CFA Level I nicel yöntemler ve sabit getirili menkul kıymetler alıştırmaları: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Paranın zaman değeri

Gelecek değer
FV = PV·(1 + i)n
Bugünkü değer
PV = FV/(1 + i)n
Yılda birden çok dönem
i = r/m, N = m·n
Anüite, bugünkü değer
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Anüite, gelecek değer
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Yöntem

  1. Her nakit akışını ve zamanlamasını gösteren bir zaman çizelgesi çizin.
  2. Faiz oranını döneme uydurun: aylık ödemeler için aylık oran.
  3. Tek tutarlar için FV = PV·(1 + i)ⁿ, eşit ödemeler için anüite formüllerini kullanın.
  4. Cevabın işaretini ve büyüklük mertebesini kontrol edin.

NBD ve IRR

Net bugünkü değer
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Eşit nakit akışları
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
İç verim oranı
NPV = 0 yapan r
Karar
NPV > 0 ise (veya IRR > gerekli getiri) kabul et

Yöntem

  1. Tüm nakit akışlarını yıllarıyla listeleyin; 0. yıldaki yatırım negatiftir.
  2. Her nakit akışını iskonto edin: CFt/(1 + r)t.
  3. NBD’yi bulmak için toplayın. Pozitif değer, projenin r’den fazla kazandırdığı anlamına gelir.
  4. İVO için NBD’yi sıfır yapan oranı deneme yoluyla veya enterpolasyonla bulun.

Tahvil fiyatlaması ve getiri

Tahvil fiyatı
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Altı aylık
C/2, y/2 ve 2n dönem
Cari getiri
C/P
Fiyat ve getiri
getiri artar → fiyat düşer

Yöntem

  1. Dönem başına kuponu ve dönem başına getiriyi bulun.
  2. Fiyat = kuponların bugünkü değeri (bir anüite) + nominal değerin bugünkü değeri.
  3. Altı aylık kuponlarda kuponun yarısını, getirinin yarısını ve dönem sayısının iki katını kullanın.
  4. Kontrol: getiri kupon oranının üstündeyse fiyat nominal değerin altındadır.

CAPM ve WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Firma değeri
V = E + D

Betimsel istatistik

Ortalama
x̄ = Σx/n
Örneklem standart sapması
s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1))
Medyan
sıralı verinin ortadaki değeri
z puanı
z = (x − μ)/σ
Normal dağılım
68% ±1σ içinde, 95% ±2σ içinde

Olasılık

Tümleyen
P(not A) = 1 − P(A)
Toplama kuralı
P(A ∪ B) = P(A) + P(B) − P(A ∩ B)
Bağımsız olaylar
P(A ∩ B) = P(A)·P(B)
Koşullu olasılık
P(A|B) = P(A ∩ B)/P(B)
Binom
P(X = k) = C(n,k)·pk(1 − p)n−k

Normal dağılım

z puanı
z = (x − μ)/σ
x’in altında
P(X < x) = Φ(z)
x’in üstünde
P(X > x) = 1 − Φ(z)
Arasında
Φ(z2) − Φ(z1)
Yüzdelik
x = μ + z·σ

Yöntem

  1. Değeri z puanına çevirin: z = (x − μ)/σ.
  2. z’nin solundaki alan olan Φ(z)’yi tablodan bulun.
  3. Sağdaki alan için 1 − Φ(z) kullanın; bir aralık için iki sol alanı birbirinden çıkarın.
  4. Bir yüzdelik için geriye doğru çalışın: alan için z’yi bulun, sonra x = μ + z·σ.

Güven aralıkları

σ biliniyor
x̄ ± z·σ/√n
σ bilinmiyor
x̄ ± t·s/√n, df = n − 1
Kritik z
90%: 1,645, 95%: 1,96, 99%: 2,576
Örneklem büyüklüğü
n = (z·σ/E)², rounded up

Yöntem

  1. z (anakütle σ’sı biliniyor) ile t (yalnızca örneklem s’si, n − 1 serbestlik derecesiyle) arasında karar verin.
  2. Güven düzeyi için kritik değeri bulun.
  3. Hata payı: E = kritik değer × standart sapma/√n.
  4. Aralık: x̄ ± E.

Hipotez testleri ve güven aralıkları

Ortalama için z testi
z = (x̄ − μ0)/(σ/√n)
Ortalama için t testi
t = (x̄ − μ0)/(s/√n), df = n − 1
5% düzeyinde çift yönlü
|z| > 1,96 ise H0’ı reddet
Güven aralığı
x̄ ± z·σ/√n

Yöntem

  1. H₀ ve H₁’i belirtin ve testin tek mi çift yönlü mü olduğuna karar verin.
  2. Test istatistiğini hesaplayın: (x̄ − μ₀)/(σ/√n) ya da s ve t ile.
  3. Kritik değerle karşılaştırın ya da p değerini bulun.
  4. İstatistik kritik değerin ötesindeyse (p, α’dan küçükse) H₀’ı reddedin ve sonucu sözle ifade edin.

Doğrusal regresyon ve korelasyon

Kareler toplamları
Sxx = Σ(x − x̄)² = Σx² − (Σx)²/n, Sxy = Σxy − ΣxΣy/n
Eğim
b = Sxy/Sxx
Kesişim noktası
a = ȳ − b·x̄
Korelasyon
r = Sxy/√(SxxSyy)
Artık
e = y − ŷ

2Alıştırma soruları

1.Paranın zaman değeriOrta
yıl0123…8PV = ?€1 500€1 500€1 500€1 500

Bir anüite 8 yıl boyunca her yılın sonunda €1 500 ödüyor. Faiz oranı yıllık %3. Anüitenin bugünkü değeri PV değerini bulun.

A = €1 500i = 3%n = 8
PV = €
2.Paranın zaman değeriZor
ay0123…240€150 000AAAA4,8% / 12, I = ?

€150 000 tutarındaki bir kredi, aylık bileşik yıllık %4,8 faizle 20 yıl boyunca eşit aylık taksitlerle geri ödeniyor. Kredi süresi boyunca toplam ne kadar faiz I ödenir?

P = €150 0004,8% / 12N = 240
I = €
3.NBD ve IRROrta
yıl0123…9€40 000€5 000€5 000€5 000€5 000r = 5%, EAC = ?

Bir makine bugün €40 000 maliyetindedir, 9 yıl dayanır ve çalıştırılması yılda €5 000 tutar (her yılın sonunda ödenir). Sermaye maliyeti %5. Eşdeğer yıllık maliyeti EAC değerini bulun.

C0 = €40 000M = €5 000n = 9r = 5%
EAC = €
4.NBD ve IRRZor
yıl012−40 00027 00030 000

Bir proje €40 000 tutarındadır ve 1'den 2'ye kadar yılların sonunda €27 000, €30 000 getirir. İç verim oranı IRR'ü yüzde olarak bulun.

CF0 = −40 000CF1 = 27 000CF2 = 30 000
IRR = %
5.Tahvil fiyatlaması ve getiriOrta
yıl0123…11P€60€60€60 + €1 000

Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil yıllık 6% kupon ödüyor ve vadesi 11 yıl sonra doluyor. Vadeye kadar getirisi 5,5% değerinden 4,5% değerine değişiyor. Tahvil fiyatı ne kadar ΔP değişir?

F = €1 000kupon = 6%n = 11y1 = 5,5%y2 = 4,5%
ΔP = €
6.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
yıl0123€975€70€70 + €1 000

Nominal değeri €1 000 ve yıllık kuponu 7% olan bir tahvilin vadesi 3 yıl sonra doluyor ve €975 fiyatla satılıyor. Vadeye kadar getirisi YTM değerini yüzde olarak bulun.

F = €1 000kupon = 7%n = 3P = €975
YTM = %
7.CAPM ve WACCOrta
WACC = ?özkaynak€3 000 000re​ = 14%borç€4 000 000rd​ = 4%T = 21%

Bir şirketin €3 000 000 değerinde öz sermayesi ve €4 000 000 değerinde borcu var. Öz sermaye maliyeti 14%, vergi öncesi borç maliyeti 4% ve vergi oranı 21%. WACC’yi bulun.

E = €3 000 000D = €4 000 000re = 14%rd = 4%T = 21%
WACC = %
8.CAPM ve WACCZor
WACC = ?özkaynak€10 000 000re​ = 10%tahviller4 000 × €1 043kupon 6%, n = 5T = 25%

Bir şirketin piyasa değeri €10 000 000 olan özsermayesi ve 10% özsermaye maliyeti var. Borcu, her biri €1 043 fiyattan işlem gören 4 000 tahvilden oluşuyor (nominal değer €1 000, yıllık kupon 6%, vadeye 5 yıl). Vergi oranı 25%. Vergi öncesi borç maliyeti olarak tahvillerin vadeye kadar getirisini kullanarak WACC değerini bulun.

E = €10 000 000re = 10%tahviller: 4 000 × €1 043kupon = 6%n = 5T = 25%
WACC = %
9.Betimsel istatistikOrta
2530354045

Verinin örneklem standart sapması s'ı bulun: 21, 40, 49, 37, 31, 24, 40.

n = 7
s =
10.Betimsel istatistikZor
z −2−1012

Bir büyüklük ortalaması 60 ve standart sapması 8 olan normal dağılımlıdır. Değerlerin hangi oranı P 53,6'ün üstündedir?

μ = 60σ = 8x = 53,6
P =
11.OlasılıkOrta
P(en az bir altı) = ??1?2Her atışta P(altı) = 1/6

Hilesiz bir zar 2 kez atılıyor. En az bir altı gelme olasılığı P nedir?

n = 2
P =
12.OlasılıkZor
€p(x)−30,6990,3270,01

Bir oyunu oynamanın bedeli €3. 0,3 olasılıkla €12, 0,01 olasılıkla €30 kazanırsınız; aksi halde hiçbir şey kazanmazsınız. Bahis geri verilmez. Oyun başına beklenen net kazancı E(G) bulun.

bahis = €3€12: p = 0,3€30: p = 0,01
E(G) = €
13.Normal dağılımOrta
750 g745,1 gX + Y?

X ortalaması 250 g, standart sapması 4 g olan normal bir değişkendir; Y bağımsızdır ve ortalaması 500 g, standart sapması 9 g olan normaldir. X + Y’nin 745,1 g değerinden büyük olma olasılığını P bulun. z’yi iki ondalığa yuvarlayın.

μX = 250, σX = 4μY = 500, σY = 9X + Y > 745,1 g
P =
14.Normal dağılımZor
μ = 178x = ?90%

yetişkin erkeklerin boyları, ortalaması 178 cm ve standart sapması 7 cm olan normal dağılıma uyar. Altında kalan değerlerin oranı %90 olan x değerini bulun (90. yüzdelik).

μ = 178σ = 7P = 90%
x = cm
15.Güven aralıklarıOrta
n = 11, s = 9,5LU = ?x̄ = 29E95%

11 birimlik bir örneklemin ortalaması 29 ve standart sapması s = 9,5. Anakütle yaklaşık olarak normaldir. Ortalama için %95 güven aralığının üst sınırını bulun.

n = 11x̄ = 29s = 9,595%t(10) = 2,228
üst sınır =
16.Güven aralıklarıZor
μ₁ − μ₂, t(19) = 2,8610L = ?Ux̄₁ − x̄₂E99%

İki gübre test ediliyor. Parsel grubu 1: 12 parsel, ortalama verim 87 kg, standart sapma 7,5 kg. Parsel grubu 2: 9 parsel, ortalama 80,5 kg, standart sapma 1 kg. Varyansları eşit kabul edin (birleştirilmiş t, df = n₁ + n₂ − 2). μ₁ − μ₂ için %99 güven aralığının alt sınırını bulun.

n₁ = 12x̄₁ = 87s₁ = 7,5n₂ = 9x̄₂ = 80,5s₂ = 199%t(19) = 2,861
alt sınır = kg
17.Hipotez testleri ve güven aralıklarıOrta
t −2,06402,064

25 öğrencilik bir örneklemin ortalama puanı 105,8, örneklem standart sapması 10. H₀: μ = 100 için test istatistiği t'ü bulun.

μ₀ = 100x̄ = 105,8s = 10n = 25
t =
18.Hipotez testleri ve güven aralıklarıZor
H₀H₁μ₀x̄cμ₀ + 2α = 0,05βσ = 8, güç 90%, n = ?

α = 0,05 düzeyindeki tek yönlü bir z testi, ortalamadaki 2 birimlik bir kaymayı %90 güçle saptamalıdır. Standart sapma 8. En küçük örneklem büyüklüğü n değerini bulun.

α = 0,05güç = 90%δ = 2σ = 8zα = 1,645zβ = 1,282
n =
19.Doğrusal regresyon ve korelasyonOrta
xy1752195921762386259827104xy20256080100

Tablo, x = °C cinsinden sıcaklık ve y = satılan dondurma için 6 eşleştirilmiş gözlem veriyor. Toplamları verilmiştir. Bu toplamlardan Pearson korelasyon katsayısı r değerini bulun.

n = 6Σx = 132Σy = 475Σx² = 2974Σy² = 39777Σxy = 10837
r =
20.Doğrusal regresyon ve korelasyonZor
xy1393485507669711182xy510406080x = 2

Tablo, x = çalışılan saat ve y = sınav puanı için 6 eşleştirilmiş gözlem veriyor. En küçük kareler doğrusu ŷ = a + b·x’i kullanın. Yeni bir gözlem (2, 39) yapılıyor. Artığı e = y − ŷ değerini bulun.

n = 6(2, 39)
e =

3Çözeltiler

1.Paranın zaman değeri

Cevap: PV = 10530 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Anüite faktörü

(1 − (1 + i)−n)/i = (1 − 0,7894)/0,03 = 7,02

Bugünkü değer

PV = 1 500·7,02 = €10 529,54

Cevap

PV = €10 529,54
2.Paranın zaman değeri

Cevap: I = 83625 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Aylık taksit

i = 0,004, N = 240
A = 150 000·0,004/(1 − (1 + 0,004)−240) = €973,44

Toplam faiz

I = N·A − P = 240·973,4 − 150 000 = €83 624,69

Cevap

I = €83 624,69
3.NBD ve IRR

Cevap: EAC = 10628 €

Eşdeğer yıllık maliyet: tüm maliyetlerin bugünkü değerini ömür boyunca eşit bir yıllık tutar (anüite) olarak dağıtın: EAC = PV·r/(1 − (1 + r)⁻ⁿ). Farklı ömürlü makineleri karşılaştırmayı sağlar.

Anüite faktörü

(1 − 1,05−9)/0,05 = 7,108

Yıllıklandırılmış satın alma fiyatı

40 000/7,108 = 5 627,60

EAC

EAC = 5 627,60 + 5 000 = €10 627,60

Cevap

EAC = €10 627,60
4.NBD ve IRR

Cevap: IRR = 26,7 %

Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.

IRR'yi iki taraftan sınırlayın

Oran arttıkça NBD azalır; bu yüzden IRR, pozitif NBD veren oran ile negatif NBD veren oran arasındadır.

NPV(25%) = 800,00
NPV(30%) = −1 479,29

Daraltın

Doğrusal enterpolasyon ilk tahmini verir; tekrarlamak (ya da hesap makinesinin IRR işlevi) kesin oranı verir.

IRR ≈ 25 + 5·800,00/(800,00 − (−1 479,29)) = 26,75%
kesin: NPV(26,7%) = 0 → IRR = 26,7%

Cevap

IRR = 26,7%
5.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: ΔP = 87,47 €

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Eski getirideki fiyat

C = €60,00, i = 0,055, N = 11
€60,00·(1 − 0,5549)/0,055 + €1 000·0,5549 = €485,55 + €554,91 = €1 040,46

Yeni getirideki fiyat

C = €60,00, i = 0,045, N = 11
€60,00·(1 − 0,6162)/0,045 + €1 000·0,6162 = €511,74 + €616,20 = €1 127,93

Değişim

ΔP = 1 127,93 − 1 040,46 = €87,47

Cevap

ΔP = €87,47
6.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: YTM = 7,97 %

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Getiri denklemi

€975 = €70·(1 − (1 + y)⁻³)/y + €1 000/(1 + y)³

Sayısal olarak çözün

P(7%) = €1 000,00, P(8%) = €974,23
YTM = 7,97%

Cevap

YTM = 7,97%
7.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 7,806 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Ağırlıklar

V = €7 000 000, E/V = 0,4286, D/V = 0,5714

WACC

WACC = 0,4286·14% + 0,5714·4%·(1 − 0,21) = 7,806%

Cevap

WACC = 7,806%
8.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 8,162 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Borç maliyeti (YTM)

1043 = 60·(1 − (1 + y)−5)/y + 1000/(1 + y)5
y = 5,007%

Piyasa değerleri

D = 4 000·€1 043 = €4 172 000
V = €14 172 000, E/V = 0,7056, D/V = 0,2944

WACC

WACC = 0,7056·10% + 0,2944·5,007%·(1 − 0,25) = 8,162%

Cevap

WACC = 8,162%
9.Betimsel istatistik

Cevap: s = 9,846

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Ortalama

x̄ = 242/7 = 34,57

Sapmaların kareleri

Σ(x − x̄)² = (−13,57)² + 5,429² + 14,43² + 2,429² + (−3,571)² + (−10,57)² + 5,429² = 581,7

Standart sapma

s = √(581,7/6) = 9,846

Cevap

s = 9,846
10.Betimsel istatistik

Cevap: P = 0,7881

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Standartlaştırın

z = −0,8

Standart normal tablo

Φ(−0,8) = 0,2119
P = 1 − 0,2119 = 0,7881

Cevap

P = 0,7881
11.Olasılık

Cevap: P = 0,3056

Olasılık: eşit olasılıklı sonuçlarda P(A) = uygun/toplam. Bağımsız olaylarda çarpılır: P(A ve B) = P(A)·P(B). Tümleyen çoğu zaman işe yarar: P(en az bir) = 1 − P(hiç). Binom: başarı olasılığı p olan n bağımsız denemede P(X = k) = C(n, k)·pᵏ·(1 − p)ⁿ⁻ᵏ.

Tümleyen

P(altı yok) = (5/6)2 = 0,6944
P = 1 − 0,6944 = 0,3056

Cevap

P = 0,3056
12.Olasılık

Cevap: E(G) = 0,9 €

Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.

Net sonuçlar

G: 9 (p = 0,3), 27 (p = 0,01), −3 (p = 0,69)

Beklenen değer

E(G) = 9·0,3 + 27·0,01 − 3·0,69 = 0,9 €

Cevap

E(G) = 0,9 €

Pozitif bir değer, ortalamada para kazandığınız anlamına gelir.

13.Normal dağılım

Cevap: P = 0,6915

Normal değişkenlerin toplamı ve farkı: X ve Y bağımsız ve normal ise X + Y ve X − Y de normaldir. Ortalamalar toplanır ya da çıkarılır: E(X ± Y) = μX ± μY. Varyanslar fark için de her zaman toplanır: Var(X ± Y) = σX² + σY², dolayısıyla σ = √(σX² + σY²). Standart sapmalar asla doğrudan toplanmaz. Aynı dağılıma sahip n bağımsız parçanın toplamının ortalaması n·μ, standart sapması σ·√n’dir. Sonra her zamanki gibi standartlaştırın: z = (x − ortalama)/σ ve Φ(z)’yi okuyun.

Toplamın dağılımı

μ = 750 g, σ = √(4² + 9²) = 9,849 g

Standartlaştırın

z = (745,1 − 750)/9,849 = −0,5

Üst kuyruk

P = 1 − Φ(−0,5) = 1 − 0,3085 = 0,6915

Cevap

P = 0,6915
14.Normal dağılım

Cevap: x = 187 cm

Normal dağılım: bir x değerini z = (x − μ)/σ ile z puanına çevirin; z, ortalamadan kaç standart sapma uzakta olunduğunu sayar. z tablosu (ya da Φ(z)) z’nin solundaki alanı, yani P(X < x) değerini verir. Sağdaki alan 1 − Φ(z), iki değer arasındaki alan ise bu iki alanın farkıdır.

Yüzdelik için z

Φ(z) = 0,9 → z = 1,282

x’e geri dönüş

x = 178 + 1,282·7 = 186,97 cm

Cevap

x = 186,97 cm
15.Güven aralıkları

Cevap: üst sınır = 35,38

Ortalama için güven aralığı: x̄ ± hata payı. Anakütle σ’sı biliniyorsa hata payı z·σ/√n’dir; yalnızca örneklem standart sapması s biliniyorsa n − 1 serbestlik dereceli t kullanın: t·s/√n. Kritik değerler: z = 1,645 (%90), 1,96 (%95), 2,576 (%99). E veya daha küçük bir hata payı için n ≥ (z·σ/E)² gerekir, yukarı yuvarlanır.

Kritik değer

df = n − 1 = 10, t = 2,228

Hata payı

E = 2,228·9,5/√11 = 6,382

Aralık

29 ± 6,382 → [22,62, 35,38]

Cevap

üst sınır = 35,38
16.Güven aralıkları

Cevap: alt sınır = −0,7458 kg

Interval for a difference: estimate ± critical value × standard error. For two independent means with known σ: SE = √(σ₁²/n₁ + σ₂²/n₂) and z. With equal unknown variances: pooled s_p and t with n₁ + n₂ − 2 degrees of freedom. For paired data, work with the differences: d̄ ± t·s_d/√n.

Birleştirilmiş standart sapma

sp² = (11·7,5² + 8·1²)/19 = 32,99
sp = 5,743

Hata payı

E = 2,861·5,743·√(1/12 + 1/9) = 7,246

Aralık

6,5 ± 7,246 → [−0,7458, 13,75]

Cevap

alt sınır = −0,7458 kg
17.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: t = 2,9

Ortalama testi: test istatistiği, örneklem ortalamasının H₀'da iddia edilen değerden kaç standart hata uzakta olduğunu ölçer: σ biliniyorsa z = (x̄ − μ₀)/(σ/√n), örneklemden tahmin ediliyorsa t = (x̄ − μ₀)/(s/√n). Güven aralığı x̄ ± (kritik değer)·(standart hata)'dır.

Standart hata

SE = 10/√25 = 10/5 = 2

Test istatistiği

t = (105,8 − 100)/2 = 2,9

Cevap

t = 2,9
t0,025; df = 24 = 2,064

|t| > 2,064, yani H₀ %5 düzeyinde reddedilir (iki yönlü).

18.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: n = 138

Test için örneklem büyüklüğü: α düzeyindeki tek yönlü bir z testinde gerçek bir δ kaymasını 1 − β gücüyle saptamak için standart hata δ = (z_α + z_β)·σ/√n’yi sağlamalıdır; yani n = ((z_α + z_β)·σ/δ)², yukarı yuvarlanır.

n'yi çözün

n = ((1,645 + 1,282)·8/2)² = 137,1

Yukarı yuvarlayın

n = 138

Cevap

n = 138
19.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: r = 0,9923

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Merkezlenmiş toplamlar

Sxy = 10837 − 132·475/6 = 387
Sxx = 2974 − 132²/6 = 70
Syy = 39777 − 475²/6 = 2173

Korelasyon katsayısı

r = 387/√(70·2173) = 0,9923

Cevap

r = 0,9923
20.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: e = −3,19

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 36/6 = 6
ȳ = 356/6 = 59,33

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 70
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = 300

Regresyon doğrusu

b = 300/70 = 4,286
a = 59,33 − 4,286·6 = 33,62
ŷ = 33,62 + 4,286·x

Tahmin edilen değer

ŷ = 33,62 + 4,286·2 = 42,19

Artık

e = 39 − 42,19 = −3,19

Cevap

e = −3,19

Nokta doğrunun altındadır.

Bu bağımsız bir alıştırma materyalidir. ExamProblems bu sınavı düzenleyen kuruluşla bağlantılı değildir ve onun tarafından onaylanmamıştır; sınav adı yalnızca içeriği tanımlamak için kullanılmaktadır. CFA® and Chartered Financial Analyst®, CFA Institute kuruluşunun ticari markalarıdır; bu kuruluş ExamProblems ile bağlantılı değildir, onu desteklemez ve doğruluğunu garanti etmez.

ExamProblems · examproblems.com/courses/cfa-level-1-quant-and-fixed-income