CFA Level I nicel yöntemler ve sabit getirili menkul kıymetler alıştırmaları: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Paranın zaman değeri

Gelecek değer
FV = PV·(1 + i)n
Bugünkü değer
PV = FV/(1 + i)n
Yılda birden çok dönem
i = r/m, N = m·n
Anüite, bugünkü değer
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Anüite, gelecek değer
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Yöntem

  1. Her nakit akışını ve zamanlamasını gösteren bir zaman çizelgesi çizin.
  2. Faiz oranını döneme uydurun: aylık ödemeler için aylık oran.
  3. Tek tutarlar için FV = PV·(1 + i)ⁿ, eşit ödemeler için anüite formüllerini kullanın.
  4. Cevabın işaretini ve büyüklük mertebesini kontrol edin.

NBD ve IRR

Net bugünkü değer
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Eşit nakit akışları
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
İç verim oranı
NPV = 0 yapan r
Karar
NPV > 0 ise (veya IRR > gerekli getiri) kabul et

Yöntem

  1. Tüm nakit akışlarını yıllarıyla listeleyin; 0. yıldaki yatırım negatiftir.
  2. Her nakit akışını iskonto edin: CFt/(1 + r)t.
  3. NBD’yi bulmak için toplayın. Pozitif değer, projenin r’den fazla kazandırdığı anlamına gelir.
  4. İVO için NBD’yi sıfır yapan oranı deneme yoluyla veya enterpolasyonla bulun.

Tahvil fiyatlaması ve getiri

Tahvil fiyatı
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Altı aylık
C/2, y/2 ve 2n dönem
Cari getiri
C/P
Fiyat ve getiri
getiri artar → fiyat düşer

Yöntem

  1. Dönem başına kuponu ve dönem başına getiriyi bulun.
  2. Fiyat = kuponların bugünkü değeri (bir anüite) + nominal değerin bugünkü değeri.
  3. Altı aylık kuponlarda kuponun yarısını, getirinin yarısını ve dönem sayısının iki katını kullanın.
  4. Kontrol: getiri kupon oranının üstündeyse fiyat nominal değerin altındadır.

CAPM ve WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Firma değeri
V = E + D

Betimsel istatistik

Ortalama
x̄ = Σx/n
Örneklem standart sapması
s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1))
Medyan
sıralı verinin ortadaki değeri
z puanı
z = (x − μ)/σ
Normal dağılım
68% ±1σ içinde, 95% ±2σ içinde

Olasılık

Tümleyen
P(not A) = 1 − P(A)
Toplama kuralı
P(A ∪ B) = P(A) + P(B) − P(A ∩ B)
Bağımsız olaylar
P(A ∩ B) = P(A)·P(B)
Koşullu olasılık
P(A|B) = P(A ∩ B)/P(B)
Binom
P(X = k) = C(n,k)·pk(1 − p)n−k

Normal dağılım

z puanı
z = (x − μ)/σ
x’in altında
P(X < x) = Φ(z)
x’in üstünde
P(X > x) = 1 − Φ(z)
Arasında
Φ(z2) − Φ(z1)
Yüzdelik
x = μ + z·σ

Yöntem

  1. Değeri z puanına çevirin: z = (x − μ)/σ.
  2. z’nin solundaki alan olan Φ(z)’yi tablodan bulun.
  3. Sağdaki alan için 1 − Φ(z) kullanın; bir aralık için iki sol alanı birbirinden çıkarın.
  4. Bir yüzdelik için geriye doğru çalışın: alan için z’yi bulun, sonra x = μ + z·σ.

Güven aralıkları

σ biliniyor
x̄ ± z·σ/√n
σ bilinmiyor
x̄ ± t·s/√n, df = n − 1
Kritik z
90%: 1,645, 95%: 1,96, 99%: 2,576
Örneklem büyüklüğü
n = (z·σ/E)², rounded up

Yöntem

  1. z (anakütle σ’sı biliniyor) ile t (yalnızca örneklem s’si, n − 1 serbestlik derecesiyle) arasında karar verin.
  2. Güven düzeyi için kritik değeri bulun.
  3. Hata payı: E = kritik değer × standart sapma/√n.
  4. Aralık: x̄ ± E.

Hipotez testleri ve güven aralıkları

Ortalama için z testi
z = (x̄ − μ0)/(σ/√n)
Ortalama için t testi
t = (x̄ − μ0)/(s/√n), df = n − 1
5% düzeyinde çift yönlü
|z| > 1,96 ise H0’ı reddet
Güven aralığı
x̄ ± z·σ/√n

Yöntem

  1. H₀ ve H₁’i belirtin ve testin tek mi çift yönlü mü olduğuna karar verin.
  2. Test istatistiğini hesaplayın: (x̄ − μ₀)/(σ/√n) ya da s ve t ile.
  3. Kritik değerle karşılaştırın ya da p değerini bulun.
  4. İstatistik kritik değerin ötesindeyse (p, α’dan küçükse) H₀’ı reddedin ve sonucu sözle ifade edin.

Doğrusal regresyon ve korelasyon

Kareler toplamları
Sxx = Σ(x − x̄)² = Σx² − (Σx)²/n, Sxy = Σxy − ΣxΣy/n
Eğim
b = Sxy/Sxx
Kesişim noktası
a = ȳ − b·x̄
Korelasyon
r = Sxy/√(SxxSyy)
Artık
e = y − ŷ

2Alıştırma soruları

1.Paranın zaman değeriOrta
yıl012345€5 000FV = ?

€5 000 tutarını, üç aylık bileşik, yıllık %5 nominal faizle yatırıyorsunuz. 5 yıl sonra yatırımın değeri FV'yi bulun.

PV = €5 0005% / 4n = 5
FV = €
2.Paranın zaman değeriZor
ay0123…48€12 000A?AAA

€12 000 tutarındaki bir kredi 4 yıl boyunca eşit aylık taksitlerle ödenir. Faiz oranı aylık bileşik, yıllık %3,6'dir. Aylık taksit A'ü bulun.

P = €12 0003,6% / 12N = 48
A = €
3.NBD ve IRROrta
yıl01234−60 00029 00019 00021 00016 000

€60 000 tutarındaki bir yatırım 1'den 4'e kadar yılların sonunda şu nakit akışlarını sağlar: €29 000, €19 000, €21 000, €16 000. Sermaye maliyeti %5'tür. Net bugünkü değer NPV'ü bulun.

r = 5%CF0 = −60 000CF1 = 29 000CF2 = 19 000CF3 = 21 000CF4 = 16 000
NPV = €
4.NBD ve IRRZor
yıl012−25 00016 00010 500

Bir proje €25 000 tutarındadır ve 1'den 2'ye kadar yılların sonunda €16 000, €10 500 getirir. İç verim oranı IRR'ü yüzde olarak bulun.

CF0 = −25 000CF1 = 16 000CF2 = 10 500
IRR = %
5.Tahvil fiyatlaması ve getiriOrta
yıl01234€1 055C = ?C = ?C = ? + €1 000

Nominal değeri €1 000 olan bir tahvilin vadesi 4 yıl sonradır ve yıllık kupon öder. Vadeye kadar getiri 3,5% iken €1 055 fiyattan satılıyor. Kupon oranı c değerini yüzde olarak bulun.

F = €1 000n = 4P = €1 055YTM = 3,5%
c = %
6.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
yıl0123456€1 115€80€80€80 + €1 080

Vadesine 11 yıl kalan bir tahvil (nominal değer €1 000, yıllık kupon 8%) €1 115 fiyattan satılıyor. İhraççı onu 6 yıl sonra €1 080 geri çağırma fiyatından geri çağırabilir. Geri çağırmaya kadar getiri YTC değerini yüzde olarak bulun.

F = €1 000kupon = 8%P = €1 115geri çağırma fiyatı = €1 080geri çağırma süresi 6 yıl
YTC = %
7.CAPM ve WACCOrta
WACC = ?özkaynak€6 000 000re​ = 8%borç€6 000 000rd​ = 4,5%T = 30%

Bir şirketin €6 000 000 değerinde öz sermayesi ve €6 000 000 değerinde borcu var. Öz sermaye maliyeti 8%, vergi öncesi borç maliyeti 4,5% ve vergi oranı 30%. WACC’yi bulun.

E = €6 000 000D = €6 000 000re = 8%rd = 4,5%T = 30%
WACC = %
8.CAPM ve WACCZor
WACC = ?özkaynak2 000 000 × €49,50D0​ = €2,50g = 3%borç€99 000 000rd​ = 4%T = 30%

Bir şirketin €49,50 fiyattan işlem gören 2 000 000 hissesi var; özsermayesinin defter değeri €59 400 000. Hisse başına €2,50 temettü ödedi ve temettüler yılda 3% büyüyor. Borcunun piyasa değeri €99 000 000 ve vergi öncesi maliyeti 4%. Vergi oranı 30%. Özsermaye maliyeti için temettü büyüme modelini kullanarak WACC değerini bulun.

N = 2 000 000P0 = €49,50defter değeri özsermaye = €59 400 000D0 = €2,50g = 3%D = €99 000 000rd = 4%T = 30%
WACC = %
9.Betimsel istatistikOrta
15202530354045505560

Verinin örneklem standart sapması s'ı bulun: 60, 27, 18, 45, 14, 27.

n = 6
s =
10.Betimsel istatistikZor
z −2−1012

Sınav puanları ortalaması 50 ve standart sapması 5 olan normal dağılımlıdır. 52 puanının z puanı z'yi bulun.

μ = 50σ = 5x = 52
z =
11.OlasılıkOrta
xp(x)10,0520,330,1540,250,3μ = 3,4

Gösterilen dağılım için X’in standart sapmasını σ bulun.

x: 1, 2, 3, 4, 5p(x): 0,05, 0,3, 0,15, 0,2, 0,3
σ =
12.OlasılıkZor
xp(x)100,2200,15300,3400,35μ

X gösterilen dağılıma sahiptir ve Y = 5X + 4. Y’nin standart sapmasını σY bulun.

x: 10, 20, 30, 40p(x): 0,2, 0,15, 0,3, 0,35Y = 5X + 4
σY =
13.Normal dağılımOrta
−3−2−10123zz’nin sağındaki gölgeli alan = 0,0197

Standart normal eğri altında, z’nin sağındaki gölgeli alan 0,0197 olacak şekilde z’yi sürükleyin. z’yi iki ondalıkla bulun.

A = 0,0197
z =
14.Normal dağılımZor
235240245250255260265galt 80%

torba ağırlıkları, ortalaması 250 g ve standart sapması 5 g olan normal dağılım gösterir. Gölgeli en alt %80 solunda kalacak şekilde kesme değerini sürükleyin. Kesme değerini x bulun.

μ = 250 gσ = 5 g80%
x = g
15.Güven aralıklarıOrta
n = 13, s = 14,5L = ?Ux̄ = 53E99%

13 birimlik bir örneklemin ortalaması 53 ve standart sapması s = 14,5. Anakütle yaklaşık olarak normaldir. Ortalama için %99 güven aralığının alt sınırını bulun.

n = 13x̄ = 53s = 14,599%t(12) = 3,055
alt sınır =
16.Güven aralıklarıZor
n = 15Lσ = ?s = 7,695%

İşlenmiş 15 milin çaplarının örneklem standart sapması 7,6 µm’dir. Çapların normal dağıldığını varsayarak anakütle standart sapması için %95 güven aralığının üst sınır σ değerini bulun. df = 14 ile χ² dağılımının %2,5’i 5,629 değerinin altında, %2,5’i 26,119 değerinin üstündedir.

n = 15s = 7,6 µmχ² = 5,629, 26,119
σ = µm
17.Hipotez testleri ve güven aralıklarıOrta
t −2,01102,011

49 öğrencilik bir örneklemin ortalama puanı 503, örneklem standart sapması 10. H₀: μ = 500 için test istatistiği t'ü bulun.

μ₀ = 500x̄ = 503s = 10n = 49
t =
18.Hipotez testleri ve güven aralıklarıZor
H₀H₁μ₀x̄cμ₀ + 2,5α = 0,05βσ = 10, güç 90%, n = ?

α = 0,05 düzeyindeki tek yönlü bir z testi, ortalamadaki 2,5 birimlik bir kaymayı %90 güçle saptamalıdır. Standart sapma 10. En küçük örneklem büyüklüğü n değerini bulun.

α = 0,05güç = 90%δ = 2,5σ = 10zα = 1,645zβ = 1,282
n =
19.Doğrusal regresyon ve korelasyonOrta
xy2541061782110241228xy510102030

Tablo, x = kN cinsinden yük ve y = mm cinsinden uzama için 6 eşleştirilmiş gözlem veriyor. En küçük kareler doğrusunun belirlilik katsayısı r² değerini bulun.

n = 6
r² =
20.Doğrusal regresyon ve korelasyonZor
xy1668188220952210824108xy2080100x = 21

Tablo, x = °C cinsinden sıcaklık ve y = satılan dondurma için 5 eşleştirilmiş gözlem veriyor. En küçük kareler doğrusu ŷ = a + b·x’i kullanın. x = 21 için ŷ tahminini yapın.

n = 5x = 21
ŷ =

3Çözeltiler

1.Paranın zaman değeri

Cevap: FV = 6410 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Oran ve dönem sayısı

i = r/m = 0,05/4 = 0,0125
N = m·n = 4·5 = 20

Gelecek değer

FV = 5 000·(1 + 0,0125)20 = 5 000·1,282 = €6 410,19

Cevap

FV = €6 410,19
2.Paranın zaman değeri

Cevap: A = 268,8 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Aylık oran ve taksit sayısı

i = 0,036000000000000004/12 = 0,003
N = 12·4 = 48

Taksit

N eşit A ödemesinin bugünkü değeri A·(1 − (1 + i)⁻ᴺ)/i'dir. Bunu krediye eşitleyin ve A'yı çözün.

(1 + i)−N = 0,8661
A = 12 000·0,003/(1 − 0,8661) = €268,81

Cevap

A = €268,81
3.NBD ve IRR

Cevap: NPV = 16156 €

Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.

Her nakit akışının bugünkü değeri

CF0 = −60 000
CF1/(1 + 0,05)1 = 29 000/1,05 = 27 619,05
CF2/(1 + 0,05)2 = 19 000/1,103 = 17 233,56
CF3/(1 + 0,05)3 = 21 000/1,158 = 18 140,59
CF4/(1 + 0,05)4 = 16 000/1,216 = 13 163,24

Toplayın

NPV = €16 156,44

Cevap

NPV = €16 156,44

NBD pozitif, yani proje gerekli getiriden fazlasını kazandırır.

4.NBD ve IRR

Cevap: IRR = 4,277 %

Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.

IRR'yi iki taraftan sınırlayın

Oran arttıkça NBD azalır; bu yüzden IRR, pozitif NBD veren oran ile negatif NBD veren oran arasındadır.

NPV(0%) = 1 500,00
NPV(5%) = −238,10

Daraltın

Doğrusal enterpolasyon ilk tahmini verir; tekrarlamak (ya da hesap makinesinin IRR işlevi) kesin oranı verir.

IRR ≈ 0 + 5·1 500,00/(1 500,00 − (−238,10)) = 4,315%
kesin: NPV(4,277%) = 0 → IRR = 4,277%

Cevap

IRR = 4,277%
5.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: c = 4,997 %

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Nominal değerin bugünkü değeri

1000·(1 + 0,035)−4 = €871,44

Kupon

C = (1055 − 871,44)/3,673 = €49,97

Kupon oranı

c = 49,97/1000 = 4,997%

Cevap

c = 4,997%
6.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: YTC = 6,733 %

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Getiri denklemi

1115 = 80·(1 − (1 + y)−6)/y + 1080/(1 + y)6

Sayısal olarak çözün

y = 6%: €1 154,74
y = 7%: €1 100,97
YTC = 6,733%

Cevap

YTC = 6,733%

Vadeye kadar getiri 6,504%. Primli bir tahvilin yatırımcıları tahvilin geri çağrılmasını bekler, bu yüzden daha düşük olan geri çağırmaya kadar getiri daha gerçekçidir.

7.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 5,575 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Ağırlıklar

V = €12 000 000, E/V = 0,5, D/V = 0,5

WACC

WACC = 0,5·8% + 0,5·4,5%·(1 − 0,3) = 5,575%

Cevap

WACC = 5,575%
8.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 5,501 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Özkaynak maliyeti

D1 = 2,5·1,03 = €2,58
re = 2,575/49,5 + 0,03 = 8,202%

Piyasa değerleri

E = 2 000 000·€49,50 = €99 000 000
V = €198 000 000, E/V = 0,5, D/V = 0,5

WACC

WACC = 0,5·8,202% + 0,5·4%·(1 − 0,3) = 5,501%

Cevap

WACC = 5,501%
9.Betimsel istatistik

Cevap: s = 17,45

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Ortalama

x̄ = 191/6 = 31,83

Sapmaların kareleri

Σ(x − x̄)² = 28,17² + (−4,833)² + (−13,83)² + 13,17² + (−17,83)² + (−4,833)² = 1523

Standart sapma

s = √(1523/5) = 17,45

Cevap

s = 17,45
10.Betimsel istatistik

Cevap: z = 0,4

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Standartlaştırın

z = (52 − 50)/5 = 0,4

Cevap

z = 0,4
11.Olasılık

Cevap: σ = 1,319

Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.

Ortalama

μ = 1·0,05 + 2·0,3 + 3·0,15 + 4·0,2 + 5·0,3 = 3,4

Karelerin ortalaması

E(X²) = 1·0,05 + 4·0,3 + 9·0,15 + 16·0,2 + 25·0,3 = 13,3

Varyans

Var(X) = 13,3 − 3,4² = 1,74
σ = √1,74 = 1,319

Cevap

σ = 1,319
12.Olasılık

Cevap: σY = 56,12

Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.

X’in yayılımı

μ = 28, Var(X) = 126, σX = 11,22

Doğrusal değişim

σY = |5|·11,22 = 56,12

Cevap

σY = 56,12

Ortalama ise kayar: E(Y) = 5·28 + 4 = 144.

13.Normal dağılım

Cevap: z = 2,06

Bir alandan z’ye geri dönmek: Φ(z), z’nin solundaki alandır. Sol kuyruk alanı A için tabloda Φ(z) = A olan z’yi bulun. Sağ kuyruk alanı A, Φ(z) = 1 − A demektir. −z ile z arasındaki merkezî alan A, her kuyrukta (1 − A)/2 bırakır, yani Φ(z) = (1 + A)/2. Bir x değeri için x = μ + zσ kullanın.

z’nin solundaki alan

Φ(z) = 1 − 0,0197 = 0,9803

z tablosunu tersten okuyun

Tablonun içinde 0,9803 değerini bulun ve z’yi okuyun.

z = 2,06

Cevap

z = 2,06
14.Normal dağılım

Cevap: x = 254,2 g

Bir alandan z’ye geri dönmek: Φ(z), z’nin solundaki alandır. Sol kuyruk alanı A için tabloda Φ(z) = A olan z’yi bulun. Sağ kuyruk alanı A, Φ(z) = 1 − A demektir. −z ile z arasındaki merkezî alan A, her kuyrukta (1 − A)/2 bırakır, yani Φ(z) = (1 + A)/2. Bir x değeri için x = μ + zσ kullanın.

Soldaki alan

Φ(z) = 0,8

Tablodan z

z ≈ 0,84

Özgün birimlere geri dönüş

x = 250 + 0,84·5 = 254,2 g

Cevap

x = 254,2 g
15.Güven aralıkları

Cevap: alt sınır = 40,71

Ortalama için güven aralığı: x̄ ± hata payı. Anakütle σ’sı biliniyorsa hata payı z·σ/√n’dir; yalnızca örneklem standart sapması s biliniyorsa n − 1 serbestlik dereceli t kullanın: t·s/√n. Kritik değerler: z = 1,645 (%90), 1,96 (%95), 2,576 (%99). E veya daha küçük bir hata payı için n ≥ (z·σ/E)² gerekir, yukarı yuvarlanır.

Kritik değer

df = n − 1 = 12, t = 3,055

Hata payı

E = 3,055·14,5/√13 = 12,29

Aralık

53 ± 12,29 → [40,71, 65,29]

Cevap

alt sınır = 40,71
16.Güven aralıkları

Cevap: σ = 11,99 µm

Bir varyans için aralık: (n − 1)s²/σ², n − 1 serbestlik dereceli bir χ² dağılımına sahiptir. σ² için %95 aralık, (n − 1)s²’nin üst χ² değerine (üstünde %2,5) bölümünden, alt χ² değerine (altında %2,5) bölümüne kadar uzanır; σ için aralık iki sınırın kareköküdür. s etrafında simetrik değildir.

Kareler toplamı

(n − 1)s² = 14·7,6² = 808,6

σ² için sınırlar

808,6/26,119 = 30,96
808,6/5,629 = 143,7

σ için sınır

σ = √143,7 = 11,99 µm

Cevap

σ = 11,99 µm

σ için %95 aralık: [5,564, 11,99] µm.

17.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: t = 2,1

Ortalama testi: test istatistiği, örneklem ortalamasının H₀'da iddia edilen değerden kaç standart hata uzakta olduğunu ölçer: σ biliniyorsa z = (x̄ − μ₀)/(σ/√n), örneklemden tahmin ediliyorsa t = (x̄ − μ₀)/(s/√n). Güven aralığı x̄ ± (kritik değer)·(standart hata)'dır.

Standart hata

SE = 10/√49 = 10/7 = 1,429

Test istatistiği

t = (503 − 500)/1,429 = 2,1

Cevap

t = 2,1
t0,025; df = 48 = 2,011

|t| > 2,011, yani H₀ %5 düzeyinde reddedilir (iki yönlü).

18.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: n = 138

Test için örneklem büyüklüğü: α düzeyindeki tek yönlü bir z testinde gerçek bir δ kaymasını 1 − β gücüyle saptamak için standart hata δ = (z_α + z_β)·σ/√n’yi sağlamalıdır; yani n = ((z_α + z_β)·σ/δ)², yukarı yuvarlanır.

n'yi çözün

n = ((1,645 + 1,282)·10/2,5)² = 137,1

Yukarı yuvarlayın

n = 138

Cevap

n = 138
19.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: r² = 0,9809

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 42/6 = 7
ȳ = 105/6 = 17,5

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 70
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = 161
Syy = Σ(y − ȳ)² = 377,5

Belirlilik katsayısı

r² = 161²/(70·377,5) = 0,9809

Cevap

r² = 0,9809

y’deki değişimin yaklaşık %98,09’ı doğru tarafından açıklanır.

20.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: ŷ = 97,5

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 100/5 = 20
ȳ = 461/5 = 92,2

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 40
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = 212

Regresyon doğrusu

b = 212/40 = 5,3
a = 92,2 − 5,3·20 = −13,8
ŷ = −13,8 + 5,3·x

Tahmin

ŷ = −13,8 + 5,3·21 = 97,5

Cevap

ŷ = 97,5

Bu bağımsız bir alıştırma materyalidir. ExamProblems bu sınavı düzenleyen kuruluşla bağlantılı değildir ve onun tarafından onaylanmamıştır; sınav adı yalnızca içeriği tanımlamak için kullanılmaktadır. CFA® and Chartered Financial Analyst®, CFA Institute kuruluşunun ticari markalarıdır; bu kuruluş ExamProblems ile bağlantılı değildir, onu desteklemez ve doğruluğunu garanti etmez.

ExamProblems · examproblems.com/courses/cfa-level-1-quant-and-fixed-income