Fizyka dla inżynierów: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Parcie hydrostatyczne

Ciśnienie na głębokości
p = ρgh
Parcie na ścianę pionową
F = ρg·hc·A
Środek parcia
yp = yc + Ic/(ycA)
Prostokąt
Ic = bH³/12

Ciągłość i Bernoulli

Ciągłość
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Natężenie przepływu
Q = A·v
Pole koła
A = πd²/4

Równanie stanu gazu doskonałego

Równanie stanu gazu doskonałego
pV = nRT
Stała gazowa
R = 8,314 J/(mol·K)
Prawo gazowe dla dwóch stanów
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mole
n = m/M
Temperatura
T[K] = T[°C] + 273,15

Silniki cieplne i chłodziarki

Sprawność
η = W/QH = 1 − QC/QH
Sprawność Carnota
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP chłodziarki
COPR = QC/W
COP pompy ciepła
COPHP = QH/W = COPR + 1
Bilans energii
QH = W + QC

Fale, dźwięk i optyka

Prędkość fali
v = fλ, T = 1/f
Struna
v = √(T/μ), μ = m/L
Poziom natężenia dźwięku
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Źródło punktowe
I = P/(4πr²)
Fale stojące
struna lub rura otwarta fn = n·v/(2L); rura zamknięta fn = n·v/(4L), n nieparzyste
Efekt Dopplera
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Współczynnik załamania
n = c/v, λ = λ0/n
Prawo Snelliusa
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kąt graniczny
sin θc = n2/n1
Światłowód
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Soczewki i zwierciadła
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Podwójna szczelina
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Siatka
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Pojedyncza szczelina
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Metoda

  1. Rozpoznaj rodzaj zadania: prędkość fali, poziom dźwięku, fala stojąca, efekt Dopplera, załamanie, soczewka lub zwierciadło albo interferencja.
  2. Najpierw zapisz zależność: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) lub n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Zamień jednostki: nm, mm i cm na m, i sprawdź, czy kąty są mierzone od normalnej.
  4. Sprawdź znaki i wiarygodność: obraz pozorny ma dᵢ < 0, zbliżające się źródło brzmi wyżej, rura zamknięta ma tylko harmoniczne nieparzyste.

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
a = ?s = 2100 m

Samolot potrzebuje do startu prędkości 180 km/h, a użyteczny pas startowy ma długość 2100 m. Jakie stałe przyspieszenie a jest potrzebne przy starcie z miejsca?

v₀ = 0v = 180 km/hs = 2100 m
a = m/s²
2.KinematykaTrudny
v₀ = 13 m/s25 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 13 m/s z krawędzi dachu na wysokości 25 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą wysokość hmax nad ziemią.

v₀ = 13 m/sh₀ = 25 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 30°a = ?m = 16 kg

Klocek o masie 16 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 30° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,15. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 16 kgθ = 30°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
m1​ = 6 kg8,5 kgθ = 40°

Klocek o masie 6 kg na rampie nachylonej pod kątem 40° jest połączony lekką nicią przechodzącą przez bloczek bez tarcia na szczycie rampy z wiszącym ciężarkiem o masie 8,5 kg. Wiszący ciężarek porusza się w dół. Rampa jest gładka (bez tarcia). Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a układu.

m1 = 6 kgm2 = 8,5 kgθ = 40°μ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = ?60°R = 135 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu pod kątem 60° do poziomu i upadła 135 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość początkową v0.

θ = 60°R = 135 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 15 mv0​ = 23 m/s20°v = ?

Piłkę wyrzucono z prędkością 23 m/s pod kątem 20° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 15 m. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v, z jaką uderza w ziemię.

v₀ = 23 m/sθ = 20°h = 15 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
7.Praca i energiaŚredni
35°d = 17 mμ = 0,2

Klocek o masie 5 kg zsuwa się na odcinku 17 m po zboczu nachylonym pod kątem 35° do poziomu, przy współczynniku tarcia kinetycznego 0,2. Wyznacz pracę Wf wykonaną przeciw tarciu.

m = 5 kgθ = 35°μ = 0,2d = 17 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.Praca i energiaTrudny
h = 1,5 mL = 3 mμ = 0,15k = 500 N/m

Klocek o masie 0,5 kg puszczono bez prędkości początkowej z wysokości 1,5 m na gładkiej rampie. Na dole przejeżdża przez szorstki poziomy pas o długości 3 m (μ = 0,15), a potem trafia na sprężynę (k = 500 N/m) na gładkiej powierzchni. Wyznacz prędkość v klocka, gdy dociera do sprężyny.

m = 0,5 kgh = 1,5 mL = 3 mμ = 0,15k = 500 N/mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Pęd i zderzeniaŚredni
5 kgv = ?10 gh = 8 cm

Pocisk o masie 10 g zostaje wystrzelony poziomo w drewniany klocek o masie 5 kg zawieszony na lekkich niciach i pozostaje w nim. Klocek wychyla się, aż znajdzie się 8 cm wyżej niż na początku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 10 gM = 5 kgh = 8 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Pęd i zderzeniaTrudny
8 m/s7 m/s

Piłka o masie 0,15 kg uderza w ścianę z prędkością 8 m/s i odbija się prosto do tyłu z prędkością 7 m/s. Kontakt trwa 20 ms. Wyznacz wartość popędu J, który ściana przekazuje piłce.

m = 0,15 kgvin = 8 m/svout = 7 m/sΔt = 20 ms
J = N·s
11.Parcie hydrostatyczneŚredni
zasuwad = 1,5 mH = 2 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 1 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda), z górną krawędzią 1,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 1,5 mH = 2 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Parcie hydrostatyczneTrudny
zasuwad = 0,5 mH = 2,5 m

Pionowa prostokątna zasuwa o szerokości 3 m znajduje się w ścianie zbiornika z cieczą (woda morska), z górną krawędzią 0,5 m pod powierzchnią. Wyznacz wypadkową siłę parcia hydrostatycznego F na zasuwę.

d = 0,5 mH = 2,5 mb = 3 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Ciągłość i BernoulliŚredni
12d1​ = 150 mm, p1​ = 360 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?

Woda płynie przez poziomą rurę, która zwęża się z 150 mm do 50 mm. W szerokim odcinku ciśnienie wynosi 360 kPa, a prędkość 1 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w wąskim odcinku.

d1 = 150 mmd2 = 50 mmp1 = 360 kPav1 = 1 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Ciągłość i BernoulliTrudny
12d1​ = 100 mm, p1​ = 320 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?Δz = 7 m

Woda płynie w górę przez rurę, która zwęża się z 100 mm do 40 mm i wznosi się o 7 m. W przekroju 1 ciśnienie wynosi 320 kPa, a prędkość 0,5 m/s. Pomijając straty, wyznacz ciśnienie p2 w przekroju 2.

d1 = 100 mmd2 = 40 mmp1 = 320 kPav1 = 0,5 m/sΔz = 7 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
400 g (CO₂)P = 200 kPaT = 45 °CV = ?

Jaką objętość V zajmuje 400 g (CO₂) przy 200 kPa i 45 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.

m = 400 gM = 44,01 g/molP = 200 kPaT = 45 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
CH₄, M = 16,04 g/molP = 450 kPaT = 20 °Cρ = ?

Wyznacz gęstość ρ gazu (CH₄) przy 450 kPa i 20 °C, traktując go jak gaz doskonały.

M = 16,04 g/molP = 450 kPaT = 20 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarkiŚredni
TH​ = 500 °CTL​ = 5 °CEQH​ = 4500 kJQL​W = ?

Silnik cieplny pracuje między zbiornikiem gorącym o temperaturze 500 °C a zbiornikiem zimnym o temperaturze 5 °C. Pobiera 4500 kJ ciepła. Wyznacz największą pracę Wmax, jaką mógłby wykonać.

TH = 500 °CTL = 5 °CQH = 4500 kJ
Wmax = kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarkiTrudny
TH​ = 900 °CTL​ = 20 °CEQH​ = 2000 kJQL​ = 1240 kJW = 760 kJ

Silnik cieplny w każdym cyklu pobiera 2000 kJ ciepła ze zbiornika o temperaturze 900 °C, wykonuje 760 kJ pracy, a resztę oddaje do zbiornika o temperaturze 20 °C. Wyznacz całkowitą entropię generowaną Sgen w jednym cyklu.

TH = 900 °CTL = 20 °CQH = 2000 kJW = 760 kJ
Sgen = kJ/K
19.Fale, dźwięk i optykaŚredni
30°90°n1​ = ?etanol, n2​ = 1,36

Światło wewnątrz przezroczystego bloku ulega całkowitemu odbiciu na granicy z ośrodkiem: etanol (n = 1,36) dla każdego kąta padania powyżej 30°. Znajdź współczynnik załamania n1 bloku.

θc = 30°n2 = 1,36
n1 =
20.Fale, dźwięk i optykaTrudny
λ = 550 nma = 0,12 mm

Światło o długości fali 550 nm przechodzi przez pojedynczą szczelinę o szerokości 0,12 mm. Znajdź kąt θ1 ciemnego prążka numer 1 względem kierunku prostego.

λ = 550 nma = 0,12 mmm = 1
θ1 = °

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: a = 0,5952 m/s²

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Jednostki

v = 180/3,6 = 50 m/s

Przyspieszenie

a = v²/(2s) = 50²/(2·2100) = 0,5952 m/s²

Odpowiedź

a = 0,5952 m/s²
2.Kinematyka

Odpowiedź: hmax = 33,61 m

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Wzniesienie nad dach

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 13²/(2·9,81) = 8,614 m

Wysokość nad ziemią

hmax = 25 + 8,614 = 33,61 m

Odpowiedź

hmax = 33,61 m
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 3,631 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 30° − 0,15·cos 30°) = 9,81·(0,5 − 0,1299) = 3,631 m/s²

Odpowiedź

a = 3,631 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 3,141 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Siły wzdłuż nici

m₂·g = 83,39 N
m₁·g·sin θ = 37,83 N
μ·m₁·g·cos θ = 0 N

Przyspieszenie układu

a = (83,39 − 37,83 − 0)/14,5 = 3,141 m/s²

Odpowiedź

a = 3,141 m/s²
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: v0 = 39,11 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Wyznacz v₀ ze wzoru na zasięg

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·135/sin 120°) = 39,11 m/s

Odpowiedź

v0 = 39,11 m/s
6.Rzut ukośny

Odpowiedź: v = 28,69 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Rozłóż prędkość początkową

vx = 23·cos 20° = 21,61 m/s
vy0 = 23·sin 20° = 7,866 m/s

Prędkość pionowa przy uderzeniu

Energia albo v² = v₀² + 2as w kierunku pionowym.

vy = √(7,866² + 2·9,81·15) = 18,87 m/s

Prędkość przy uderzeniu

v = √(21,61² + 18,87²) = 28,69 m/s

Odpowiedź

v = 28,69 m/s

Sprawdzenie energią: v² = v₀² + 2gh.

7.Praca i energia

Odpowiedź: Wf = 136,6 J

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Siła tarcia

N = mg·cos θ = 49,05·0,8192 = 40,18 N
F = μN = 0,2·40,18 = 8,036 N

Praca przeciw tarciu

Wf = F·d = 8,036·17 = 136,6 J

Odpowiedź

Wf = 136,6 J
8.Praca i energia

Odpowiedź: v = 4,539 m/s

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia po szorstkim pasie

Rampa jest gładka, więc energię zabiera tylko pas.

mgh − μmgL = 4,905·(1,5 − 0,15·3) = 5,15 J

Prędkość przy sprężynie

½mv² = mg(h − μL) → v = √(2g(h − μL)) = √(2·9,81·1,05) = 4,539 m/s

Odpowiedź

v = 4,539 m/s
9.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 627,7 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wychylenie po uderzeniu

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,08) = 1,253 m/s

Zderzenie

m·v = (m + M)·V → v = (0,01 + 5)·1,253/0,01 = 627,7 m/s

Odpowiedź

v = 627,7 m/s
10.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: J = 2,25 N·s

Zasada zachowania pędu: gdy podczas zderzenia nie działa żadna siła zewnętrzna, całkowity pęd Σm·v przed zderzeniem równa się całkowitemu pędowi po nim. Prędkości mają kierunek, więc wybierz kierunek dodatni i prędkościom o przeciwnym zwrocie nadaj znak minus. W zderzeniu sprężystym zachowana jest też energia kinetyczna; w doskonale niesprężystym ciała łączą się ze sobą.

Zmiana pędu

J = m·Δv = 0,15·(7 + 8) = 2,25 N·s

Odpowiedź

J = 2,25 N·s
11.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 49,05 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 1,5 + 2/2 = 2,5 m
A = H·b = 2·1 = 2 m²
zasuwad = 1,5 mH = 2 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,5·2 = 49,05 kN

Odpowiedź

F = 49,05 kN
12.Parcie hydrostatyczne

Odpowiedź: F = 132 kN

Parcie hydrostatyczne na powierzchnię płaską: F = ρ·g·yc·A. Działa w środku parcia, ycp = yc + Ic/(ycA), który zawsze leży poniżej środka ciężkości.

Głębokość środka ciężkości i pole

yc = d + H/2 = 0,5 + 2,5/2 = 1,75 m
A = H·b = 2,5·3 = 7,5 m²
zasuwad = 0,5 mH = 2,5 mF

Siła wypadkowa

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·1,75·7,5 = 132 kN

Odpowiedź

F = 132 kN
13.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 320 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1·(150/50)² = 9 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1² − 9²)/1000 = −40 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 360 + (−40) = 320 kPa

Odpowiedź

p2 = 320 kPa
14.Ciągłość i Bernoulli

Odpowiedź: p2 = 246,6 kPa

Ciągłość i Bernoulli: dla płynu nieściśliwego natężenie przepływu jest takie samo w każdym przekroju, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Wzdłuż linii prądu bez strat p + ½ρv² + ρgz jest stałe, więc tam, gdzie płyn jest szybszy lub wyżej, ciśnienie jest niższe.

Ciągłość i Bernoulli

Licz w Pa, a potem podziel przez 1000, aby dostać kPa.

v2 = v1·(d1/d2)² = 0,5·(100/40)² = 3,125 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(0,5² − 3,125²)/1000 = −4,758 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·7/1000 = 68,67 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 320 + (−4,758) − 68,67 = 246,6 kPa

Odpowiedź

p2 = 246,6 kPa
15.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: V = 120,2 L

Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.

Mole

n = 400/44,01 = 9,089 mol
T = 45 + 273,15 = 318,1 K

Objętość

V = nRT/P = 9,089·8,314·318,1/200 = 120,2 L

Odpowiedź

V = 120,2 L
16.Równanie stanu gazu doskonałego

Odpowiedź: ρ = 2,962 kg/m³

Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).

Przekształć prawo gazowe

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 20 + 273,15 = 293,1 K

Gęstość

ρ = 450·16,04/(8,314·293,1) = 2,962 kg/m³

Odpowiedź

ρ = 2,962 kg/m³
17.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Wmax = 2881 kJ

Ograniczenia z drugiej zasady: żaden obieg pracujący między zbiornikami o temperaturach bezwzględnych TH i TL nie przewyższy obiegu odwracalnego (Carnota): ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) i COPHP,max = TH/(TH − TL). Energia jest zawsze zachowana: QH = W + QL.

Temperatury bezwzględne

TH = 500 + 273,15 = 773,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Sprawność Carnota

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 278,1/773,1 = 64,02 %

Maksymalna praca

Wmax = ηmax·QH = 0,6402·4500 = 2881 kJ

Odpowiedź

Wmax = 2881 kJ
18.Silniki cieplne i chłodziarki

Odpowiedź: Sgen = 2,525 kJ/K

Generacja entropii: w pełnym cyklu czynnik roboczy nie zmienia swojej entropii. Zbiornik gorący traci QH/TH, a zbiornik chłodny zyskuje QL/TL. Ich suma to entropia generowana, równa zeru dla obiegu odwracalnego i dodatnia dla każdego rzeczywistego.

Ciepło oddane

QL = QH − W = 2000 − 760 = 1240 kJ

Temperatury bezwzględne

TH = 900 + 273,15 = 1173 K
TL = 20 + 273,15 = 293,1 K

Zmiany entropii zbiorników

ΔSH = −2000/1173 = −1,705 kJ/K
ΔSL = 1240/293,1 = 4,23 kJ/K
Sgen = 4,23 − 1,705 = 2,525 kJ/K

Odpowiedź

Sgen = 2,525 kJ/K

Sgen > 0, więc silnik jest możliwy, ale nieodwracalny.

19.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: n1 = 2,72

Optyka geometryczna: na granicy ośrodków n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (prawo Snelliusa), kąty mierzy się od normalnej, a n = c/v. Przy wejściu do wolniejszego ośrodka promień załamuje się ku normalnej. Przy przejściu z ośrodka gęstszego (n₁ > n₂), powyżej kąta granicznego θc = arcsin(n₂/n₁), całe światło zostaje odbite: całkowite wewnętrzne odbicie. Cienkie soczewki i zwierciadła sferyczne spełniają 1/f = 1/do + 1/di z powiększeniem m = −di/do. Konwencja znaków: f > 0 dla soczewki skupiającej i zwierciadła wklęsłego (f = R/2), f < 0 dla soczewki rozpraszającej i zwierciadła wypukłego; di > 0 dla obrazu rzeczywistego, di < 0 dla pozornego, a m < 0 dla obrazu odwróconego.

Współczynnik załamania bloku

n₁ = n₂/sin θc = 1,36/0,5 = 2,72

Odpowiedź

n1 = 2,72
20.Fale, dźwięk i optyka

Odpowiedź: θ1 = 0,2626 °

Interferencja i dyfrakcja: światło z dwóch szczelin odległych o d dociera do punktu na ekranie z różnicą dróg d·sin θ. Jasne prążki pojawiają się tam, gdzie d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Dla ekranu w odległości L ≫ d m-ty jasny prążek leży w y = mλL/d, a odstęp między prążkami wynosi Δy = λL/d. Siatka z N liniami na milimetr ma d = 1/N i ostre maksima dla d·sin θ = mλ; ponieważ sin θ ≤ 1, najwyższy rząd to największa liczba całkowita m ≤ d/λ. Pojedyncza szczelina o szerokości a ma ciemne prążki dla a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Warunek ciemnego prążka

sin θ = mλ/a = 0,004583
θ = 0,2626°

Odpowiedź

θ1 = 0,2626°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers