Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
a = ?s = 1900 m

Samolot potrzebuje do startu prędkości 240 km/h, a użyteczny pas startowy ma długość 1900 m. Jakie stałe przyspieszenie a jest potrzebne przy starcie z miejsca?

v₀ = 0v = 240 km/hs = 1900 m
a = m/s²
2.KinematykaTrudny
a = 28 m/s²

Model rakiety startuje pionowo w górę ze spoczynku. Silnik nadaje mu stałe przyspieszenie w górę 28 m/s² przez 3 s, po czym gaśnie i rakieta porusza się swobodnie. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość hmax, jaką osiąga rakieta.

a = 28 m/s²t1 = 3 sg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 20°a = ?m = 10 kg

Klocek o masie 10 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 20° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,3. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 10 kgθ = 20°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
θ = 35°klocekv₀ = 9,5 m/s

Klocek zostaje popchnięty tak, że zaczyna sunąć w górę rampy nachylonej pod kątem 35° z prędkością 9,5 m/s. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,1. Przyjmij g = 9,81 m/s². Jak daleko d wzdłuż rampy przesunie się klocek, zanim się zatrzyma?

v₀ = 9,5 m/sθ = 35°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
d = m
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 22 m/sθ = ?R = 30 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu z prędkością 22 m/s i ma ona upaść 30 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz mniejszy z dwóch możliwych kątów wyrzutu θ.

v₀ = 22 m/sR = 30 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 60 mv0​ = 12 m/s60°x = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 60° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 60 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz odległość poziomą x pokonaną, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 12 m/sθ = 60°h = 60 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
30°d = 16 mμ = 0,25

Klocek zsuwa się bez prędkości początkowej po zboczu nachylonym pod kątem 30° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,25. Wyznacz jego prędkość v po przebyciu 16 m wzdłuż zbocza.

θ = 30°μ = 0,25d = 16 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
8.Praca i energiaTrudny
h = 3,5 mL = 1,5 mμ = 0,2k = 1000 N/m

Klocek o masie 2 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 3,5 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 1,5 m (μ = 0,2), a potem trafia na sprężynę (k = 1000 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz maksymalne ugięcie x sprężyny.

m = 2 kgh = 3,5 mL = 1,5 mμ = 0,2k = 1000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Pęd i zderzeniaŚredni
3 kgv = ?8 gh = 14 cm

Pocisk o masie 8 g zostaje wystrzelony poziomo w drewniany klocek o masie 3 kg zawieszony na lekkich niciach i pozostaje w nim. Klocek wychyla się, aż znajdzie się 14 cm wyżej niż na początku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 8 gM = 3 kgh = 14 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
2,5 kgv = ?20 g15°L = 1,9 m

Pocisk o masie 20 g zostaje wystrzelony poziomo w klocek o masie 2,5 kg zawieszony na lekkich niciach o długości 1,9 m i pozostaje w nim. Nici wychylają się maksymalnie o kąt 15° od pionu. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 20 gM = 2,5 kgL = 1,9 mθ = 15°g = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 1,5 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1,5 mH = 2,5 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 4 mH = 3 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (olej), z górną krawędzią 4 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 4 mH = 3 mb = 1,5 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
Q = ?d = 30 mm, Cd​ = 0,65h = 4 m

Woda wypływa z dużego otwartego zbiornika przez otwór o ostrej krawędzi i średnicy 30 mm. Poziom wody utrzymuje się 4 m nad otworem, a współczynnik wypływu wynosi 0,65. Wyznacz natężenie przepływu Q. Przyjmij g = 9,81 m/s².

d = 30 mmh = 4 mCd = 0,65g = 9,81 m/s²
Q = L/s
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
d1​ = 250 mmd2​ = 125 mm12Δh = 50 mmrtęćQ = ?

Pozioma zwężka Venturiego (wlot 250 mm, gardziel 125 mm) przepuszcza wodę. Rtęciowy manometr U-rurkowy podłączony między wlotem a gardzielą pokazuje różnicę poziomów 50 mm. Współczynnik przepływu wynosi 0,98. Wyznacz natężenie przepływu Q. Przyjmij ρ = 1000 kg/m³ dla wody, 13 600 kg/m³ dla rtęci i g = 9,81 m/s².

d1 = 250 mmd2 = 125 mmΔh = 50 mmCd = 0,98ρHg = 13 600 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
300 g (CH₄)P = 650 kPaT = 90 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 300 g (CH₄) przy 650 kPa i 90 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 300 gM = 16,04 g/molP = 650 kPaT = 90 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
CH₄, M = 16,04 g/molP = 450 kPaT = 160 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (CH₄) przy 450 kPa i 160 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 16,04 g/molP = 450 kPaT = 160 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 500 °CTL​ = ?EQH​ = 2600 kJQL​ = 1087 kJW

Odwracalny silnik cieplny (Carnota) pobiera w każdym cyklu 2600 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 500 °C i oddaje 1087 kJ. Wyznacz temperaturę TL zbiornika chłodnego w °C.

TH = 500 °CQH = 2600 kJQL = 1087 kJ
TL = °C
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 21 °CTL​ = 5 °CHPQ̇H​ = 6 kWQ̇L​Ẇ = ?

Pompa ciepła utrzymuje w domu 21 °C, gdy na zewnątrz jest 5 °C, dostarczając do domu 6 kW ciepła. Wyznacz minimalną moc napędową Ẇmin.

TH = 21 °CTL = 5 °CQ̇H = 6 kW
Ẇmin = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
S34 m/sO15 m/sf = 300 Hz

Źródło o częstotliwości 300 Hz poruszające się z prędkością 34 m/s i obserwator poruszający się z prędkością 15 m/s zbliżają się do siebie. Prędkość dźwięku wynosi 343 m/s. Znajdź częstotliwość f′, którą słyszy obserwator.

f = 300 Hzv = 343 m/svs = 34 m/svo = 15 m/s
f′ = Hz
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
f1​ = 15 cmf2​ = −20 cm18 cm25 cm

Dwie cienkie soczewki mają wspólną oś i stoją w odległości 25 cm: soczewka 1 o f₁ = 15 cm i soczewka 2 o f₂ = −20 cm. Przedmiot stoi 18 cm przed soczewką 1. Znajdź położenie di2 obrazu końcowego mierzone od soczewki 2 (dodatnie za soczewką 2, konwencja: obraz rzeczywisty jest dodatni).

f1 = 15 cmf2 = −20 cms = 25 cmdo = 18 cm
di2 = cm

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: a = 1,17 m/s²

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Jednostki

v = 240/3,6 = 66,67 m/s

Przyspieszenie

a = v²/(2s) = 66,67²/(2·1900) = 1,17 m/s²

Odpowiedź

a = 1,17 m/s²
2.Kinematyka

Odpowiedź: hmax = 485,6 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Faza napędzana

v₁ = 28·3 = 84 m/s
h₁ = ½·28·3² = 126 m

Lot swobodny w górę

W najwyższym punkcie prędkość jest równa zeru.

Δh = v₁²/(2g) = 84²/(2·9,81) = 359,6 m
hmax = 126 + 359,6 = 485,6 m

Odpowiedź

hmax = 485,6 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 0,5897 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 20° − 0,3·cos 20°) = 9,81·(0,342 − 0,2819) = 0,5897 m/s²

Odpowiedź

a = 0,5897 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: d = 7,017 m

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Opóźnienie

Obie siły są skierowane w dół zbocza; masa się skraca.

a = 9,81·(sin 35° + 0,1·cos 35°) = 6,43 m/s²

Droga

d = v₀²/(2a) = 9,5²/(2·6,43) = 7,017 m

Odpowiedź

d = 7,017 m
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: θ = 18,72 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Wzór na zasięg

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·30/22² = 0,6081

Kąt

2θ = 37,45° → θ = 18,72°

Odpowiedź

θ = 18,72°

Drugie rozwiązanie to 90° − θ = 71,28°.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 28,28 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 12·cos 60° = 6 m/s
vy = v0·sin θ = 12·sin 60° = 10,39 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 60 + 10,39·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (10,39 + √(108 + 1177))/9,81 = 4,714 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 6·4,714 = 28,28 m

Odpowiedź

x = 28,28 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: v = 9,434 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Bilans energii wzdłuż zbocza

Klocek obniża się o d·sin θ, a tarcie zabiera μmg·cos θ·d. Masa się skraca.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·16·(0,5 − 0,25·0,866)) = 9,434 m/s

Odpowiedź

v = 9,434 m/s
8.Praca i energia

Odpowiedź: x = 35,44 cm

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 19,62·(3,5 − 0,2·1,5) = 62,78 J

Maksymalne ugięcie

½kx² = 62,78 → x = √(2·62,78/1000) = 0,3544 m = 35,44 cm

Odpowiedź

x = 35,44 cm
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 623,2 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wychylenie po uderzeniu

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,14) = 1,657 m/s

Zderzenie

m·v = (m + M)·V → v = (0,008 + 3)·1,657/0,008 = 623,2 m/s

Odpowiedź

v = 623,2 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 142 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wzniesienie klocka

h = L·(1 − cos θ) = 1,9·(1 − cos 15°) = 0,06474 m

Prędkość po uderzeniu

V = √(2·9,81·0,06474) = 1,127 m/s

Zderzenie

v = (m + M)·V/m = 2,52·1,127/0,02 = 142 m/s

Odpowiedź

v = 142 m/s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 101,2 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 2,5/2 = 2,75 m
A = H·b = 2,5·1,5 = 3,75 m²
zasuwad = 1,5 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,75·3,75 = 101,2 kN

Odpowiedź

F = 101,2 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 213,7 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 4 + 3/2 = 5,5 m
A = H·b = 3·1,5 = 4,5 m²
zasuwad = 4 mH = 3 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·5,5·4,5 = 213,7 kN

Odpowiedź

F = 213,7 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 4,07 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Idealna prędkość strumienia

√(2gh) = √(2·9,81·4) = 8,859 m/s

Rzeczywiste natężenie przepływu

Współczynnik wypływu uwzględnia kontrakcję strumienia i tarcie na krawędzi.

Q = Cd·A·√(2gh) = 0,65·0,0007069·8,859 = 0,00407 m³/s = 4,07 L/s

Odpowiedź

Q = 4,07 L/s
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: Q = 43,67 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Różnica ciśnień z manometru

Δp = (13600 − 1000)·9,81·0,05 = 6180 Pa

Prędkość w gardzieli

Równanie ciągłości i równanie Bernoulliego razem dają idealną prędkość w gardzieli.

β = 125/250 = 0,5
v2 = √(2·6180/(1000·(1 − 0,0625))) = 3,631 m/s

Rzeczywiste natężenie przepływu

Q = Cd·A2·v2 = 0,98·0,01227·3,631 = 0,04367 m³/s = 43,67 L/s

Odpowiedź

Q = 43,67 L/s
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 86,88 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 300/16,04 = 18,7 mol
T = 90 + 273,15 = 363,1 K

Objętość

V = nRT/P = 18,7·8,314·363,1/650 = 86,88 L

Odpowiedź

V = 86,88 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 2,004 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 160 + 273,15 = 433,1 K

Gęstość

ρ = 450·16,04/(8,314·433,1) = 2,004 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 2,004 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: TL = 50,09 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatura bezwzględna źródła

TH = 500 + 273,15 = 773,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

TL = TH·QL/QH = 773,1·1087/2600 = 323,2 K = 50,09 °C

Odpowiedź

TL = 50,09 °C
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Ẇmin = 0,3264 kW

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 21 + 273,15 = 294,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Najlepszy możliwy COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 294,1/(294,1 − 278,1) = 18,38

Minimalna moc

Najmniej pracy potrzebuje maszyna odwracalna, która ma największy COP.

Ẇmin = Q̇H/COP = 6/18,38 = 0,3264 kW

Odpowiedź

Ẇmin = 0,3264 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: f′ = 347,6 Hz

Fale stojące i efekt Dopplera: struna zamocowana na obu końcach lub rura otwarta na obu końcach mieści całkowitą liczbę półfal: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Rura zamknięta na jednym końcu ma węzeł na końcu zamkniętym i strzałkę na otwartym: L = nλ/4 tylko dla nieparzystych n, fn = n·v/(4L). Gdy źródło lub obserwator poruszają się wzdłuż linii między nimi, f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): górne znaki stosuj dla ruchu ku sobie. Dwie fale o niemal równych częstotliwościach dudnią z częstotliwością |f₁ − f₂|.

Wzór na efekt Dopplera

f′ = f·(v + vo)/(v − vs) = 300·(343 + 15)/(343 − 34)
f′ = 347,6 Hz

Odpowiedź

f′ = 347,6 Hz
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: di2 = −28,89 cm

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Obraz z soczewki 1

1/di1 = 1/15 − 1/18 → di1 = 90 cm

Przedmiot dla soczewki 2

do2 = 25 − 90 = −65 cm

Obraz końcowy

1/di2 = 1/(−20) − 1/(−65) → di2 = −28,89 cm

Odpowiedź

di2 = −28,89 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers