CFA Level I nicel yöntemler ve sabit getirili menkul kıymetler alıştırmaları: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Paranın zaman değeri

Gelecek değer
FV = PV·(1 + i)n
Bugünkü değer
PV = FV/(1 + i)n
Yılda birden çok dönem
i = r/m, N = m·n
Anüite, bugünkü değer
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Anüite, gelecek değer
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Yöntem

  1. Her nakit akışını ve zamanlamasını gösteren bir zaman çizelgesi çizin.
  2. Faiz oranını döneme uydurun: aylık ödemeler için aylık oran.
  3. Tek tutarlar için FV = PV·(1 + i)ⁿ, eşit ödemeler için anüite formüllerini kullanın.
  4. Cevabın işaretini ve büyüklük mertebesini kontrol edin.

NBD ve IRR

Net bugünkü değer
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Eşit nakit akışları
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
İç verim oranı
NPV = 0 yapan r
Karar
NPV > 0 ise (veya IRR > gerekli getiri) kabul et

Yöntem

  1. Tüm nakit akışlarını yıllarıyla listeleyin; 0. yıldaki yatırım negatiftir.
  2. Her nakit akışını iskonto edin: CFt/(1 + r)t.
  3. NBD’yi bulmak için toplayın. Pozitif değer, projenin r’den fazla kazandırdığı anlamına gelir.
  4. İVO için NBD’yi sıfır yapan oranı deneme yoluyla veya enterpolasyonla bulun.

Tahvil fiyatlaması ve getiri

Tahvil fiyatı
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Altı aylık
C/2, y/2 ve 2n dönem
Cari getiri
C/P
Fiyat ve getiri
getiri artar → fiyat düşer

Yöntem

  1. Dönem başına kuponu ve dönem başına getiriyi bulun.
  2. Fiyat = kuponların bugünkü değeri (bir anüite) + nominal değerin bugünkü değeri.
  3. Altı aylık kuponlarda kuponun yarısını, getirinin yarısını ve dönem sayısının iki katını kullanın.
  4. Kontrol: getiri kupon oranının üstündeyse fiyat nominal değerin altındadır.

CAPM ve WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Firma değeri
V = E + D

Betimsel istatistik

Ortalama
x̄ = Σx/n
Örneklem standart sapması
s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1))
Medyan
sıralı verinin ortadaki değeri
z puanı
z = (x − μ)/σ
Normal dağılım
68% ±1σ içinde, 95% ±2σ içinde

Olasılık

Tümleyen
P(not A) = 1 − P(A)
Toplama kuralı
P(A ∪ B) = P(A) + P(B) − P(A ∩ B)
Bağımsız olaylar
P(A ∩ B) = P(A)·P(B)
Koşullu olasılık
P(A|B) = P(A ∩ B)/P(B)
Binom
P(X = k) = C(n,k)·pk(1 − p)n−k

Normal dağılım

z puanı
z = (x − μ)/σ
x’in altında
P(X < x) = Φ(z)
x’in üstünde
P(X > x) = 1 − Φ(z)
Arasında
Φ(z2) − Φ(z1)
Yüzdelik
x = μ + z·σ

Yöntem

  1. Değeri z puanına çevirin: z = (x − μ)/σ.
  2. z’nin solundaki alan olan Φ(z)’yi tablodan bulun.
  3. Sağdaki alan için 1 − Φ(z) kullanın; bir aralık için iki sol alanı birbirinden çıkarın.
  4. Bir yüzdelik için geriye doğru çalışın: alan için z’yi bulun, sonra x = μ + z·σ.

Güven aralıkları

σ biliniyor
x̄ ± z·σ/√n
σ bilinmiyor
x̄ ± t·s/√n, df = n − 1
Kritik z
90%: 1,645, 95%: 1,96, 99%: 2,576
Örneklem büyüklüğü
n = (z·σ/E)², rounded up

Yöntem

  1. z (anakütle σ’sı biliniyor) ile t (yalnızca örneklem s’si, n − 1 serbestlik derecesiyle) arasında karar verin.
  2. Güven düzeyi için kritik değeri bulun.
  3. Hata payı: E = kritik değer × standart sapma/√n.
  4. Aralık: x̄ ± E.

Hipotez testleri ve güven aralıkları

Ortalama için z testi
z = (x̄ − μ0)/(σ/√n)
Ortalama için t testi
t = (x̄ − μ0)/(s/√n), df = n − 1
5% düzeyinde çift yönlü
|z| > 1,96 ise H0’ı reddet
Güven aralığı
x̄ ± z·σ/√n

Yöntem

  1. H₀ ve H₁’i belirtin ve testin tek mi çift yönlü mü olduğuna karar verin.
  2. Test istatistiğini hesaplayın: (x̄ − μ₀)/(σ/√n) ya da s ve t ile.
  3. Kritik değerle karşılaştırın ya da p değerini bulun.
  4. İstatistik kritik değerin ötesindeyse (p, α’dan küçükse) H₀’ı reddedin ve sonucu sözle ifade edin.

Doğrusal regresyon ve korelasyon

Kareler toplamları
Sxx = Σ(x − x̄)² = Σx² − (Σx)²/n, Sxy = Σxy − ΣxΣy/n
Eğim
b = Sxy/Sxx
Kesişim noktası
a = ȳ − b·x̄
Korelasyon
r = Sxy/√(SxxSyy)
Artık
e = y − ŷ

2Alıştırma soruları

1.Paranın zaman değeriOrta
yıl01234567PV = ?€20 000

7 yıl sonra €20 000 gerekiyor. Hesap üç aylık bileşik, yıllık %3 faiz ödüyor. Bugün ne kadar yatırmalısınız? Bugünkü değer PV'ü bulun.

FV = €20 0003% / 4n = 7
PV = €
2.Paranın zaman değeriZor
ay01…156…300€300 000AB = ?A2,4% / 12

€300 000 tutarındaki bir konut kredisi, aylık bileşik yıllık %2,4 faizle 25 yıl boyunca eşit aylık taksitlerle geri ödeniyor. 13. yılın sonundaki ödemeden hemen sonra hâlâ ne kadar borç vardır? Kalan bakiye B değerini bulun.

P = €300 0002,4% / 12N = 300k = 156
B = €
3.NBD ve IRROrta
yıl0123…8−60 00010 00010 00010 00016 000

Bir makine bugün €60 000 maliyetindedir. 8 yıl boyunca her yılın sonunda €10 000 sağlar ve sonra €6 000 karşılığında satılabilir. Sermaye maliyeti %12. Net bugünkü değer NPV değerini bulun.

C0 = €60 000CF = €10 000S = €6 000n = 8r = 12%
NPV = €
4.NBD ve IRRZor
r (%)NPVABr* = ?0

A projesi €40 000 maliyetindedir ve 1’den 3. yıla kadar her yılın sonunda €23 000, €16 000, €8 500 getirir. B projesi €45 000 maliyetindedir ve €11 500, €18 500, €24 500 getirir. İki projenin aynı NBD’ye sahip olduğu kesişim oranı r* değerini yüzde olarak bulun.

A: −40 000, 23 000, 16 000, 8 500B: −45 000, 11 500, 18 500, 24 500
r* = %
5.Tahvil fiyatlaması ve getiriOrta
yarıyıl0123…22€40€40€40 + €1 000P = ?

Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil, yıllık 8% kuponu altı ayda bir iki eşit taksitte ödüyor ve 11 yıl sonra vadesi doluyor. Vadeye kadar getiri yıllık 9%. Tahvilin fiyatı P değerini bulun.

F = €1 000kupon = 8%YTM = 9%n = 11
P = €
6.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
yıl01234567€945€50€50 + €1 000

Nominal değeri €1 000 ve yıllık kuponu 5% olan bir tahvilin vadesi 7 yıl sonra doluyor ve €945 fiyatla satılıyor. Vadeye kadar getirisi YTM değerini yüzde olarak bulun.

F = €1 000kupon = 5%n = 7P = €945
YTM = %
7.CAPM ve WACCOrta
WACC = ?özkaynak€8 000 000re​ = 8%borç€3 000 000rd​ = 4%T = 25%

Bir şirketin €8 000 000 değerinde öz sermayesi ve €3 000 000 değerinde borcu var. Öz sermaye maliyeti 8%, vergi öncesi borç maliyeti 4% ve vergi oranı 25%. WACC’yi bulun.

