CFA Level I nicel yöntemler ve sabit getirili menkul kıymetler alıştırmaları: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Paranın zaman değeri

Gelecek değer
FV = PV·(1 + i)n
Bugünkü değer
PV = FV/(1 + i)n
Yılda birden çok dönem
i = r/m, N = m·n
Anüite, bugünkü değer
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Anüite, gelecek değer
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Yöntem

  1. Her nakit akışını ve zamanlamasını gösteren bir zaman çizelgesi çizin.
  2. Faiz oranını döneme uydurun: aylık ödemeler için aylık oran.
  3. Tek tutarlar için FV = PV·(1 + i)ⁿ, eşit ödemeler için anüite formüllerini kullanın.
  4. Cevabın işaretini ve büyüklük mertebesini kontrol edin.

NBD ve IRR

Net bugünkü değer
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Eşit nakit akışları
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
İç verim oranı
NPV = 0 yapan r
Karar
NPV > 0 ise (veya IRR > gerekli getiri) kabul et

Yöntem

  1. Tüm nakit akışlarını yıllarıyla listeleyin; 0. yıldaki yatırım negatiftir.
  2. Her nakit akışını iskonto edin: CFt/(1 + r)t.
  3. NBD’yi bulmak için toplayın. Pozitif değer, projenin r’den fazla kazandırdığı anlamına gelir.
  4. İVO için NBD’yi sıfır yapan oranı deneme yoluyla veya enterpolasyonla bulun.

Tahvil fiyatlaması ve getiri

Tahvil fiyatı
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Altı aylık
C/2, y/2 ve 2n dönem
Cari getiri
C/P
Fiyat ve getiri
getiri artar → fiyat düşer

Yöntem

  1. Dönem başına kuponu ve dönem başına getiriyi bulun.
  2. Fiyat = kuponların bugünkü değeri (bir anüite) + nominal değerin bugünkü değeri.
  3. Altı aylık kuponlarda kuponun yarısını, getirinin yarısını ve dönem sayısının iki katını kullanın.
  4. Kontrol: getiri kupon oranının üstündeyse fiyat nominal değerin altındadır.

CAPM ve WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Firma değeri
V = E + D

Betimsel istatistik

Ortalama
x̄ = Σx/n
Örneklem standart sapması
s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1))
Medyan
sıralı verinin ortadaki değeri
z puanı
z = (x − μ)/σ
Normal dağılım
68% ±1σ içinde, 95% ±2σ içinde

Olasılık

Tümleyen
P(not A) = 1 − P(A)
Toplama kuralı
P(A ∪ B) = P(A) + P(B) − P(A ∩ B)
Bağımsız olaylar
P(A ∩ B) = P(A)·P(B)
Koşullu olasılık
P(A|B) = P(A ∩ B)/P(B)
Binom
P(X = k) = C(n,k)·pk(1 − p)n−k

Normal dağılım

z puanı
z = (x − μ)/σ
x’in altında
P(X < x) = Φ(z)
x’in üstünde
P(X > x) = 1 − Φ(z)
Arasında
Φ(z2) − Φ(z1)
Yüzdelik
x = μ + z·σ

Yöntem

  1. Değeri z puanına çevirin: z = (x − μ)/σ.
  2. z’nin solundaki alan olan Φ(z)’yi tablodan bulun.
  3. Sağdaki alan için 1 − Φ(z) kullanın; bir aralık için iki sol alanı birbirinden çıkarın.
  4. Bir yüzdelik için geriye doğru çalışın: alan için z’yi bulun, sonra x = μ + z·σ.

Güven aralıkları

σ biliniyor
x̄ ± z·σ/√n
σ bilinmiyor
x̄ ± t·s/√n, df = n − 1
Kritik z
90%: 1,645, 95%: 1,96, 99%: 2,576
Örneklem büyüklüğü
n = (z·σ/E)², rounded up

Yöntem

  1. z (anakütle σ’sı biliniyor) ile t (yalnızca örneklem s’si, n − 1 serbestlik derecesiyle) arasında karar verin.
  2. Güven düzeyi için kritik değeri bulun.
  3. Hata payı: E = kritik değer × standart sapma/√n.
  4. Aralık: x̄ ± E.

Hipotez testleri ve güven aralıkları

Ortalama için z testi
z = (x̄ − μ0)/(σ/√n)
Ortalama için t testi
t = (x̄ − μ0)/(s/√n), df = n − 1
5% düzeyinde çift yönlü
|z| > 1,96 ise H0’ı reddet
Güven aralığı
x̄ ± z·σ/√n

Yöntem

  1. H₀ ve H₁’i belirtin ve testin tek mi çift yönlü mü olduğuna karar verin.
  2. Test istatistiğini hesaplayın: (x̄ − μ₀)/(σ/√n) ya da s ve t ile.
  3. Kritik değerle karşılaştırın ya da p değerini bulun.
  4. İstatistik kritik değerin ötesindeyse (p, α’dan küçükse) H₀’ı reddedin ve sonucu sözle ifade edin.

Doğrusal regresyon ve korelasyon

Kareler toplamları
Sxx = Σ(x − x̄)² = Σx² − (Σx)²/n, Sxy = Σxy − ΣxΣy/n
Eğim
b = Sxy/Sxx
Kesişim noktası
a = ȳ − b·x̄
Korelasyon
r = Sxy/√(SxxSyy)
Artık
e = y − ŷ

2Alıştırma soruları

1.Paranın zaman değeriOrta
yıl0123…9PV = ?€20 000+2%+2%…r = 7%

Bir mülkün gelecek yıl €20 000 net kira getirmesi bekleniyor. Kiranın sonsuza kadar yıllık %2 artması bekleniyor. Gerekli getiri yıllık %7. Mülkün bugünkü değeri PV değerini bulun.

C1 = €20 000g = 2%r = 7%
PV = €
2.Paranın zaman değeriZor
ay0123…72€8 000A?AAA

€8 000 tutarındaki bir kredi 6 yıl boyunca eşit aylık taksitlerle ödenir. Faiz oranı aylık bileşik, yıllık %6'dir. Aylık taksit A'ü bulun.

P = €8 0006% / 12N = 72
A = €
3.NBD ve IRROrta
yıl01234−30 00011 00010 00011 00013 000

€30 000 tutarındaki bir yatırım 1'den 4'e kadar yılların sonunda şu nakit akışlarını sağlar: €11 000, €10 000, €11 000, €13 000. Sermaye maliyeti %5'tür. Net bugünkü değer NPV'ü bulun.

r = 5%CF0 = −30 000CF1 = 11 000CF2 = 10 000CF3 = 11 000CF4 = 13 000
NPV = €
4.NBD ve IRRZor
yıl01234−50 00028 50026 00017 50016 500

Bir proje €50 000 maliyetindedir ve 1’den 4. yıla kadar her yılın sonunda €28 500, €26 000, €17 500, €16 500 getirir. Nakit akışları %6 sermaye maliyetiyle yeniden yatırılabilir. Düzeltilmiş iç verim oranı MIRR değerini yüzde olarak bulun.

r = 6%CF0 = −50 000CF1 = 28 500CF2 = 26 000CF3 = 17 500CF4 = 16 500
MIRR = %
5.Tahvil fiyatlaması ve getiriOrta
yıl0123…10€915C = ?C = ?C = ? + €1 000

Nominal değeri €1 000 olan bir tahvilin vadesi 10 yıl sonradır ve yıllık kupon öder. Vadeye kadar getiri 3% iken €915 fiyattan satılıyor. Kupon oranı c değerini yüzde olarak bulun.

F = €1 000n = 10P = €915YTM = 3%
c = %
6.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
yıl01234€930€50€50 + €1 000

Nominal değeri €1 000 ve yıllık kuponu 5% olan bir tahvilin vadesi 4 yıl sonra doluyor ve €930 fiyatla satılıyor. Vadeye kadar getirisi YTM değerini yüzde olarak bulun.

F = €1 000kupon = 5%n = 4P = €930
YTM = %
7.CAPM ve WACCOrta
WACC = ?adi hisse senetleri€6 000 000re​ = 9%imtiyazlı hisse senetleri€500 000rp​ = 8%borç€4 000 000rd​ = 3%T = 20%

Bir şirket €6 000 000 değerinde adi hisse, €500 000 değerinde imtiyazlı hisse ve €4 000 000 değerinde borçla finanse ediliyor. Özsermaye maliyeti 9%, imtiyazlı hisse maliyeti 8% ve vergi öncesi borç maliyeti 3%. Vergi oranı 20%. WACC değerini bulun.

E = €6 000 000Ps = €500 000D = €4 000 000re = 9%rp = 8%rd = 3%T = 20%
WACC = %
8.CAPM ve WACCZor
WACC = ?özkaynak1 000 000 × €8,00β = 1,8rf​ = 2%, rm​ = 9%borç10 000 × €1 000rd​ = 6%T = 25,8%

Bir şirketin her biri €8,00 olan 1 000 000 hissesi ve her biri €1 000 fiyattan işlem gören 10 000 tahvili var. Vergi öncesi borç maliyeti 6% ve vergi oranı 25,8%. Hissenin betası 1,8, risksiz faiz oranı 2% ve piyasa getirisi 9%. WACC’yi bulun.

β = 1,8rf = 2%rm = 9%rd = 6%T = 25,8%
WACC = %
9.Betimsel istatistikOrta
303540455055

Verinin örneklem standart sapması s'ı bulun: 27, 55, 56, 48, 28.

n = 5
s =
10.Betimsel istatistikZor
z −2−1012

Sınav puanları ortalaması 500 ve standart sapması 25 olan normal dağılımlıdır. 450 puanının z puanı z'yi bulun.

μ = 500σ = 25x = 450
z =
11.OlasılıkOrta
P(en az bir altı) = ??1?2?3?4?5?6?7Her atışta P(altı) = 1/6

Hilesiz bir zar 7 kez atılıyor. En az bir altı gelme olasılığı P nedir?

n = 7
P =
12.OlasılıkZor
€p(x)−20,7480,25380,01

Bir oyunu oynamanın bedeli €2. 0,25 olasılıkla €10, 0,01 olasılıkla €40 kazanırsınız; aksi halde hiçbir şey kazanmazsınız. Bahis geri verilmez. Oyun başına beklenen net kazancı E(G) bulun.

bahis = €2€10: p = 0,25€40: p = 0,01
E(G) = €
13.Normal dağılımOrta
320 g323,4 gT = X₁ + … + X₈?

cıvatalar kütleleri bağımsız ve normaldir; ortalama 40 g, standart sapma 1,2 g. Bunlardan 8 tanesinin toplam kütlesinin 323,4 g değerini aşma olasılığını P bulun. z’yi iki ondalığa yuvarlayın.

μ = 40 gσ = 1,2 gn = 8> 323,4 g
P =
14.Normal dağılımZor
557085100115130145puanalt 75%

IQ puanları, ortalaması 100 puan ve standart sapması 15 puan olan normal dağılım gösterir. Gölgeli en alt %75 solunda kalacak şekilde kesme değerini sürükleyin. Kesme değerini x bulun.

μ = 100 puanσ = 15 puan75%
x = puan
15.Güven aralıklarıOrta
n = 11, sd​ = 7,70L = ?Ud̄ = 9,9E90%

11 hastanın kan basıncı bir tedaviden önce ve sonra ölçülüyor. d = önce − sonra farklarının (mmHg) ortalaması 9,9 ve standart sapması 7,7. Ortalama fark için %90 güven aralığının alt sınırını bulun.

n = 11d̄ = 9,9sd = 7,790%t(10) = 1,812
alt sınır = mmHg
16.Güven aralıklarıZor
p = 0,5, n = ?p̂ − Ep̂ + Ep̂E = 0,0299%

Kusurlu ürünlerin oranı hakkında önceden hiçbir şey bilinmiyor. Oran için %99 güven aralığının hata payının en fazla 0,02 olması için kaç ürün n incelenmelidir?

p = 0,5E = 0,0299%
n =
17.Hipotez testleri ve güven aralıklarıOrta
−2,0932,093t = ?df = 19

20 çalışan bir eğitim kursundan önce ve sonra yazma testine giriyor. Her kişi için d = sonra − önce farkı (dakikadaki kelime) kaydediliyor. Ortalama fark 4,16 ve farkların standart sapması 6,2. H₀: μd = 0 için eşleştirilmiş test istatistiği t değerini bulun.

n = 20d̄ = 4,16sd = 6,2
t =
18.Hipotez testleri ve güven aralıklarıZor
μ₀x̄c

H₀: μ = 80’a karşı H₁: μ < 80 için tek yönlü bir z testi, 64 büyüklüğünde bir örneklemle α = 0.05 düzeyinde yapılıyor; standart sapmanın 12 olduğu biliniyor. Gerçekte ortalama 75.95’tir. Testin gücü 1 − β değerini yüzde olarak bulun.

μ₀ = 80μ = 75,95σ = 12n = 64α = 0,05
1 − β = %
19.Doğrusal regresyon ve korelasyonOrta
xy127227324421521xy24222426

Tablo, x = yıl cinsinden araç yaşı ve y = k€ cinsinden fiyat için 5 eşleştirilmiş gözlem veriyor. En küçük kareler doğrusunun belirlilik katsayısı r² değerini bulun.

n = 5
r² =
20.Doğrusal regresyon ve korelasyonZor
xy1303325437449521156xy510304050x = 6

Tablo, x = k€ cinsinden reklam harcaması ve y = k€ cinsinden satışlar için 6 eşleştirilmiş gözlem veriyor. En küçük kareler doğrusu ŷ = a + b·x’i kullanın. Yeni bir gözlem (6, 45) yapılıyor. Artığı e = y − ŷ değerini bulun.

n = 6(6, 45)
e =

3Çözeltiler

1.Paranın zaman değeri

Cevap: PV = 400000 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Büyüyen perpetüite

PV = C1/(r − g) = 20 000/(0,07 − 0,02) = 20 000/0,05 = €400 000,00

Cevap

PV = €400 000,00
2.Paranın zaman değeri

Cevap: A = 132,6 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Aylık oran ve taksit sayısı

i = 0,06/12 = 0,005
N = 12·6 = 72

Taksit

N eşit A ödemesinin bugünkü değeri A·(1 − (1 + i)⁻ᴺ)/i'dir. Bunu krediye eşitleyin ve A'yı çözün.

(1 + i)−N = 0,6983
A = 8 000·0,005/(1 − 0,6983) = €132,58

Cevap

A = €132,58
3.NBD ve IRR

Cevap: NPV = 9744 €

Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.

Her nakit akışının bugünkü değeri

CF0 = −30 000
CF1/(1 + 0,05)1 = 11 000/1,05 = 10 476,19
CF2/(1 + 0,05)2 = 10 000/1,103 = 9 070,29
CF3/(1 + 0,05)3 = 11 000/1,158 = 9 502,21
CF4/(1 + 0,05)4 = 13 000/1,216 = 10 695,13

Toplayın

NPV = €9 743,83

Cevap

NPV = €9 743,83

NBD pozitif, yani proje gerekli getiriden fazlasını kazandırır.

4.NBD ve IRR

Cevap: MIRR = 18,38 %

Düzeltilmiş IRR: uç değer TV’yi bulmak için her girişi yeniden yatırım oranıyla (genellikle sermaye maliyeti) projenin sonuna kadar ileriye bileşik hesaplayın. MIRR, ilk yatırımı TV’ye dönüştüren orandır: MIRR = (TV/C₀)^(1/n) − 1.

Girişlerin uç değeri

28 500·1,063 = 33 943,96
26 000·1,062 = 29 213,60
17 500·1,061 = 18 550,00
16 500·1,060 = 16 500,00
TV = 98 207,56

MIRR

MIRR = (98 207,56/50 000)1/4 − 1 = 18,38%

Cevap

MIRR = 18,38%
5.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: c = 2,004 %

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Nominal değerin bugünkü değeri

1000·(1 + 0,03)−10 = €744,09

Kupon

C = (915 − 744,09)/8,53 = €20,04

Kupon oranı

c = 20,04/1000 = 2,004%

Cevap

c = 2,004%
6.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: YTM = 7,07 %

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Getiri denklemi

€930 = €50·(1 − (1 + y)⁻⁴)/y + €1 000/(1 + y)⁴

Sayısal olarak çözün

P(7%) = €932,26, P(8%) = €900,64
YTM = 7,07%

Cevap

YTM = 7,07%
7.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 6,438 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Ağırlıklar

V = 6 000 000 + 500 000 + 4 000 000 = €10 500 000
E/V = 0,5714, Ps/V = 0,04762, D/V = 0,381

WACC

WACC = 0,5714·9% + 0,04762·8% + 0,381·3%·(1 − 0,2) = 6,438%

Cevap

WACC = 6,438%
8.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 8,962 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Piyasa değerleri

E = 1 000 000·€8,00 = €8 000 000
D = 10 000·€1 000 = €10 000 000

Öz sermaye maliyeti (CAPM)

re = 2% + 1,8·7% = 14,6%

Ağırlıklar

V = €18 000 000, E/V = 0,4444, D/V = 0,5556

WACC

WACC = 0,4444·14,6% + 0,5556·6%·(1 − 0,258) = 8,962%

Cevap

WACC = 8,962%
9.Betimsel istatistik

Cevap: s = 14,31

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Ortalama

x̄ = 214/5 = 42,8

Sapmaların kareleri

Σ(x − x̄)² = (−15,8)² + 12,2² + 13,2² + 5,2² + (−14,8)² = 818,8

Standart sapma

s = √(818,8/4) = 14,31

Cevap

s = 14,31
10.Betimsel istatistik

Cevap: z = −2

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Standartlaştırın

z = (450 − 500)/25 = −2

Cevap

z = −2
11.Olasılık

Cevap: P = 0,7209

Olasılık: eşit olasılıklı sonuçlarda P(A) = uygun/toplam. Bağımsız olaylarda çarpılır: P(A ve B) = P(A)·P(B). Tümleyen çoğu zaman işe yarar: P(en az bir) = 1 − P(hiç). Binom: başarı olasılığı p olan n bağımsız denemede P(X = k) = C(n, k)·pᵏ·(1 − p)ⁿ⁻ᵏ.

Tümleyen

P(altı yok) = (5/6)7 = 0,2791
P = 1 − 0,2791 = 0,7209

Cevap

P = 0,7209
12.Olasılık

Cevap: E(G) = 0,9 €

Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.

Net sonuçlar

G: 8 (p = 0,25), 38 (p = 0,01), −2 (p = 0,74)

Beklenen değer

E(G) = 8·0,25 + 38·0,01 − 2·0,74 = 0,9 €

Cevap

E(G) = 0,9 €

Pozitif bir değer, ortalamada para kazandığınız anlamına gelir.

13.Normal dağılım

Cevap: P = 0,1587

Normal değişkenlerin toplamı ve farkı: X ve Y bağımsız ve normal ise X + Y ve X − Y de normaldir. Ortalamalar toplanır ya da çıkarılır: E(X ± Y) = μX ± μY. Varyanslar fark için de her zaman toplanır: Var(X ± Y) = σX² + σY², dolayısıyla σ = √(σX² + σY²). Standart sapmalar asla doğrudan toplanmaz. Aynı dağılıma sahip n bağımsız parçanın toplamının ortalaması n·μ, standart sapması σ·√n’dir. Sonra her zamanki gibi standartlaştırın: z = (x − ortalama)/σ ve Φ(z)’yi okuyun.

Toplamın dağılımı

μT = 320 g, σT = 1,2·√8 = 3,394 g

Standartlaştırın

z = (323,4 − 320)/3,394 = 1

Olasılık

P = 1 − Φ(1) = 0,1587

Cevap

P = 0,1587
14.Normal dağılım

Cevap: x = 110,1 puan

Bir alandan z’ye geri dönmek: Φ(z), z’nin solundaki alandır. Sol kuyruk alanı A için tabloda Φ(z) = A olan z’yi bulun. Sağ kuyruk alanı A, Φ(z) = 1 − A demektir. −z ile z arasındaki merkezî alan A, her kuyrukta (1 − A)/2 bırakır, yani Φ(z) = (1 + A)/2. Bir x değeri için x = μ + zσ kullanın.

Soldaki alan

Φ(z) = 0,75

Tablodan z

z ≈ 0,67

Özgün birimlere geri dönüş

x = 100 + 0,67·15 = 110,1 puan

Cevap

x = 110,1 puan
15.Güven aralıkları

Cevap: alt sınır = 5,693 mmHg

Interval for a difference: estimate ± critical value × standard error. For two independent means with known σ: SE = √(σ₁²/n₁ + σ₂²/n₂) and z. With equal unknown variances: pooled s_p and t with n₁ + n₂ − 2 degrees of freedom. For paired data, work with the differences: d̄ ± t·s_d/√n.

Kritik değer

df = 10, t = 1,812

Hata payı

E = 1,812·7,7/√11 = 4,207

Aralık

9,9 ± 4,207 → [5,693, 14,11]

Cevap

alt sınır = 5,693 mmHg
16.Güven aralıkları

Cevap: n = 4148

Confidence interval for a proportion: p̂ ± z·√(p̂(1 − p̂)/n), where p̂ = x/n. To reach a margin E you need n ≥ z²·p(1 − p)/E², rounded up; without a prior estimate use p = 0,5, which gives the largest n.

n'yi çözün

n = 2,576²·0,5·0,5/0,02² = 4147

Yukarı yuvarlayın

n = 4148

Cevap

n = 4148
17.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: t = 3,001

Testing a mean: the test statistic measures how many standard errors the sample mean lies from the value claimed in H₀: z = (x̄ − μ₀)/(σ/√n) when σ is known, t = (x̄ − μ₀)/(s/√n) when it is estimated from the sample. A confidence interval is x̄ ± (critical value)·(standard error).

Ortalama farkın standart hatası

SE = 6,2/√20 = 1,386

Test istatistiği

t = 4,16/1,386 = 3,001

Cevap

t = 3,001

df = 19 ile iki yönlü %5 kritik değeri 2,093; |t| daha büyük, yani H₀ reddedilir.

18.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: 1 − β = 85,43 %

Testin gücü: güç = 1 − β, H₀ yanlışken onu reddetme olasılığıdır. μ₀ ve z_α’dan x̄c kesim noktasını bulun, sonra gerçek ortalamayı kullanarak x̄c’nin ötesine düşme olasılığını hesaplayın: z = (x̄c − μ)/(σ/√n).

Kritik örneklem ortalaması

SE = 12/√64 = 1,5
x̄c = 80 − 1,645·1,5 = 77,53

Gerçek ortalama altında z

z = (77,53 − 75,95)/1,5 = 1,055

Güç

güç = P(Z < 1.055) = 85.43%
1 − β = 85,43%

Cevap

1 − β = 85,43%
19.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: r² = 0,9

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 15/5 = 3
ȳ = 120/5 = 24

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 10
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = −18
Syy = Σ(y − ȳ)² = 36

Belirlilik katsayısı

r² = −18²/(10·36) = 0,9

Cevap

r² = 0,9

y’deki değişimin yaklaşık %90’ı doğru tarafından açıklanır.

20.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: e = 2,167

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 36/6 = 6
ȳ = 257/6 = 42,83

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 70
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = 191

Regresyon doğrusu

b = 191/70 = 2,729
a = 42,83 − 2,729·6 = 26,46
ŷ = 26,46 + 2,729·x

Tahmin edilen değer

ŷ = 26,46 + 2,729·6 = 42,83

Artık

e = 45 − 42,83 = 2,167

Cevap

e = 2,167

Nokta doğrunun üstündedir.

ExamProblems · examproblems.com/courses/cfa-level-1-quant-and-fixed-income