Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)1,25 s10

Samochód jadący z prędkością 36 km/h hamuje ze stałym opóźnieniem 8 m/s² aż do zatrzymania. Wyznacz drogę hamowania s.

v₀ = 36 km/ha = −8 m/s²v = 0
s = m
2.KinematykaTrudny
d = ?

Kamień zostaje upuszczony bez prędkości początkowej do studni. Plusk słychać 3 s po puszczeniu kamienia. Prędkość dźwięku wynosi 343 m/s; pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz głębokość d studni.

ttotal = 3 svsound = 343 m/sg = 9,81 m/s²
d = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 40°45 kgF = ?

Skrzynka o masie 45 kg jest pchana ze stałą prędkością w górę rampy nachylonej pod kątem 40° do poziomu siłą równoległą do rampy. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,25. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę pchającą F.

m = 45 kgθ = 40°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
F = N
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 7 kg2 kgbez tarcia

Klocek o masie 7 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 2 kg. Stół jest gładki (bez tarcia). Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 7 kgm2 = 2 kgμ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = ?60°R = 120 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu pod kątem 60° do poziomu i upadła 120 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość początkową v0.

θ = 60°R = 120 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Rzut ukośnyTrudny
8 mv0​ = 24 m/s45°x = ?

Piłkę rzucono z poziomu ziemi z prędkością 24 m/s pod kątem 45° do poziomu. Ląduje, już opadając, na płaskim dachu budynku o wysokości 8 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz odległość poziomą x od punktu wyrzutu do miejsca lądowania.

v₀ = 24 m/sθ = 45°hroof = 8 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
30°d = 12 mμ = 0,25

Klocek zsuwa się bez prędkości początkowej po zboczu nachylonym pod kątem 30° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,25. Wyznacz jego prędkość v po przebyciu 12 m wzdłuż zbocza.

θ = 30°μ = 0,25d = 12 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
8.Praca i energiaTrudny
k = 2000 N/m35°μ = 0,30,5 kg

Sprężynę o sztywności 2000 N/m u podstawy zbocza nachylonego pod kątem 35° ściśnięto o 20 cm, opierając o nią klocek o masie 0,5 kg, i zwolniono. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a zboczem wynosi 0,3. Jak daleko d w górę zbocza od punktu zwolnienia przesunie się klocek, zanim się zatrzyma? (Pomiń krótki odcinek, na którym działa sprężyna, tzn. uwzględnij tarcie i siłę ciężkości na całej drodze d).

m = 0,5 kgk = 2000 N/mx = 20 cmθ = 35°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
d = m
9.Pęd i zderzeniaŚredni
2 kgv = ?15 gh = 19 cm

Pocisk o masie 15 g zostaje wystrzelony poziomo w drewniany klocek o masie 2 kg zawieszony na lekkich niciach i pozostaje w nim. Klocek wychyla się, aż znajdzie się 19 cm wyżej niż na początku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 15 gM = 2 kgh = 19 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
28 m/s12 m/s

Piłka o masie 0,45 kg uderza w ścianę z prędkością 28 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 12 m/s. Kontakt trwa 20 ms. Wyznacz wartość popędu J, który ściana przekazuje piłce.

m = 0,45 kgvin = 28 m/svout = 12 m/sΔt = 20 ms
J = N·s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 2 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 2 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2 mH = 3 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 1,5 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda morska), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 1,5 mH = 3 mb = 1,5 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 100 mm, p1​ = 320 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 100 mm do 75 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 320 kPa, a prędkość 1,25 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 100 mmd2 = 75 mmp1 = 320 kPav1 = 1,25 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 100 mm, p1​ = 370 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?Δz = 3 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 100 mm do 40 mm i wznosi się o 3 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 370 kPa, a prędkość 2,25 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 100 mmd2 = 40 mmp1 = 370 kPav1 = 2,25 m/sΔz = 3 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
180 g (O₂)P = 650 kPaT = 90 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 180 g (O₂) przy 650 kPa i 90 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 180 gM = 32 g/molP = 650 kPaT = 90 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
N₂, M = 28,01 g/molP = 200 kPaT = 100 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (N₂) przy 200 kPa i 100 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 28,01 g/molP = 200 kPaT = 100 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 200 °CTL​ = ?EQH​ = 800 kJQL​ = 529 kJW

Odwracalny silnik cieplny (Carnota) pobiera w każdym cyklu 800 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 200 °C i oddaje 529 kJ. Wyznacz temperaturę TL zbiornika chłodnego w °C.

TH = 200 °CQH = 800 kJQL = 529 kJ
TL = °C
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 350 °CTL​ = 30 °CEQH​ = 1700 kJQL​ = 1258 kJW = 442 kJ

Silnik cieplny w każdym cyklu pobiera 1700 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 350 °C, wykonuje 442 kJ pracy, a resztę oddaje do zbiornika o temperaturze 30 °C. Wyznacz całkowitą entropię generowaną Sgen w jednym cyklu.

TH = 350 °CTL = 30 °CQH = 1700 kJW = 442 kJ
Sgen = kJ/K
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
FF1 cmdo​ = 4 cmf = 25 cm

Przedmiot o wysokości 1 cm stoi 4 cm przed cienką soczewką (typ: skupiająca) o ogniskowej 25 cm. Znajdź wysokość obrazu hi (ujemną dla obrazu odwróconego).

ho = 1 cmdo = 4 cmf = 25 cm
hi = cm
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = ?5,7°

Siatka o 100 liniach na milimetr pokazuje maksimum rzędu 2 linii widmowej pod kątem 5,7° od kierunku prostego. Znajdź długość fali λ tej linii.

N = 100 mm⁻¹θ2 = 5,7°m = 2
λ = nm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: s = 6,25 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 36/3,6 = 10 m/s

Droga hamowania

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 10²/(2·8) = 6,25 m

Odpowiedź

s = 6,25 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: d = 40,72 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Dwie części czasu

½·9,81·t₁² = 343·(3 − t₁)
4,905·t₁² + 343·t₁ − 1029 = 0

Czas spadania

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t₁ = (−343 + √(343² + 4·4,905·1029))/(2·4,905) = 2,881 s

Głębokość

d = ½·9,81·2,881² = 40,72 m

Odpowiedź

d = 40,72 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: F = 368,3 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Siły wzdłuż równi

Stała prędkość: siły się równoważą.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

Siła pchająca

F = 283,8 + 84,54 = 368,3 N

Odpowiedź

F = 368,3 N
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 2,18 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (19,62 − 0)/9 = 2,18 m/s²

Odpowiedź

a = 2,18 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: v0 = 36,87 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Wyznacz v₀ ze wzoru na zasięg

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·120/sin 120°) = 36,87 m/s

Odpowiedź

v0 = 36,87 m/s
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 49,16 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 16,97 m/s, vy = 16,97 m/s

Czas do lądowania na dachu

Większy pierwiastek: piłka opada.

8 = 16,97·t − 4,905·t²
t = (16,97 + √(16,97² − 2·9,81·8))/9,81 = 2,897 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 16,97·2,897 = 49,16 m

Odpowiedź

x = 49,16 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: v = 8,17 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Bilans energii wzdłuż zbocza

Klocek obniża się o d·sin θ, a tarcie zabiera μmg·cos θ·d. Masa się skraca.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·12·(0,5 − 0,25·0,866)) = 8,17 m/s

Odpowiedź

v = 8,17 m/s
8.Praca i energia

Odpowiedź: d = 9,953 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia sprężyny

x = 20 cm = 0,2 m
½kx² = ½·2000·0,2² = 40 J

Bilans energii wzdłuż zbocza

m·g = 0,5·9,81 = 4,905 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 40/(4,905·(0,5736 + 0,3·0,8192)) = 9,953 m

Odpowiedź

d = 9,953 m
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 259,4 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wychylenie po uderzeniu

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,19) = 1,931 m/s

Zderzenie

m·v = (m + M)·V → v = (0,015 + 2)·1,931/0,015 = 259,4 m/s

Odpowiedź

v = 259,4 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: J = 18 N·s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,45·(12 + 28) = 18 N·s

Odpowiedź

J = 18 N·s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 309 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2 + 3/2 = 3,5 m
A = H·b = 3·3 = 9 m²
zasuwad = 2 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,5·9 = 309 kN

Odpowiedź

F = 309 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 3,25 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 3/2 = 3 m
A = H·b = 3·1,5 = 4,5 m²
zasuwad = 1,5 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·3·4,5 = 135,7 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 1,5·3³/12 = 3,375 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 3 + 3,375/(3·4,5) = 3,25 m

Odpowiedź

ycp = 3,25 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 318,3 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,25·(100/75)² = 2,222 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,25² − 2,222²)/1000 = −1,688 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 320 + (−1,688) = 318,3 kPa

Odpowiedź

p2 = 318,3 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 244,2 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,25·(100/40)² = 14,06 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,25² − 14,06²)/1000 = −96,35 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·3/1000 = 29,43 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 370 + (−96,35) − 29,43 = 244,2 kPa

Odpowiedź

p2 = 244,2 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 26,13 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 180/32 = 5,625 mol
T = 90 + 273,15 = 363,1 K

Objętość

V = nRT/P = 5,625·8,314·363,1/650 = 26,13 L

Odpowiedź

V = 26,13 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 1,806 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 100 + 273,15 = 373,1 K

Gęstość

ρ = 200·28,01/(8,314·373,1) = 1,806 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 1,806 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: TL = 39,72 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatura bezwzględna źródła

TH = 200 + 273,15 = 473,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

TL = TH·QL/QH = 473,1·529/800 = 312,9 K = 39,72 °C

Odpowiedź

TL = 39,72 °C
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Sgen = 1,422 kJ/K

Generacja entropii: w pełnym cyklu czynnik roboczy nie zmienia swojej entropii. Zbiornik gorący traci QH/TH, a zbiornik chłodny zyskuje QL/TL. Ich suma to entropia generowana, równa zeru dla obiegu odwracalnego i dodatnia dla każdego rzeczywistego.

Ciepło oddane

QL = QH − W = 1700 − 442 = 1258 kJ

Temperatury bezwzględne

TH = 350 + 273,15 = 623,1 K
TL = 30 + 273,15 = 303,1 K

Zmiany entropii zbiorników

ΔSH = −1700/623,1 = −2,728 kJ/K
ΔSL = 1258/303,1 = 4,15 kJ/K
Sgen = 4,15 − 2,728 = 1,422 kJ/K

Odpowiedź

Sgen = 1,422 kJ/K

Sgen > 0, więc silnik jest możliwy, ale nieodwracalny.

19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: hi = 1,19 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Równanie cienkiej soczewki

1/di = 1/f − 1/do = 1/25 − 1/4
di = −4,762 cm
FF4 cmf = 25 cm

Powiększenie i wysokość

m = −(−4,762)/4 = 1,19
hi = 1,19·1 = 1,19 cm

Odpowiedź

hi = 1,19 cm
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: λ = 496,6 nm

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Długość fali

λ = d·sin θ/m = 1 × 10⁻⁵·sin 5,7°/2 = 496,6 nm

Odpowiedź

λ = 496,6 nm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers