Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
a = ?s = 1500 m

Samolot potrzebuje do startu prędkości 240 km/h, a użyteczny pas startowy ma długość 1500 m. Jakie stałe przyspieszenie a jest potrzebne przy starcie z miejsca?

v₀ = 0v = 240 km/hs = 1500 m
a = m/s²
2.KinematykaTrudny
v₀ = 9 m/s25 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 9 m/s z krawędzi dachu na wysokości 25 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość hmax nad ziemią.

v₀ = 9 m/sh₀ = 25 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
9 kg5,5 kg

Ciężarki o masach 9 kg i 5,5 kg wiszą po obu stronach lekkiego bloczka bez tarcia, połączone lekką nicią. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 9 kgm2 = 5,5 kgg = 9,81 m/s²
T = N
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 4,5 kg6 kgμ = 0,3

Klocek o masie 4,5 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 6 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,3. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 4,5 kgm2 = 6 kgμ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 18 m/s65°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 65° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 18 m/sθ = 65°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 35 mv0​ = 10 m/s40°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 40° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 35 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 10 m/sθ = 40°h = 35 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Praca i energiaŚredni
70 km/h

Samochód jadący z prędkością 70 km/h po poziomej drodze gwałtownie hamuje i z zablokowanymi kołami sunie aż do zatrzymania. Współczynnik tarcia kinetycznego między oponami a drogą wynosi 0,8. Wyznacz drogę hamowania d.

v = 70 km/hμ = 0,8g = 9,81 m/s²
d = m
8.Praca i energiaTrudny
h = 2,5 mL = 5 mμ = 0,15k = 1000 N/m

Klocek o masie 5 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 2,5 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 5 m (μ = 0,15), a potem trafia na sprężynę (k = 1000 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz prędkość v klocka, gdy dociera do sprężyny.

m = 5 kgh = 2,5 mL = 5 mμ = 0,15k = 1000 N/mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
1200 kg10 m/s1500 kg

Samochód o masie 1200 kg jadący z prędkością 10 m/s uderza w stojący samochód o masie 1500 kg i oba się sczepiają. Jaki procent ΔK/K początkowej energii kinetycznej zostaje utracony?

m1 = 1200 kgv1 = 10 m/sm2 = 1500 kgv2 = 0
ΔK/K = %
10.Pęd i zderzeniaTrudny
1800 kgv1​ = ?2000 kg

Samochód o masie 1800 kg uderza w zaparkowany samochód o masie 2000 kg. Wraki sczepiają się i suną 4,5 m, zanim się zatrzymają. Współczynnik tarcia kinetycznego między oponami a drogą wynosi 0,75. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v1 pierwszego samochodu tuż przed zderzeniem.

m1 = 1800 kgm2 = 2000 kgd = 4,5 mμ = 0,75g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 1 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 2 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1 mH = 3 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 1,5 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (gliceryna), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1,5 mH = 2,5 mb = 3 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 75 mm, p1​ = 330 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 75 mm do 50 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 330 kPa, a prędkość 0,5 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 75 mmd2 = 50 mmp1 = 330 kPav1 = 0,5 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
pair​ = 150 kPav = ?d = 30 mmh = 2,5 m

Zamknięty zbiornik z wodą ma nad wodą sprężone powietrze o nadciśnieniu 150 kPa. Woda wypływa do atmosfery przez otwór o średnicy 30 mm, położony 2,5 m pod powierzchnią wody. Pomijając straty, wyznacz prędkość strumienia v. Przyjmij g = 9,81 m/s².

pair = 150 kPa (nadciśnienie)h = 2,5 md = 30 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
v = m/s
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
150 g (Ar)V = 5 LT = 35 °CP = ?

Zbiornik o pojemności 5 L zawiera 150 g (Ar) w temperaturze 35 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.

m = 150 gM = 39,95 g/molV = 5 LT = 35 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Stan 1Stan 2

Stała ilość gazu (He) przechodzi od 100 kPa, 2 L, 15 °C do 600 kPa i 80 °C. Wyznacz nową objętość V2.

P1 = 100 kPaV1 = 2 LT1 = 15 °CP2 = 600 kPaT2 = 80 °C
V2 = L
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 725 °CTL​ = 40 °CEQH​ = 800 kJQL​W = ?

Silnik cieplny pracuje między zbiornikiem gorącym o temperaturze 725 °C a zbiornikiem zimnym o temperaturze 40 °C. Pobiera 800 kJ ciepła. Wyznacz największą pracę Wmax, jaką mógłby wykonać.

TH = 725 °CTL = 40 °CQH = 800 kJ
Wmax = kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 650 °CT0​ = 20 °CTL​ = -20 °CERWQ̇H​ = 140 kWQ̇L​ = ?

Silnik cieplny Carnota pobiera 140 kW ciepła ze źródła o temperaturze 650 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 20 °C. Cała jego praca napędza chłodziarkę Carnota, która odbiera ciepło z zamrażarki o temperaturze -20 °C i również oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 20 °C. Wyznacz strumień ciepła Q̇L odbieranego z zamrażarki.

TH = 650 °CT0 = 20 °CTL = -20 °CQ̇H = 140 kW
Q̇L = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
S30 m/sO5 m/sf = 500 Hz

Źródło o częstotliwości 500 Hz poruszające się z prędkością 30 m/s i obserwator poruszający się z prędkością 5 m/s zbliżają się do siebie. Prędkość dźwięku wynosi 343 m/s. Znajdź częstotliwość f′, którą słyszy obserwator.

f = 500 Hzv = 343 m/svs = 30 m/svo = 5 m/s
f′ = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
θa​ = ?n1​ = 1,46n2​ = 1,44n0​ = 1,00

Światłowód ma rdzeń o n₁ = 1,46 i płaszcz o n₂ = 1,44. Znajdź największy kąt θa względem osi włókna, pod którym światło z powietrza może wejść w koniec włókna i nadal być prowadzone przez całkowite wewnętrzne odbicie.

n1 = 1,46n2 = 1,44n0 = 1,00
θa = °

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: a = 1,481 m/s²

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Jednostki

v = 240/3,6 = 66,67 m/s

Przyspieszenie

a = v²/(2s) = 66,67²/(2·1500) = 1,481 m/s²

Odpowiedź

a = 1,481 m/s²
2.Kinematyka

Odpowiedź: hmax = 29,13 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Wzniesienie nad dach

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 9²/(2·9,81) = 4,128 m

Wysokość nad ziemią

hmax = 25 + 4,128 = 29,13 m

Odpowiedź

hmax = 29,13 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 66,98 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Przyspieszenie

Wypadkowa siła napędowa to różnica ciężarów; porusza ona całą masę.

a = (9 − 5,5)·9,81/(9 + 5,5) = 2,368 m/s²

Siła naciągu z lżejszego ciężarka

T − m2·g = m2·a → T = 5,5·(9,81 + 2,368) = 66,98 N

Odpowiedź

T = 66,98 N
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 4,344 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (58,86 − 13,24)/10,5 = 4,344 m/s²

Odpowiedź

a = 4,344 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 25,3 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 18·cos 65° = 7,607 m/s
vy = v0·sin θ = 18·sin 65° = 16,31 m/s

Czas lotu

Start i lądowanie na tej samej wysokości: t = 2vy/g.

t = 2·16,31/9,81 = 3,326 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 7,607·3,326 = 25,3 m

Odpowiedź

x = 25,3 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 3,406 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 10·cos 40° = 7,66 m/s
vy = v0·sin θ = 10·sin 40° = 6,428 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 35 + 6,428·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (6,428 + √(41,32 + 686,7))/9,81 = 3,406 s

Odpowiedź

t = 3,406 s
7.Praca i energia

Odpowiedź: d = 24,09 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Prędkość w jednostkach podstawowych

v = 70/3,6 = 19,44 m/s

Bilans energii

½mv² = μmg·d → d = v²/(2μg) = 19,44²/(2·0,8·9,81) = 24,09 m

Odpowiedź

d = 24,09 m

Podwojenie prędkości wydłuża drogę hamowania czterokrotnie.

8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 5,86 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 49,05·(2,5 − 0,15·5) = 85,84 J

Prędkość przy sprężynie

½mv² = mg(h − μL) → v = √(2g(h − μL)) = √(2·9,81·1,75) = 5,86 m/s

Odpowiedź

v = 5,86 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: ΔK/K = 55,56 %

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wspólna prędkość

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1200·10/2700 = 4,444 m/s

Energia kinetyczna przed i po

Kbefore = ½·1200·10² = 60000 J
Kafter = ½·2700·4,444² = 26667 J

Utracony ułamek

ΔK/K = 33333/60000 = 55,56 %

Odpowiedź

ΔK/K = 55,56 %

Utracona energia zamienia się w odkształcenie, ciepło i dźwięk.

10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v1 = 17,18 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Prędkość po zderzeniu

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,75·9,81·4,5) = 8,137 m/s

Pęd w zderzeniu

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 3800·8,137/1800 = 17,18 m/s

Odpowiedź

v1 = 17,18 m/s
(61,84 km/h)
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 147,2 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1 + 3/2 = 2,5 m
A = H·b = 3·2 = 6 m²
zasuwad = 1 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,5·6 = 147,2 kN

Odpowiedź

F = 147,2 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 254,9 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 2,5/2 = 2,75 m
A = H·b = 2,5·3 = 7,5 m²
zasuwad = 1,5 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·2,75·7,5 = 254,9 kN

Odpowiedź

F = 254,9 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 329,5 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 0,5·(75/50)² = 1,125 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(0,5² − 1,125²)/1000 = −0,5078 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 330 + (−0,5078) = 329,5 kPa

Odpowiedź

p2 = 329,5 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: v = 18,68 m/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Równanie Bernoulliego od powierzchni do strumienia

v = √(2·(150000/1000 + 9,81·2,5)) = 18,68 m/s

Odpowiedź

v = 18,68 m/s
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: P = 1924 kPa

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = m/M = 150/39,95 = 3,755 mol
T = 35 + 273,15 = 308,1 K

Ciśnienie

P = nRT/V = 3,755·8,314·308,1/0,005 = 1924 kPa

Odpowiedź

P = 1924 kPa
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V2 = 0,4085 L

Równanie Clapeyrona dla stałej ilości gazu: P1V1/T1 = P2V2/T2.

Temperatury bezwzględne

T1 = 288,1 K, T2 = 353,1 K

Prawo gazowe dla dwóch stanów

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 2·(100/600)·(353,1/288,1) = 0,4085 L

Odpowiedź

V2 = 0,4085 L
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Wmax = 549 kJ

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 725 + 273,15 = 998,1 K
TL = 40 + 273,15 = 313,1 K

Sprawność Carnota

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 313,1/998,1 = 68,63 %

Maksymalna praca

Wmax = ηmax·QH = 0,6863·800 = 549 kJ

Odpowiedź

Wmax = 549 kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇L = 604,7 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 650 + 273,15 = 923,1 K
T0 = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = -20 + 273,15 = 253,1 K

Praca silnika

η = 1 − 293,1/923,1 = 0,6824
Ẇ = 0,6824·140 = 95,54 kW

Ciepło odbierane przez chłodziarkę

COPR = 253,1/(293,1 − 253,1) = 6,329
Q̇L = 6,329·95,54 = 604,7 kW

Odpowiedź

Q̇L = 604,7 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f′ = 555,9 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Wzór na efekt Dopplera

f′ = f·(v + vo)/(v − vs) = 500·(343 + 5)/(343 − 30)
f′ = 555,9 Hz

Odpowiedź

f′ = 555,9 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: θa = 13,94 °

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Kąt graniczny na płaszczu

sin θc = 1,44/1,46 = 0,9863 → θc = 80,51°

Apertura numeryczna

NA = √(1,46² − 1,44²) = 0,2408

Kąt akceptacji

θa = arcsin(0,2408) = 13,94°

Odpowiedź

θa = 13,94°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers