Kalkülüs 1: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Limitler

Doğrudan yerine koyma
önce x = a deneyin; 0/0 sadeleştirmeniz gerektiği anlamına gelir
Çarpanlarına ayırıp sadeleştirin
xⁿ − aⁿ = (x − a)(xⁿ⁻¹ + a·xⁿ⁻² + … + aⁿ⁻¹)
Eşlenik
(√x − √a)(√x + √a) = x − a
Sonsuzdaki limitler
x’in en yüksek kuvvetine bölün; dereceler eşitse sonuç baş katsayıların oranıdır
Özel limit
limx→∞ (1 + a/x)bx = eab
L'Hôpital kuralı
lim f/g = lim f′/g′ (0/0 or ∞/∞)

Türevler

Kuvvet kuralı
(xⁿ)′ = n·xⁿ⁻¹
Çarpım kuralı
(uv)′ = u′v + uv′
Bölüm kuralı
(u/v)′ = (u′v − uv′)/v²
Zincir kuralı
f(g(x))′ = f′(g(x))·g′(x)
Temel türevler
(eˣ)′ = eˣ, (ln x)′ = 1/x, (sin x)′ = cos x, (cos x)′ = −sin x

Yöntem

  1. Yapıyı belirleyin: toplam, çarpım, bölüm veya bileşke.
  2. x’in her kuvvetine kuvvet kuralını uygulayın.
  3. Gereken yerde çarpım, bölüm veya zincir kuralını kullanın.
  4. Sadeleştirin ve istenirse noktada değerini hesaplayın.

Optimizasyon

Yöntem
Q(x)’i tek değişkenle yazın, Q′(x) = 0’ı çözün, Q″’yü veya uç noktaları kontrol edin
Maksimum
Q′(x) = 0, Q″(x) < 0
Minimum
Q′(x) = 0, Q″(x) > 0
Kapalı silindir
V = πr²h, A = 2πr² + 2πrh
Kâr
P = R − C, R = p·q, maximum where MR = MC

İntegraller

Kuvvet kuralı
∫xⁿ dx = xⁿ⁺¹/(n + 1) + C
Belirli integral
∫ab f dx = F(b) − F(a)
Temel integraller
∫eˣ dx = eˣ, ∫1/x dx = ln|x|, ∫sin x dx = −cos x
Eğriler arasındaki alan
∫ab (f − g) dx

Yöntem

  1. Mümkünse integrali alınan ifadeyi basit terimlerin toplamı olarak yeniden yazın.
  2. Kuvvet kuralını uygulayın: ∫xⁿ dx = xⁿ⁺¹/(n + 1); ex, 1/x, sin ve cos için standart integralleri kullanın.
  3. Bir fonksiyonu ve türevini bir arada gördüğünüzde değişken değiştirme kullanın.
  4. Belirli integralde F(b) − F(a)’yı hesaplayın.

2Alıştırma soruları

1.LimitlerOrta
xyy = L

L = limx→∞ (√(4x2 + 5x) − 2x) limitini bulun.

f(x) = √(4x2 + 5x) − 2xx → ∞
L =
2.LimitlerZor
xyx = 0

L = limx→0 (e1,5x − 1 − 1,5x)/x² limitini bulun.

f(x) = (e1,5x − 1 − 1,5x)/x²x → 0
L =
3.TürevlerOrta
xyx = 0,5

f(x) = x·e2x olsun. f′(0,5)'yi bulun.

f(x) = x·e2xx = 0,5
f′(0.5) =
4.TürevlerZor
xy

f(x) = x3 + 4,5x2 − 5 olsun. Yerel maksimumun x koordinatı x'i bulun.

f(x) = x3 + 4,5x2 − 5
x =
5.OptimizasyonOrta
sokak tarafı: €20/m€12/myyx

450 m²’lik dikdörtgen bir arsa dört kenarından çitle çevriliyor. Sokak boyunca uzanan x uzunluğundaki kenarın metresi €20, diğer üç kenarın metresi €12. Maliyeti en aza indiren sokak tarafı uzunluğu x değerini bulun.

A = 450 m²€20/m€12/m
x = m
6.OptimizasyonZor
qP(q)maksimum

Küçük bir firma ürününü birim başına €65 sabit piyasa fiyatından satıyor. q birim üretmenin maliyeti C(q) = 11300 + 10q + 0,02q² avro. Kârı en büyük yapan üretim q değerini bulun.

p = €65C = 11300 + 10q + 0,02q²
q = birim
7.İntegrallerOrta
xy1y = x·sin x

I = ∫₀1 x·sin x dx değerini hesaplayın (x radyan cinsinden).

∫₀1 x·sin x dx
I =
8.İntegrallerZor
xy1y = x²eˣ

I = ∫₀1 x²·eˣ dx değerini hesaplayın.

∫₀1 x²eˣ dx
I =

3Çözeltiler

1.Limitler

Cevap: L = 1,25

Limitler: önce doğrudan yerine koymayı deneyin. 0/0 verirse önce sadeleştirin: çarpanlarına ayırıp ortak çarpanı sadeleştirin ya da eşlenikle çarpın. x → ∞ iken pay ve paydayı x’in en yüksek kuvvetine bölün. L'Hôpital kuralı: f/g 0/0 veya ∞/∞ veriyorsa lim f/g = lim f′/g′; pay ve paydanın türevi ayrı ayrı alınır (bölüm kuralıyla değil).

Eşlenikle çarpın

f(x) = 5x/(√(4x2 + 5x) + 2x)

x’e bölün

f(x) = 5/(√(4 + 5/x) + 2)

x → ∞ alın

L = 5/(2 + 2) = 1,25

Cevap

L = 1,25
2.Limitler

Cevap: L = 1,125

Limitler: önce doğrudan yerine koymayı deneyin. 0/0 verirse önce sadeleştirin: çarpanlarına ayırıp ortak çarpanı sadeleştirin ya da eşlenikle çarpın. x → ∞ iken pay ve paydayı x’in en yüksek kuvvetine bölün. L'Hôpital kuralı: f/g 0/0 veya ∞/∞ veriyorsa lim f/g = lim f′/g′; pay ve paydanın türevi ayrı ayrı alınır (bölüm kuralıyla değil).

Birinci uygulama

(1,5·e1,5x − 1,5)/(2x) → 0/0

İkinci uygulama

2,25·e1,5x/2

x = 0 koyun

L = 2,25·1/2 = 1,125

Cevap

L = 1,125
3.Türevler

Cevap: f′(0.5) = 5,437

Türev alma: f′(x) türevi grafiğin x noktasındaki eğimidir. Kuvvet kuralı: (xⁿ)′ = n·xⁿ⁻¹. Çarpım kuralı: (uv)′ = u′v + uv′. Zincir kuralı: (f(g(x)))′ = f′(g(x))·g′(x). f′(x) = 0 olan yerde grafiğin yatay teğeti vardır: maksimum, minimum ya da eyer noktası.

Çarpım kuralı

f′(x) = u′v + uv′ = e2x·(1 + 2·x)

Yerine koyun

f′(0,5) = 2,718·(1 + 1) = 5,437

Cevap

f′(0,5) = 5,437
4.Türevler

Cevap: x = −3

Türev alma: f′(x) türevi grafiğin x noktasındaki eğimidir. Kuvvet kuralı: (xⁿ)′ = n·xⁿ⁻¹. Çarpım kuralı: (uv)′ = u′v + uv′. Zincir kuralı: (f(g(x)))′ = f′(g(x))·g′(x). f′(x) = 0 olan yerde grafiğin yatay teğeti vardır: maksimum, minimum ya da eyer noktası.

Türev

f′(x) = 3x2 + 9x = 3·(x2 + 3x)

f′(x) = 0'ı çözün

x = −3 veya x = 0

Hangisi hangisi

f″(x) = 6x + 9: maksimumda negatif, minimumda pozitif.

f″(−3) = −9, f″(0) = 9
x = −3

Cevap

x = −3
5.Optimizasyon

Cevap: x = 18,37 m

Optimizasyon: optimize edilecek büyüklüğü, kısıtı kullanarak diğer değişkeni yok edip tek değişkenli bir fonksiyon olarak yazın. Türevi sıfıra eşitleyip çözün. Kritik noktanın maksimum veya minimum olduğunu (ikinci türev veya birinci türevin işaret değişimi) ve izin verilen aralıkta bulunduğunu kontrol edin; sıfır kenar uzunluğu gibi bir uç nokta cevap değildir.

x’in fonksiyonu olarak maliyet

C(x) = 32x + 10800/x

Türevi sıfıra eşitleyin

C″(x) = 21600/x³ > 0, yani bu bir minimumdur.

x = √(10800/32) = 18,37 m
y = 450/18,37 = 24,49 m

En küçük maliyet

C = 32·18,37 + 10800/18,37 = €1176

Cevap

x = 18,37 m
6.Optimizasyon

Cevap: q = 1375 birim

Optimizasyon: optimize edilecek büyüklüğü, kısıtı kullanarak diğer değişkeni yok edip tek değişkenli bir fonksiyon olarak yazın. Türevi sıfıra eşitleyip çözün. Kritik noktanın maksimum veya minimum olduğunu (ikinci türev veya birinci türevin işaret değişimi) ve izin verilen aralıkta bulunduğunu kontrol edin; sıfır kenar uzunluğu gibi bir uç nokta cevap değildir.

Kâr fonksiyonu

P(q) = 65q − (11300 + 10q + 0,02q²) = −0,02q2 + 55q − 11300

Türevi sıfıra eşitleyin

P″(q) = −0,04 < 0, yani bu bir maksimumdur.

55 − 0,04q = 0 → q = 1375

En büyük kâr

P = 55·1375 − 0,02·1375² − 11300 = €26513

Cevap

q = 1375
7.İntegraller

Cevap: I = 0,3012

Kısmi integrasyon: ∫u·dv = u·v − ∫v·du, çarpım kuralından gelir. u olarak türevi alındığında basitleşen çarpanı (x’in bir kuvveti ya da ln x), dv olarak ise integralini alabildiğiniz çarpanı (eˣ, sin x, cos x ya da u = ln x iken x) seçin. Belirli integralde u·v’yi iki sınırda hesaplayın: ∫ₐᵇ u dv = [u·v]ₐᵇ − ∫ₐᵇ v du. x² çarpanı iki tur gerektirir.

u ve dv’yi seçin

u = x, du = dx; dv = sin x dx, v = −cos x

İlkel fonksiyon

∫x sin x dx = −x cos x + ∫cos x dx = −x cos x + sin x

Limitler

(−1·cos 1 + sin 1) − (0 + 0) = 0,3012

Cevap

I = 0,3012
8.İntegraller

Cevap: I = 0,7183

Kısmi integrasyon: ∫u·dv = u·v − ∫v·du, çarpım kuralından gelir. u olarak türevi alındığında basitleşen çarpanı (x’in bir kuvveti ya da ln x), dv olarak ise integralini alabildiğiniz çarpanı (eˣ, sin x, cos x ya da u = ln x iken x) seçin. Belirli integralde u·v’yi iki sınırda hesaplayın: ∫ₐᵇ u dv = [u·v]ₐᵇ − ∫ₐᵇ v du. x² çarpanı iki tur gerektirir.

Birinci tur

∫x²eˣ dx = x²eˣ − ∫2x eˣ dx

İkinci tur

∫2x eˣ dx = 2x eˣ − 2eˣ
∫x²eˣ dx = eˣ(x² − 2x + 2)

Limitler

2,718·(1) − 1·2 = 0,7183

Cevap

I = 0,7183

ExamProblems · examproblems.com/courses/calculus-1