Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
policjaa = 4 m/s²samochód31 m/s

Samochód jadący ze stałą prędkością 31 m/s mija stojący radiowóz. W tej chwili radiowóz rusza i przyspiesza jednostajnie z przyspieszeniem 4 m/s². W jakiej odległości od miejsca startu radiowóz dogoni samochód? Wyznacz d.

vcar = 31 m/sapolice = 4 m/s²v0,police = 0
d = m
2.KinematykaTrudny
v₀ = 14 m/s20 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 14 m/s z krawędzi dachu na wysokości 20 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od rzutu piłka uderzy w ziemię? Wyznacz t.

v₀ = 14 m/sh₀ = 20 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 30°a = ?m = 7 kg

Klocek o masie 7 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 30° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,25. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 7 kgθ = 30°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 8 kg6 kgμ = 0,3

Klocek o masie 8 kg na poziomym stole jest połączony lekką nicią przerzuconą przez nieważki bloczek bez tarcia z wiszącym ciężarkiem o masie 6 kg. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a stołem wynosi 0,3. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici.

m1 = 8 kgm2 = 6 kgμ = 0,3g = 9,81 m/s²
T = N
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 16 m/s60°zasięgH = ?

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 60° do poziomu z płaskiego terenu. Pomiń opór powietrza. Wyznacz największą wysokość H, jaką osiąga piłka.

v0 = 16 m/sθ = 60°g = 9,81 m/s²
H = m
6.Rzut ukośnyTrudny
4 mv0​ = 29 m/s30°x = ?

Piłkę rzucono z poziomu ziemi z prędkością 29 m/s pod kątem 30° do poziomu. Ląduje, już opadając, na płaskim dachu budynku o wysokości 4 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz odległość poziomą x od punktu wyrzutu do miejsca lądowania.

v₀ = 29 m/sθ = 30°hroof = 4 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Praca i energiaŚredni
90°L = 1 m2 kg

Kulka o masie 2 kg wisi na lekkiej nici o długości 1 m. Odchyla się ją, aż nić utworzy z pionem kąt 90°, i puszcza bez prędkości początkowej. Wyznacz siłę naciągu T nici, gdy kulka przechodzi przez najniższy punkt.

m = 2 kgL = 1 mθ = 90°g = 9,81 m/s²
T = N
8.Praca i energiaTrudny
4 kg4 kgμ = 0,3d = 2,5 m

Klocek o masie 4 kg leży na chropowatym poziomym stole (μ = 0,3). Lekka nić biegnie od niego przez gładki bloczek na krawędzi stołu do wiszącego klocka o masie 4 kg. Układ zostaje puszczony ze spoczynku. Wyznacz prędkość v klocków po opadnięciu wiszącego klocka o 2,5 m.

m1 = 4 kgm2 = 4 kgμ = 0,3d = 2,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
4 kgv = ?20 gh = 4 cm

Pocisk o masie 20 g zostaje wystrzelony poziomo w drewniany klocek o masie 4 kg zawieszony na lekkich niciach i pozostaje w nim. Klocek wychyla się, aż znajdzie się 4 cm wyżej niż na początku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 20 gM = 4 kgh = 4 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
1700 kg21 m/s2000 kg10 m/sθ = ?

Na skrzyżowaniu samochód o masie 1700 kg jadący na wschód z prędkością 21 m/s zderza się z samochodem o masie 2000 kg jadącym na północ z prędkością 10 m/s. Samochody się sczepiają. Wyznacz kierunek θ ruchu wraku tuż po zderzeniu, mierzony od wschodu w stronę północy.

m1 = 1700 kgv1 = 21 m/s (E)m2 = 2000 kgv2 = 10 m/s (N)
θ = °
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 0,5 mH = 1,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 0,5 mH = 1,5 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 2 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1,5 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (olej), z górną krawędzią 2 m pod powierzchnią. Wyznacz głębokość ycp środka parcia pod powierzchnią.

d = 2 mH = 2 mb = 1,5 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 75 mm, p1​ = 320 kPad2​ = 25 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 75 mm do 25 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 320 kPa, a prędkość 1,5 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 75 mmd2 = 25 mmp1 = 320 kPav1 = 1,5 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 150 mm, p1​ = 350 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?Δz = 8 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 150 mm do 50 mm i wznosi się o 8 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 350 kPa, a prędkość 1 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 150 mmd2 = 50 mmp1 = 350 kPav1 = 1 m/sΔz = 8 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
20 g (He)P = 250 kPaT = 90 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 20 g (He) przy 250 kPa i 90 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 20 gM = 4,003 g/molP = 250 kPaT = 90 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
CO₂, M = 44,01 g/molP = 700 kPaT = 150 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (CO₂) przy 700 kPa i 150 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 44,01 g/molP = 700 kPaT = 150 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 350 °CTL​ = ?EQH​ = 1800 kJQL​ = 847 kJW

Odwracalny silnik cieplny (Carnota) pobiera w każdym cyklu 1800 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 350 °C i oddaje 847 kJ. Wyznacz temperaturę TL zbiornika chłodnego w °C.

TH = 350 °CQH = 1800 kJQL = 847 kJ
TL = °C
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 450 °CT0​ = 25 °CTL​ = 0 °CERWQ̇H​ = 180 kWQ̇L​ = ?

Silnik cieplny Carnota pobiera 180 kW ciepła ze źródła o temperaturze 450 °C i oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 25 °C. Cała jego praca napędza chłodziarkę Carnota, która odbiera ciepło z zamrażarki o temperaturze 0 °C i również oddaje ciepło do otoczenia o temperaturze 25 °C. Wyznacz strumień ciepła Q̇L odbieranego z zamrażarki.

TH = 450 °CT0 = 25 °CTL = 0 °CQ̇H = 180 kW
Q̇L = kW
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
FFdo​ = 12 cmf = −12 cm

Przedmiot stoi 12 cm przed cienką soczewką (typ: rozpraszająca) o ogniskowej 12 cm. Znajdź powiększenie m (ujemne dla obrazu odwróconego).

do = 12 cmf = −12 cm
m =
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 550 nmθ1​ = ?

Światło o długości fali 550 nm pada pod kątem prostym na siatkę o 100 liniach na milimetr. Znajdź kąt θ1 maksimum rzędu 1.

N = 100 mm⁻¹λ = 550 nmm = 1
θ1 = °

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 480,5 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Równe drogi

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·31/4 = 15,5 s

Droga

d = v·t = 31·15,5 = 480,5 m

Odpowiedź

d = 480,5 m

W tej chwili radiowóz jedzie z prędkością 2v = 62 m/s.

2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 3,9 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równanie ruchu

Kierunek w górę jest dodatni, a ziemia leży h₀ poniżej punktu startu.

−20 = 14·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 14·t − 20 = 0

Rozwiąż równanie kwadratowe

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t = (14 + √(14² + 2·9,81·20))/9,81 = 3,9 s

Odpowiedź

t = 3,9 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 2,781 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 30° − 0,25·cos 30°) = 9,81·(0,5 − 0,2165) = 2,781 m/s²

Odpowiedź

a = 2,781 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: T = 43,72 N

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Przyspieszenie układu

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (58,86 − 23,54)/14 = 2,523 m/s²

Siła naciągu z równania dla klocka na stole

T − μ·m1·g = m1·a
T = 8·2,523 + 23,54 = 43,72 N

Odpowiedź

T = 43,72 N
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: H = 9,786 m

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 16·cos 60° = 8 m/s
vy = v0·sin θ = 16·sin 60° = 13,86 m/s

Najwyższy punkt

Na szczycie prędkość pionowa jest zerowa: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 13,86²/(2·9,81) = 9,786 m

Odpowiedź

H = 9,786 m
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: x = 66,51 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 25,11 m/s, vy = 14,5 m/s

Czas do lądowania na dachu

Większy pierwiastek: piłka opada.

4 = 14,5·t − 4,905·t²
t = (14,5 + √(14,5² − 2·9,81·4))/9,81 = 2,648 s

Odległość pozioma

x = vx·t = 25,11·2,648 = 66,51 m

Odpowiedź

x = 66,51 m
7.Praca i energia

Odpowiedź: T = 58,86 N

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d). Na torze kołowym siła wypadkowa skierowana do środka musi być równa mv²/r.

Prędkość w najniższym punkcie

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·1·(1 − cos 90°) = 19,62 m²/s²

Siły w najniższym punkcie

m·g = 2·9,81 = 19,62 N
T = mg + mv²/L = 19,62 + 2·19,62/1 = 58,86 N

Odpowiedź

T = 58,86 N

Sprawdzenie: T = mg(3 − 2cos θ) = 58,86 N.

8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 4,143 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia uwolniona i stracona

m₂g·d = 39,24·2,5 = 98,1 J
μ·m₁g·d = 0,3·39,24·2,5 = 29,43 J

Energia kinetyczna obu klocków

½(m₁ + m₂)v² = 68,67 → v = √(2·68,67/8) = 4,143 m/s

Odpowiedź

v = 4,143 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 178,1 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wychylenie po uderzeniu

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,04) = 0,8859 m/s

Zderzenie

m·v = (m + M)·V → v = (0,02 + 4)·0,8859/0,02 = 178,1 m/s

Odpowiedź

v = 178,1 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: θ = 29,26 °

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Składowe pędu

px = 1700·21 = 35700 kg·m/s
py = 2000·10 = 20000 kg·m/s

Kierunek

tan θ = py/px = 0,5602 → θ = 29,26°

Odpowiedź

θ = 29,26°
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 55,18 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 1,5/2 = 1,25 m
A = H·b = 1,5·3 = 4,5 m²
zasuwad = 0,5 mH = 1,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1,25·4,5 = 55,18 kN

Odpowiedź

F = 55,18 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: ycp = 3,111 m

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 2 + 2/2 = 3 m
A = H·b = 2·1,5 = 3 m²
zasuwad = 2 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·3·3 = 77,7 kN

Środek parcia

Ciśnienie rośnie z głębokością, więc wypadkowa działa poniżej środka ciężkości.

Ic = b·H³/12 = 1,5·2³/12 = 1 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 3 + 1/(3·3) = 3,111 m

Odpowiedź

ycp = 3,111 m
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 230 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,5·(75/25)² = 13,5 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,5² − 13,5²)/1000 = −90 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 320 + (−90) = 230 kPa

Odpowiedź

p2 = 230 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 231,5 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1·(150/50)² = 9 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1² − 9²)/1000 = −40 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·8/1000 = 78,48 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 350 + (−40) − 78,48 = 231,5 kPa

Odpowiedź

p2 = 231,5 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 60,34 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 20/4,003 = 4,996 mol
T = 90 + 273,15 = 363,1 K

Objętość

V = nRT/P = 4,996·8,314·363,1/250 = 60,34 L

Odpowiedź

V = 60,34 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 8,757 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 150 + 273,15 = 423,1 K

Gęstość

ρ = 700·44,01/(8,314·423,1) = 8,757 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 8,757 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: TL = 20,08 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatura bezwzględna źródła

TH = 350 + 273,15 = 623,1 K

Stosunek ciepeł w obiegu odwracalnym

TL = TH·QL/QH = 623,1·847/1800 = 293,2 K = 20,08 °C

Odpowiedź

TL = 20,08 °C
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Q̇L = 1156 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 450 + 273,15 = 723,1 K
T0 = 25 + 273,15 = 298,1 K
TL = 0 + 273,15 = 273,1 K

Praca silnika

η = 1 − 298,1/723,1 = 0,5877
Ẇ = 0,5877·180 = 105,8 kW

Ciepło odbierane przez chłodziarkę

COPR = 273,1/(298,1 − 273,1) = 10,93
Q̇L = 10,93·105,8 = 1156 kW

Odpowiedź

Q̇L = 1156 kW
19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: m = 0,5

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Równanie cienkiej soczewki

1/di = 1/f − 1/do = 1/(−12) − 1/12
di = −6 cm
FF12 cmf = −12 cm

Powiększenie

m = −di/do = −(−6)/12 = 0,5

Odpowiedź

m = 0,5
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: θ1 = 3,153 °

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Odstęp linii

d = 1/100 mm = 1 × 10⁻⁵ m

Równanie siatki

sin θ = mλ/d = 1·550 × 10⁻⁹/(1 × 10⁻⁵) = 0,055
θ = 3,153°

Odpowiedź

θ1 = 3,153°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers