Bernoulli

p1 = p2 + ½ρ(v2² − v1²) = 130 + ½·1000·(4,966² − 2,207²)/1000 = 130 + 9,893 = 139,9 kPa

Odpowiedź

p1 = 139,9 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: H = 4,185 m

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Prędkość wylotowa

β = 40/100 = 0,4
v2 = √(2p1/(ρ(1 − β⁴))) = √(2·40000/(1000·0,9744)) = 9,061 m/s

Wysokość strumienia

Równanie Bernoulliego wzdłuż strumienia: w najwyższym punkcie prędkość jest równa zeru, a ciśnienie znów jest atmosferyczne.

H = v2²/(2g) = 9,061²/(2·9,81) = 4,185 m

Odpowiedź

H = 4,185 m
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 33,21 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 30/4,003 = 7,494 mol
T = 100 + 273,15 = 373,1 K

Objętość

V = nRT/P = 7,494·8,314·373,1/700 = 33,21 L

Odpowiedź

V = 33,21 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 21,32 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 303,1 K, T2 = 323,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 20·(150/150)·(323,1/303,1) = 21,32 L

Odpowiedź

V2 = 21,32 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: ηII = 64,15 %

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 350 + 273,15 = 623,1 K
TL = 10 + 273,15 = 283,1 K

Sprawność Carnota

ηCarnot = 1 − 283,1/623,1 = 54,56 %

Sprawność egzergetyczna

ηII = η/ηCarnot = 35/54,56 = 64,15 %

Odpowiedź

ηII = 64,15 %
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: COPmax = 10,3

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 32 + 273,15 = 305,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 278,1/(305,1 − 278,1) = 10,3

Odpowiedź

COPmax = 10,3
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f2 = 400 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Długość fali tego rodzaju drgań

λ = 2L/n = 2·0,6/2 = 0,6 m

Częstotliwość

f = v/λ = 240/0,6 = 400 Hz

Odpowiedź

f2 = 400 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: y2 = 3,165 mm

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Odstęp prążków

Δy = λL/d = 633 × 10⁻⁹·1/(0,4 × 10⁻³) = 1,583 mm

Prążek numer 2

y2 = 2·1,583 = 3,165 mm

Odpowiedź

y2 = 3,165 mm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers