Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)5,714 s20

Samochód jadący z prędkością 72 km/h hamuje ze stałym opóźnieniem 3,5 m/s² aż do zatrzymania. Wyznacz drogę hamowania s.

v₀ = 72 km/ha = −3,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematykaTrudny
AB: 19 m/s40 m

Piłka A zostaje upuszczona bez prędkości początkowej z wysokości 40 m. W tej samej chwili piłka B zostaje rzucona pionowo w górę z ziemi dokładnie pod nią z prędkością 19 m/s. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Kiedy piłki się spotkają? Wyznacz t.

H = 40 mv0B = 19 m/sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
40 kg25°F = 180 Nμ = 0,3

Sanki o masie 40 kg są ciągnięte po poziomym śniegu za pomocą liny nachylonej pod kątem 25° do poziomu siłą 180 N. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,3. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a sanek.

m = 40 kgF = 180 Nθ = 25°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 5,5 kg5,5 kgμ = 0,25

Klocek o masie 5,5 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 5,5 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,25. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 5,5 kgm2 = 5,5 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
41 my = ?v0​ = 30 m/s70°

Piłkę kopnięto z poziomego terenu z prędkością 30 m/s pod kątem 70° do poziomu w stronę muru odległego o 41 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Na jakiej wysokości y piłka mija mur?

v₀ = 30 m/sθ = 70°x = 41 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 5 mv0​ = 10 m/s50°v = ?

Piłkę wyrzucono z prędkością 10 m/s pod kątem 50° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 5 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v, z jaką uderza w ziemię.

v₀ = 10 m/sθ = 50°h = 5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
7.Praca i energiaŚredni
0,15 kgk = 1500 N/mh = ?

Zabawkowa wyrzutnia ma pionową sprężynę o sztywności 1500 N/m. Kładzie się na niej kulkę o masie 0,15 kg, ściska sprężynę o 8 cm, a następnie ją zwalnia. Pomijając opór powietrza i masę sprężyny, wyznacz wysokość h, na jaką wzniesie się kulka, mierzoną od jej położenia przy ściśniętej sprężynie.

m = 0,15 kgk = 1500 N/mx = 8 cmg = 9,81 m/s²
h = m
8.Praca i energiaTrudny
h = 2,5 mL = 4 mμ = 0,1k = 5000 N/m

Klocek o masie 1 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 2,5 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 4 m (μ = 0,1), a potem trafia na sprężynę (k = 5000 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz maksymalne ugięcie x sprężyny.

m = 1 kgh = 2,5 mL = 4 mμ = 0,1k = 5000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Pęd i zderzeniaŚredni
500 kg23 m/s1100 kg

Samochód o masie 500 kg jadący z prędkością 23 m/s uderza w stojący samochód o masie 1100 kg i oba się sczepiają. Ile energii kinetycznej ΔK traci się w zderzeniu?

m1 = 500 kgv1 = 23 m/sm2 = 1100 kgv2 = 0
ΔK = J
10.Pęd i zderzeniaTrudny
21 m/s8 m/s

Piłka o masie 0,45 kg uderza w ścianę z prędkością 21 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 8 m/s. Kontakt trwa 5 ms. Wyznacz wartość popędu J, który ściana przekazuje piłce.

m = 0,45 kgvin = 21 m/svout = 8 m/sΔt = 5 ms
J = N·s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 2,5 mH = 1 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 2,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2,5 mH = 1 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 2 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda morska), z górną krawędzią 2 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 2 mH = 2 mb = 1,5 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 100 mm, p1​ = 290 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 100 mm do 75 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 290 kPa, a prędkość 1 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 100 mmd2 = 75 mmp1 = 290 kPav1 = 1 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 100 mm, p1​ = 350 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?Δz = 9 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 100 mm do 50 mm i wznosi się o 9 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 350 kPa, a prędkość 1 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 100 mmd2 = 50 mmp1 = 350 kPav1 = 1 m/sΔz = 9 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
120 g (O₂)V = 5 LT = 45 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 5 L zawiera 120 g (O₂) w temperaturze 45 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 120 gM = 32 g/molV = 5 LT = 45 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Ar, M = 39,95 g/molP = 800 kPaT = 10 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (Ar) przy 800 kPa i 10 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 39,95 g/molP = 800 kPaT = 10 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 550 °CTL​ = ?EQH​ = 4400 kJQL​ = 1727 kJW

Odwracalny silnik cieplny (Carnota) pobiera w każdym cyklu 4400 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 550 °C i oddaje 1727 kJ. Wyznacz temperaturę TL zbiornika chłodnego w °C.

TH = 550 °CQH = 4400 kJQL = 1727 kJ
TL = °C
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 20 °CTL​ = 5 °CHPQ̇H​ = 8 kWQ̇L​Ẇ

Pompa ciepła utrzymuje w domu 20 °C, gdy na zewnątrz jest 5 °C, dostarczając do domu 8 kW ciepła. Wyznacz największy możliwy współczynnik wydajności COPmax.

TH = 20 °CTL = 5 °CQ̇H = 8 kW
COPmax =
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
FF2 cmdo​ = 60 cmf = 15 cm

Przedmiot o wysokości 2 cm stoi 60 cm przed cienką soczewką (typ: skupiająca) o ogniskowej 15 cm. Znajdź wysokość obrazu hi (ujemną dla obrazu odwróconego).

ho = 2 cmdo = 60 cmf = 15 cm
hi = cm
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 500 nmd = 0,2 mmL = 3 my = ?

Światło o długości fali 500 nm pada na dwie szczeliny odległe o 0,2 mm. Ekran jest oddalony o 3 m. Znajdź odległość y2 od środkowego jasnego prążka do jasnego prążka numer 2.

λ = 500 nmd = 0,2 mmL = 3 mm = 2
y2 = mm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: s = 57,14 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Jednostki

v₀ = 72/3,6 = 20 m/s

Droga hamowania

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 20²/(2·3,5) = 57,14 m

Odpowiedź

s = 57,14 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 2,105 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Czas spotkania

Zwrot w górę jest dodatni, ziemia to y = 0.

40 − ½g·t² = 19·t − ½g·t² → t = 40/19 = 2,105 s

Odpowiedź

t = 2,105 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 1,706 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Siła nacisku

N = m·g − F·sin θ = 392,4 − 180·sin 25° = 316,3 N

Siły poziome

m·a = F·cos θ − μ·N = 163,1 − 94,9
a = 68,24/40 = 1,706 m/s²

Odpowiedź

a = 1,706 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 33,72 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (53,96 − 13,49)/11 = 3,679 m/s²

Siła naciągu z równania dla klocka na stole

T − μ·m1·g = m1·a
T = 5,5·3,679 + 13,49 = 33,72 N

Odpowiedź

T = 33,72 N
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: y = 34,33 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Czas dotarcia do muru

vx = 30·cos 70° = 10,26 m/s
t = x/vx = 41/10,26 = 3,996 s

Wysokość w tej chwili

y = 28,19·3,996 − ½·9,81·3,996² = 34,33 m

Odpowiedź

y = 34,33 m

Przy murze piłka już opada.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: v = 14,07 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 10·cos 50° = 6,428 m/s
vy0 = 10·sin 50° = 7,66 m/s

Prędkość pionowa przy uderzeniu

Energia albo v² = v₀² + 2as w kierunku pionowym.

vy = √(7,66² + 2·9,81·5) = 12,52 m/s

Prędkość przy uderzeniu

v = √(6,428² + 12,52²) = 14,07 m/s

Odpowiedź

v = 14,07 m/s

Sprawdzenie energią: v² = v₀² + 2gh.

7.Praca i energia

Odpowiedź: h = 3,262 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia sprężyny

x = 8 cm = 0,08 m
½kx² = ½·1500·0,08² = 4,8 J

Wysokość

m·g = 0,15·9,81 = 1,472 N
h = ½kx²/(mg) = 4,8/1,472 = 3,262 m

Odpowiedź

h = 3,262 m
8.Praca i energia

Odpowiedź: x = 9,078 cm

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 9,81·(2,5 − 0,1·4) = 20,6 J

Maksymalne ugięcie

½kx² = 20,6 → x = √(2·20,6/5000) = 0,09078 m = 9,078 cm

Odpowiedź

x = 9,078 cm
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: ΔK = 90922 J

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wspólna prędkość

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 500·23/1600 = 7,188 m/s

Energia kinetyczna przed i po

Kbefore = ½·500·23² = 132250 J
Kafter = ½·1600·7,188² = 41328 J

Utracona energia

ΔK = 132250 − 41328 = 90922 J

Odpowiedź

ΔK = 90922 J

Utracona energia zamienia się w odkształcenie, ciepło i dźwięk.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: J = 13,05 N·s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,45·(8 + 21) = 13,05 N·s

Odpowiedź

J = 13,05 N·s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 44,15 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2,5 + 1/2 = 3 m
A = H·b = 1·1,5 = 1,5 m²
zasuwad = 2,5 mH = 1 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3·1,5 = 44,15 kN

Odpowiedź

F = 44,15 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 90,5 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2 + 2/2 = 3 m
A = H·b = 2·1,5 = 3 m²
zasuwad = 2 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·3·3 = 90,5 kN

Odpowiedź

F = 90,5 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 288,9 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1·(100/75)² = 1,778 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1² − 1,778²)/1000 = −1,08 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 290 + (−1,08) = 288,9 kPa

Odpowiedź

p2 = 288,9 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 254,2 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1·(100/50)² = 4 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1² − 4²)/1000 = −7,5 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·9/1000 = 88,29 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 350 + (−7,5) − 88,29 = 254,2 kPa

Odpowiedź

p2 = 254,2 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 1984 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 120/32 = 3,75 mol
T = 45 + 273,15 = 318,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 3,75·8,314·318,1/0,005 = 1984 kPa

Odpowiedź

P = 1984 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 13,58 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 10 + 273,15 = 283,1 K

Gęstość

ρ = 800·39,95/(8,314·283,1) = 13,58 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 13,58 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: TL = 49,94 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatura bezwzględna źródła

TH = 550 + 273,15 = 823,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

TL = TH·QL/QH = 823,1·1727/4400 = 323,1 K = 49,94 °C

Odpowiedź

TL = 49,94 °C
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: COPmax = 19,54

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 293,1/(293,1 − 278,1) = 19,54

Odpowiedź

COPmax = 19,54
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: hi = −0,6667 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Równanie cienkiej soczewki

1/di = 1/f − 1/do = 1/15 − 1/60
di = 20 cm
FF60 cmf = 15 cm

Powiększenie i wysokość

m = −20/60 = −0,3333
hi = −0,3333·2 = −0,6667 cm

Odpowiedź

hi = −0,6667 cm
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: y2 = 15 mm

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Odstęp prążków

Δy = λL/d = 500 × 10⁻⁹·3/(0,2 × 10⁻³) = 7,5 mm

Prążek numer 2

y2 = 2·7,5 = 15 mm

Odpowiedź

y2 = 15 mm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers