CFA Level I nicel yöntemler ve sabit getirili menkul kıymetler alıştırmaları: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Paranın zaman değeri

Gelecek değer
FV = PV·(1 + i)n
Bugünkü değer
PV = FV/(1 + i)n
Yılda birden çok dönem
i = r/m, N = m·n
Anüite, bugünkü değer
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Anüite, gelecek değer
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Yöntem

  1. Her nakit akışını ve zamanlamasını gösteren bir zaman çizelgesi çizin.
  2. Faiz oranını döneme uydurun: aylık ödemeler için aylık oran.
  3. Tek tutarlar için FV = PV·(1 + i)ⁿ, eşit ödemeler için anüite formüllerini kullanın.
  4. Cevabın işaretini ve büyüklük mertebesini kontrol edin.

NBD ve IRR

Net bugünkü değer
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Eşit nakit akışları
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
İç verim oranı
NPV = 0 yapan r
Karar
NPV > 0 ise (veya IRR > gerekli getiri) kabul et

Yöntem

  1. Tüm nakit akışlarını yıllarıyla listeleyin; 0. yıldaki yatırım negatiftir.
  2. Her nakit akışını iskonto edin: CFt/(1 + r)t.
  3. NBD’yi bulmak için toplayın. Pozitif değer, projenin r’den fazla kazandırdığı anlamına gelir.
  4. İVO için NBD’yi sıfır yapan oranı deneme yoluyla veya enterpolasyonla bulun.

Tahvil fiyatlaması ve getiri

Tahvil fiyatı
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Altı aylık
C/2, y/2 ve 2n dönem
Cari getiri
C/P
Fiyat ve getiri
getiri artar → fiyat düşer

Yöntem

  1. Dönem başına kuponu ve dönem başına getiriyi bulun.
  2. Fiyat = kuponların bugünkü değeri (bir anüite) + nominal değerin bugünkü değeri.
  3. Altı aylık kuponlarda kuponun yarısını, getirinin yarısını ve dönem sayısının iki katını kullanın.
  4. Kontrol: getiri kupon oranının üstündeyse fiyat nominal değerin altındadır.

CAPM ve WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Firma değeri
V = E + D

Betimsel istatistik

Ortalama
x̄ = Σx/n
Örneklem standart sapması
s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1))
Medyan
sıralı verinin ortadaki değeri
z puanı
z = (x − μ)/σ
Normal dağılım
68% ±1σ içinde, 95% ±2σ içinde

Olasılık

Tümleyen
P(not A) = 1 − P(A)
Toplama kuralı
P(A ∪ B) = P(A) + P(B) − P(A ∩ B)
Bağımsız olaylar
P(A ∩ B) = P(A)·P(B)
Koşullu olasılık
P(A|B) = P(A ∩ B)/P(B)
Binom
P(X = k) = C(n,k)·pk(1 − p)n−k

Normal dağılım

z puanı
z = (x − μ)/σ
x’in altında
P(X < x) = Φ(z)
x’in üstünde
P(X > x) = 1 − Φ(z)
Arasında
Φ(z2) − Φ(z1)
Yüzdelik
x = μ + z·σ

Yöntem

  1. Değeri z puanına çevirin: z = (x − μ)/σ.
  2. z’nin solundaki alan olan Φ(z)’yi tablodan bulun.
  3. Sağdaki alan için 1 − Φ(z) kullanın; bir aralık için iki sol alanı birbirinden çıkarın.
  4. Bir yüzdelik için geriye doğru çalışın: alan için z’yi bulun, sonra x = μ + z·σ.

Güven aralıkları

σ biliniyor
x̄ ± z·σ/√n
σ bilinmiyor
x̄ ± t·s/√n, df = n − 1
Kritik z
90%: 1,645, 95%: 1,96, 99%: 2,576
Örneklem büyüklüğü
n = (z·σ/E)², rounded up

Yöntem

  1. z (anakütle σ’sı biliniyor) ile t (yalnızca örneklem s’si, n − 1 serbestlik derecesiyle) arasında karar verin.
  2. Güven düzeyi için kritik değeri bulun.
  3. Hata payı: E = kritik değer × standart sapma/√n.
  4. Aralık: x̄ ± E.

