Henderson–Hasselbalch tampon hesaplayıcı
Değerlerinizi girin. Cevap ve tam ayrıntılı çözüm siz yazdıkça güncellenir.
Sonuç
Henderson–Hasselbalch denklemi, [HA] ve [A⁻] değerlerinin [H⁺] ve [OH⁻] değerlerinden çok büyük olduğunu varsayar. Tampon en iyi pKa ± 1 aralığında çalışır. Mol cinsinden miktarlar, derişimlerle aynı oranı verir.
Tamponlarla çalışmak için pH = pKa + log([A⁻]/[HA]) Henderson–Hasselbalch denklemini kullanın. Zayıf asidin ve eşlenik bazının derişimlerinden tamponun pH’ını bulun, hedef bir pH için baz/asit oranını ve gereken derişimleri bulun ya da ölçülen bir pH’tan pKa’yı bulun. Asidin kuvvetini pKa veya Ka olarak verebilirsiniz.
Adım adım çözüm
Henderson–Hasselbalch denklemi
Yerine koyun
Temel formüller
- pH
- pH = −log[H⁺]
- Zayıf asit
- [H⁺] ≈ √(Ka·c)
- Tampon
- pH = pKa + log([A⁻]/[HA])
Henderson–Hasselbalch denklemi nasıl kullanılır
- Zayıf asit HA’yı ve eşlenik bazı A⁻’yi belirleyin; örneğin asetik asit ve asetat.
- pKa’yı bulun. Ka verilmişse pKa = −log Ka kullanın.
- pH için: pH = pKa + log([A⁻]/[HA]). Derişim yerine mol kullanabilirsiniz, çünkü ikisi de aynı hacimdedir.
- Hedef pH için: [A⁻]/[HA] = 10^(pH − pKa). Toplam c derişimini [A⁻] = c·r/(1 + r) ve [HA] = c/(1 + r) olarak paylaştırın.
- Sonucu kontrol edin: [A⁻] = [HA] olduğunda pH, pKa’ya eşittir ve tampon en iyi pKa ± 1 aralığında çalışır.
Sorular ve cevaplar
Henderson–Hasselbalch denklemi ne zaman doğrudur?
[HA] ve [A⁻] her ikisi de [H⁺] ve [OH⁻] değerlerinden çok büyük olduğunda; bu genellikle yaklaşık 0,01 mol/L üzerindeki ve pH’ı yaklaşık 3 ile 11 arasında olan tamponlar için geçerlidir. Çok seyreltik çözeltilerde veya oldukça kuvvetli asitlerde tam denge denklemini çözün.
Tampona kuvvetli bir asit veya baz eklersem ne olur?
Mol ile çalışın. Eklenen H⁺, A⁻’yi HA’ya, eklenen OH⁻ ise HA’yı A⁻’ye dönüştürür. Her iki miktarı da güncelleyin, sonra yeni oranı denkleme koyun.
Amonyak gibi bir baz tamponu için kullanabilir miyim?
Evet, eşlenik asidin pKa değeriyle: NH₄⁺/NH₃ için pKa 9,25’tir, yani pH = 9,25 + log([NH₃]/[NH₄⁺]). Ayrıca pOH = pKb + log([BH⁺]/[B]) ve 25 °C’de pH = 14 − pOH ile de çalışabilirsiniz.
Tampon neden yalnızca pKa’sı civarında çalışır?
Tamponlama, eklenen asidi veya bazı tutmak için hem HA hem de A⁻’nin bol miktarda bulunmasını gerektirir. pKa’dan bir pH birimi uzakta oran zaten 10:1’dir ve daha uzakta iki formdan birinden çok az kalır.
Asit ve baz miktarları eşit olan bir tamponun pH’ı nedir?
Log 1 = 0 olduğundan pKa’ya eşittir. Eşit derişimli asetik asit ve sodyum asetat için pH yaklaşık 4,76’dır.
Kendiniz deneyin
pH ve tamponlar çalışın
Hesaplayıcı cevabı verir. Sınavda ise yönteme ihtiyacınız var: yeni sorular, ipuçları ve ayrıntılı çözümlerle onu çalışın.