Hipotez testleri ve güven aralıkları

Ortalama için z testi
z = (x̄ − μ0)/(σ/√n)
Ortalama için t testi
t = (x̄ − μ0)/(s/√n), df = n − 1
5% düzeyinde çift yönlü
|z| > 1,96 ise H0’ı reddet
Güven aralığı
x̄ ± z·σ/√n

Yöntem

  1. H₀ ve H₁’i belirtin ve testin tek mi çift yönlü mü olduğuna karar verin.
  2. Test istatistiğini hesaplayın: (x̄ − μ₀)/(σ/√n) ya da s ve t ile.
  3. Kritik değerle karşılaştırın ya da p değerini bulun.
  4. İstatistik kritik değerin ötesindeyse (p, α’dan küçükse) H₀’ı reddedin ve sonucu sözle ifade edin.

Doğrusal regresyon ve korelasyon

Kareler toplamları
Sxx = Σ(x − x̄)² = Σx² − (Σx)²/n, Sxy = Σxy − ΣxΣy/n
Eğim
b = Sxy/Sxx
Kesişim noktası
a = ȳ − b·x̄
Korelasyon
r = Sxy/√(SxxSyy)
Artık
e = y − ŷ

2Alıştırma soruları

1.Paranın zaman değeriOrta
yıl012€2 000FV = ?

€2 000 tutarını, üç aylık bileşik, yıllık %2 nominal faizle yatırıyorsunuz. 2 yıl sonra yatırımın değeri FV'yi bulun.

PV = €2 0002% / 4n = 2
FV = €
2.Paranın zaman değeriZor
ay0123…348€300€300€300FV = ?

29 yıl boyunca her ayın sonunda €300 biriktiriyorsunuz. Hesap aylık bileşik, yıllık %2,4 faiz ödüyor. Sonunda ne kadar birikmiş olur? FV'ü bulun.

A = €3002,4% / 12N = 348
FV = €
3.NBD ve IRROrta
yıl0123−30 0006 00013 00013 000

€30 000 tutarındaki bir yatırım 1'den 3'e kadar yılların sonunda şu nakit akışlarını sağlar: €6 000, €13 000, €13 000. Sermaye maliyeti %6'tür. Net bugünkü değer NPV'ü bulun.

r = 6%CF0 = −30 000CF1 = 6 000CF2 = 13 000CF3 = 13 000
NPV = €
4.NBD ve IRRZor
yıl0123−40 00016 50022 00013 000

Bir proje €40 000 maliyetindedir ve 1’den 3. yıla kadar her yılın sonunda €16 500, €22 000, €13 000 getirir. Nakit akışları %8 sermaye maliyetiyle yeniden yatırılabilir. Düzeltilmiş iç verim oranı MIRR değerini yüzde olarak bulun.

r = 8%CF0 = −40 000CF1 = 16 500CF2 = 22 000CF3 = 13 000
MIRR = %
5.Tahvil fiyatlaması ve getiriOrta
yıl0123…13P€40€40€40 + €1 000

Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil yıllık 4% kupon ödüyor ve vadesi 13 yıl sonra doluyor. Vadeye kadar getirisi 2,5% değerinden 3% değerine değişiyor. Tahvil fiyatı ne kadar ΔP değişir?

F = €1 000kupon = 4%n = 13y1 = 2,5%y2 = 3%
ΔP = €
6.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
yıl0123456P€80€80€80 + €1 000

Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil yıllık 8% kupon ödüyor ve vadesi 6 yıl sonra doluyor. Vadeye kadar getiri 7%. Macaulay durasyonu D değerini yıl cinsinden bulun.

F = €1 000kupon = 8%n = 6YTM = 7%
D = yıl
7.CAPM ve WACCOrta
WACC = ?adi hisse senetleri€12 000 000re​ = 13%imtiyazlı hisse senetleri€1 000 000rp​ = 6,5%borç€5 000 000rd​ = 5%T = 25%

Bir şirket €12 000 000 değerinde adi hisse, €1 000 000 değerinde imtiyazlı hisse ve €5 000 000 değerinde borçla finanse ediliyor. Özsermaye maliyeti 13%, imtiyazlı hisse maliyeti 6,5% ve vergi öncesi borç maliyeti 5%. Vergi oranı 25%. WACC değerini bulun.

E = €12 000 000Ps = €1 000 000D = €5 000 000re = 13%rp = 6,5%rd = 5%T = 25%
WACC = %
8.CAPM ve WACCZor
WACC = ?özkaynak5 000 000 × €49,50D0​ = €1,70g = 5%borç€247 500 000rd​ = 3%T = 28%

Bir şirketin €49,50 fiyattan işlem gören 5 000 000 hissesi var; özsermayesinin defter değeri €148 500 000. Hisse başına €1,70 temettü ödedi ve temettüler yılda 5% büyüyor. Borcunun piyasa değeri €247 500 000 ve vergi öncesi maliyeti 3%. Vergi oranı 28%. Özsermaye maliyeti için temettü büyüme modelini kullanarak WACC değerini bulun.

N = 5 000 000P0 = €49,50defter değeri özsermaye = €148 500 000D0 = €1,70g = 5%D = €247 500 000rd = 3%T = 28%
WACC = %
9.Betimsel istatistikOrta
25303540455055

Verinin örneklem standart sapması s'ı bulun: 46, 37, 55, 47, 23, 39, 27.

n = 7
s =
10.Betimsel istatistikZor
z −2−1012

Bir büyüklük ortalaması 50 ve standart sapması 20 olan normal dağılımlıdır. Değerlerin hangi oranı P 20'ün altındadır?

μ = 50σ = 20x = 20
P =
11.OlasılıkOrta
kırmızı: 7mavi: 5

Bir torbada 7 kırmızı ve 5 mavi top var. İlkini geri koymadan iki top çekiyorsunuz. İkisinin de kırmızı olma olasılığı P nedir?

7 / 5
P =
12.OlasılıkZor
€p(x)−50,85100,1450,05

Bir oyunu oynamanın bedeli €5. 0,1 olasılıkla €15, 0,05 olasılıkla €50 kazanırsınız; aksi halde hiçbir şey kazanmazsınız. Bahis geri verilmez. Oyun başına beklenen net kazancı E(G) bulun.

bahis = €5€15: p = 0,1€50: p = 0,05
E(G) = €
13.Normal dağılımOrta
320 g326,8 gT = X₁ + … + X₈?

cıvatalar kütleleri bağımsız ve normaldir; ortalama 40 g, standart sapma 1,2 g. Bunlardan 8 tanesinin toplam kütlesinin 326,8 g değerini aşma olasılığını P bulun. z’yi iki ondalığa yuvarlayın.

μ = 40 gσ = 1,2 gn = 8> 326,8 g
P =
14.Normal dağılımZor
μ = 32x = ?5%

teslimat süreleri, ortalaması 32 min ve standart sapması 6 min olan normal dağılıma uyar. Altında kalan değerlerin oranı %5 olan x değerini bulun (5. yüzdelik).

μ = 32σ = 6P = 5%
x = min
15.Güven aralıklarıOrta
n = 25, s = 9L = ?Ux̄ = 18E90%

25 birimlik bir örneklemin ortalaması 18 ve standart sapması s = 9. Anakütle yaklaşık olarak normaldir. Ortalama için %90 güven aralığının alt sınırını bulun.

n = 25x̄ = 18s = 990%t(24) = 1,711
alt sınır =
16.Güven aralıklarıZor
p ≈ 0,4, n = ?p̂ − Ep̂ + Ep̂E = 0,0290%

Bir pilot çalışma ürünlerin yaklaşık 0,4 kadarının kusurlu olduğunu gösteriyor. Oran için %90 güven aralığının hata payının en fazla 0,02 olması için kaç ürün n incelenmelidir?

p ≈ 0,4E = 0,0290%
n =
17.Hipotez testleri ve güven aralıklarıOrta
t −1,9901,99

81 öğrencilik bir örneklemin ortalama puanı 117,7, örneklem standart sapması 8. H₀: μ = 120 için test istatistiği t'ü bulun.

μ₀ = 120x̄ = 117,7s = 8n = 81
t =
18.Hipotez testleri ve güven aralıklarıZor
z −1,64501,645

16 ölçümlük bir örneklemin ortalaması 196,4. Anakütle standart sapması 8. Ortalama için %90 güven aralığının alt sınırı L'ü bulun.

x̄ = 196,4σ = 8n = 1690%
L =
19.Doğrusal regresyon ve korelasyonOrta
xy123222321420517xy24182022

Tablo, x = yıl cinsinden araç yaşı ve y = k€ cinsinden fiyat için 5 eşleştirilmiş gözlem veriyor. En küçük kareler doğrusunun belirlilik katsayısı r² değerini bulun.

n = 5
r² =
20.Doğrusal regresyon ve korelasyonZor
xy2741662082610321236xy510102030x = 7

Tablo, x = kN cinsinden yük ve y = mm cinsinden uzama için 6 eşleştirilmiş gözlem veriyor. En küçük kareler doğrusu ŷ = a + b·x’i kullanın. Yeni bir gözlem (7, 26) yapılıyor. Artığı e = y − ŷ değerini bulun.

n = 6(7, 26)
e =

3Çözeltiler

1.Paranın zaman değeri

Cevap: FV = 2081 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Oran ve dönem sayısı

i = r/m = 0,02/4 = 0,005
N = m·n = 4·2 = 8

Gelecek değer

FV = 2 000·(1 + 0,005)8 = 2 000·1,041 = €2 081,41

Cevap

FV = €2 081,41
2.Paranın zaman değeri

Cevap: FV = 150648 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Aylık oran ve yatırım sayısı

i = 0,024/12 = 0,002
N = 12·29 = 348

Yatırımların gelecek değeri

FV = A·((1 + i)N − 1)/i = 300·(2,004 − 1)/0,002 = €150 648,02

Cevap

FV = €150 648,02

Kendiniz €104 400 yatırdınız; geri kalanı faizdir.

3.NBD ve IRR

Cevap: NPV = −1855 €

Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.

Her nakit akışının bugünkü değeri

CF0 = −30 000
CF1/(1 + 0,06)1 = 6 000/1,06 = 5 660,38
CF2/(1 + 0,06)2 = 13 000/1,124 = 11 569,95
CF3/(1 + 0,06)3 = 13 000/1,191 = 10 915,05

Toplayın

NPV = €−1 854,62

Cevap

NPV = €−1 854,62

NBD negatif, yani proje gerekli getiriden azını kazandırır.

4.NBD ve IRR

Cevap: MIRR = 11,87 %

Düzeltilmiş IRR: uç değer TV’yi bulmak için her girişi yeniden yatırım oranıyla (genellikle sermaye maliyeti) projenin sonuna kadar ileriye bileşik hesaplayın. MIRR, ilk yatırımı TV’ye dönüştüren orandır: MIRR = (TV/C₀)^(1/n) − 1.

Girişlerin uç değeri

16 500·1,082 = 19 245,60
22 000·1,081 = 23 760,00
13 000·1,080 = 13 000,00
TV = 56 005,60

MIRR

MIRR = (56 005,60/40 000)1/3 − 1 = 11,87%

Cevap

MIRR = 11,87%
5.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: ΔP = −58,4 €

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Eski getirideki fiyat

C = €40,00, i = 0,025, N = 13
€40,00·(1 − 0,7254)/0,025 + €1 000·0,7254 = €439,33 + €725,42 = €1 164,75

Yeni getirideki fiyat

C = €40,00, i = 0,03, N = 13
€40,00·(1 − 0,681)/0,03 + €1 000·0,681 = €425,40 + €680,95 = €1 106,35

Değişim

ΔP = 1 106,35 − 1 164,75 = −€58,40

Cevap

ΔP = −€58,40
6.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: D = 5,018 yıl

Durasyon: Macaulay durasyonu, nakit akışlarının bugünkü değerleri ağırlık alınarak bir tahvilin nakit akışlarını ödediği ağırlıklı ortalama zamandır: D = Σ t·PVₜ/P. Düzeltilmiş durasyon D/(1 + y), getirideki küçük bir değişim için fiyattaki yüzde değişimi tahmin eder: %ΔP ≈ −Dmod·Δy.

Her nakit akışının bugünkü değeri

t = 1: 80/1,07 = 74,77, t·PV = 74,77
t = 2: 80/1,145 = 69,88, t·PV = 139,75
t = 3: 80/1,225 = 65,30, t·PV = 195,91
t = 4: 80/1,311 = 61,03, t·PV = 244,13
t = 5: 80/1,403 = 57,04, t·PV = 285,19
t = 6: 1080/1,501 = 719,65, t·PV = 4 317,90

Durasyon

P = 1 047,67
D = 5 257,65/1 047,67 = 5,018

Cevap

D = 5,018 yıl
7.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 10,07 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Ağırlıklar

V = 12 000 000 + 1 000 000 + 5 000 000 = €18 000 000
E/V = 0,6667, Ps/V = 0,05556, D/V = 0,2778

WACC

WACC = 0,6667·13% + 0,05556·6,5% + 0,2778·5%·(1 − 0,25) = 10,07%

Cevap

WACC = 10,07%
8.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 5,383 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Özkaynak maliyeti

D1 = 1,7·1,05 = €1,78
re = 1,785/49,5 + 0,05 = 8,606%

Piyasa değerleri

E = 5 000 000·€49,50 = €247 500 000
V = €495 000 000, E/V = 0,5, D/V = 0,5

WACC

WACC = 0,5·8,606% + 0,5·3%·(1 − 0,28) = 5,383%

Cevap

WACC = 5,383%
9.Betimsel istatistik

Cevap: s = 11,35

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Ortalama

x̄ = 274/7 = 39,14

Sapmaların kareleri

Σ(x − x̄)² = 6,857² + (−2,143)² + 15,86² + 7,857² + (−16,14)² + (−0,1429)² + (−12,14)² = 772,9

Standart sapma

s = √(772,9/6) = 11,35

Cevap

s = 11,35
10.Betimsel istatistik

Cevap: P = 0,06681

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Standartlaştırın

z = −1,5

Standart normal tablo

Φ(−1,5) = 0,06681
P = 0,06681

Cevap

P = 0,06681
11.Olasılık

Cevap: P = 0,3182

Olasılık: eşit olasılıklı sonuçlarda P(A) = uygun/toplam. Bağımsız olaylarda çarpılır: P(A ve B) = P(A)·P(B). Tümleyen çoğu zaman işe yarar: P(en az bir) = 1 − P(hiç). Binom: başarı olasılığı p olan n bağımsız denemede P(X = k) = C(n, k)·pᵏ·(1 − p)ⁿ⁻ᵏ.

Birinci ve ikinci çekiş

P = 7/12 · 6/11 = 42/132 = 0,3182

Cevap

P = 0,3182
12.Olasılık

Cevap: E(G) = −1 €

Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.

Net sonuçlar

G: 10 (p = 0,1), 45 (p = 0,05), −5 (p = 0,85)

Beklenen değer

E(G) = 10·0,1 + 45·0,05 − 5·0,85 = −1 €

Cevap

E(G) = −1 €

Negatif bir değer, ortalamada para kaybettiğiniz anlamına gelir.

13.Normal dağılım

Cevap: P = 0,02275

Normal değişkenlerin toplamı ve farkı: X ve Y bağımsız ve normal ise X + Y ve X − Y de normaldir. Ortalamalar toplanır ya da çıkarılır: E(X ± Y) = μX ± μY. Varyanslar fark için de her zaman toplanır: Var(X ± Y) = σX² + σY², dolayısıyla σ = √(σX² + σY²). Standart sapmalar asla doğrudan toplanmaz. Aynı dağılıma sahip n bağımsız parçanın toplamının ortalaması n·μ, standart sapması σ·√n’dir. Sonra her zamanki gibi standartlaştırın: z = (x − ortalama)/σ ve Φ(z)’yi okuyun.

Toplamın dağılımı

μT = 320 g, σT = 1,2·√8 = 3,394 g

Standartlaştırın

z = (326,8 − 320)/3,394 = 2

Olasılık

P = 1 − Φ(2) = 0,02275

Cevap

P = 0,02275
14.Normal dağılım

Cevap: x = 22,13 min

Normal dağılım: bir x değerini z = (x − μ)/σ ile z puanına çevirin; z, ortalamadan kaç standart sapma uzakta olunduğunu sayar. z tablosu (ya da Φ(z)) z’nin solundaki alanı, yani P(X < x) değerini verir. Sağdaki alan 1 − Φ(z), iki değer arasındaki alan ise bu iki alanın farkıdır.

Yüzdelik için z

Φ(z) = 0,05 → z = −1,645

x’e geri dönüş

x = 32 + −1,645·6 = 22,13 min

Cevap

x = 22,13 min
15.Güven aralıkları

Cevap: alt sınır = 14,92

Ortalama için güven aralığı: x̄ ± hata payı. Anakütle σ’sı biliniyorsa hata payı z·σ/√n’dir; yalnızca örneklem standart sapması s biliniyorsa n − 1 serbestlik dereceli t kullanın: t·s/√n. Kritik değerler: z = 1,645 (%90), 1,96 (%95), 2,576 (%99). E veya daha küçük bir hata payı için n ≥ (z·σ/E)² gerekir, yukarı yuvarlanır.

Kritik değer

df = n − 1 = 24, t = 1,711

Hata payı

E = 1,711·9/√25 = 3,08

Aralık

18 ± 3,08 → [14,92, 21,08]

Cevap

alt sınır = 14,92
16.Güven aralıkları

Cevap: n = 1624

Confidence interval for a proportion: p̂ ± z·√(p̂(1 − p̂)/n), where p̂ = x/n. To reach a margin E you need n ≥ z²·p(1 − p)/E², rounded up; without a prior estimate use p = 0,5, which gives the largest n.

n'yi çözün

n = 1,645²·0,4·0,6/0,02² = 1624

Yukarı yuvarlayın

n = 1624

Cevap

n = 1624
17.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: t = −2,587

Ortalama testi: test istatistiği, örneklem ortalamasının H₀'da iddia edilen değerden kaç standart hata uzakta olduğunu ölçer: σ biliniyorsa z = (x̄ − μ₀)/(σ/√n), örneklemden tahmin ediliyorsa t = (x̄ − μ₀)/(s/√n). Güven aralığı x̄ ± (kritik değer)·(standart hata)'dır.

Standart hata

SE = 8/√81 = 8/9 = 0,8889

Test istatistiği

t = (117,7 − 120)/0,8889 = −2,587

Cevap

t = −2,587
t0,025; df = 80 = 1,99

|t| > 1,99, yani H₀ %5 düzeyinde reddedilir (iki yönlü).

18.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: L = 193,1

Ortalama testi: test istatistiği, örneklem ortalamasının H₀'da iddia edilen değerden kaç standart hata uzakta olduğunu ölçer: σ biliniyorsa z = (x̄ − μ₀)/(σ/√n), örneklemden tahmin ediliyorsa t = (x̄ − μ₀)/(s/√n). Güven aralığı x̄ ± (kritik değer)·(standart hata)'dır.

Hata payı

E = 1,645·8/√16 = 3,29

Aralık sınırı

L = 196,4 − 3,29 = 193,1

Cevap

L = 193,1
19.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: r² = 0,9245

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 15/5 = 3
ȳ = 103/5 = 20,6

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 10
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = −14
Syy = Σ(y − ȳ)² = 21,2

Belirlilik katsayısı

r² = −14²/(10·21,2) = 0,9245

Cevap

r² = 0,9245

y’deki değişimin yaklaşık %92,45’ı doğru tarafından açıklanır.

20.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: e = 3,167

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 42/6 = 7
ȳ = 137/6 = 22,83

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 70
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = 199

Regresyon doğrusu

b = 199/70 = 2,843
a = 22,83 − 2,843·7 = 2,933
ŷ = 2,933 + 2,843·x

Tahmin edilen değer

ŷ = 2,933 + 2,843·7 = 22,83

Artık

e = 26 − 22,83 = 3,167

Cevap

e = 3,167

Nokta doğrunun üstündedir.

Bu bağımsız bir alıştırma materyalidir. ExamProblems bu sınavı düzenleyen kuruluşla bağlantılı değildir ve onun tarafından onaylanmamıştır; sınav adı yalnızca içeriği tanımlamak için kullanılmaktadır. CFA® and Chartered Financial Analyst®, CFA Institute kuruluşunun ticari markalarıdır; bu kuruluş ExamProblems ile bağlantılı değildir, onu desteklemez ve doğruluğunu garanti etmez.

ExamProblems · examproblems.com/courses/cfa-level-1-quant-and-fixed-income