E = €8 000 000D = €3 000 000re = 8%rd = 4%T = 25%
WACC = %
8.CAPM ve WACCZor
WACC = ?özkaynak€10 000 000re​ = 13%tahviller4 000 × €962kupon 6%, n = 11T = 28%

Bir şirketin piyasa değeri €10 000 000 olan özsermayesi ve 13% özsermaye maliyeti var. Borcu, her biri €962 fiyattan işlem gören 4 000 tahvilden oluşuyor (nominal değer €1 000, yıllık kupon 6%, vadeye 11 yıl). Vergi oranı 28%. Vergi öncesi borç maliyeti olarak tahvillerin vadeye kadar getirisini kullanarak WACC değerini bulun.

E = €10 000 000re = 13%tahviller: 4 000 × €962kupon = 6%n = 11T = 28%
WACC = %
9.Betimsel istatistikOrta
202530354045505560

Verinin örneklem standart sapması s'ı bulun: 38, 60, 50, 24, 17, 34.

n = 6
s =
10.Betimsel istatistikZor
z −2−1012

Sınav puanları ortalaması 500 ve standart sapması 50 olan normal dağılımlıdır. 575 puanının z puanı z'yi bulun.

μ = 500σ = 50x = 575
z =
11.OlasılıkOrta
xp(x)10,3520,330,340,05μ = 2,05

Gösterilen dağılım için X’in standart sapmasını σ bulun.

x: 1, 2, 3, 4p(x): 0,35, 0,3, 0,3, 0,05
σ =
12.OlasılıkZor
xp(x)00,3510,3520,3μ

X gösterilen dağılıma sahiptir ve Y = 10X − 3. Y’nin standart sapmasını σY bulun.

x: 0, 1, 2p(x): 0,35, 0,35, 0,3Y = 10X − 3
σY =
13.Normal dağılımOrta
171183,95P = ?

yetişkin erkeklerin boyları, ortalaması 178 cm ve standart sapması 7 cm olan normal dağılıma uyar. Hangi oran 171 ile 183,95 cm arasındadır? P değerini ondalık sayı olarak verin.

μ = 178σ = 7x1 = 171x2 = 183,95
P =
14.Normal dağılımZor
μ = 500x = ?99%

pil ömürleri, ortalaması 500 h ve standart sapması 40 h olan normal dağılıma uyar. Altında kalan değerlerin oranı %99 olan x değerini bulun (99. yüzdelik).

μ = 500σ = 40P = 99%
x = h
15.Güven aralıklarıOrta
x̄E₁ = 1099%, n = 100x̄E₂ = ?95%, n = 25

100 gözleme ve bilinen σ’ya dayanan bir ortalama için %99 güven aralığının hata payı 10. 25 gözleme dayanan %95 aralığın hata payı E₂ nedir?

99%n₁ = 100E₁ = 1095%n₂ = 25
E₂ =
16.Güven aralıklarıZor
μ₁ − μ₂, t(14) = 2,1450L = ?Ux̄₁ − x̄₂E95%

İki gübre test ediliyor. Parsel grubu 1: 11 parsel, ortalama verim 45 kg, standart sapma 2 kg. Parsel grubu 2: 5 parsel, ortalama 38,5 kg, standart sapma 4,5 kg. Varyansları eşit kabul edin (birleştirilmiş t, df = n₁ + n₂ − 2). μ₁ − μ₂ için %95 güven aralığının alt sınırını bulun.

n₁ = 11x̄₁ = 45s₁ = 2n₂ = 5x̄₂ = 38,5s₂ = 4,595%t(14) = 2,145
alt sınır = kg
17.Hipotez testleri ve güven aralıklarıOrta
−2,38p = ?

Bir anakütlenin ortalamasının 80 olduğu iddia ediliyor; anakütle standart sapmasının 12 olduğu biliniyor. 64 gözlemli rastgele bir örneklemin ortalaması 76,43. H₀: μ = 80’a karşı H₁: μ < 80 test edin. p-değeri p değerini bulun.

μ₀ = 80σ = 12n = 64x̄ = 76,43H₁: μ < μ₀
p =
18.Hipotez testleri ve güven aralıklarıZor
μ₀x̄c

H₀: μ = 100’a karşı H₁: μ < 100 için tek yönlü bir z testi, 100 büyüklüğünde bir örneklemle α = 0.05 düzeyinde yapılıyor; standart sapmanın 25 olduğu biliniyor. Gerçekte ortalama 96.5’tir. II. tip hata olasılığı β değerini yüzde olarak bulun.

μ₀ = 100μ = 96,5σ = 25n = 100α = 0,05
β = %
19.Doğrusal regresyon ve korelasyonOrta
xy25846867087810951294xy5106080

Tablo, x = çalışılan saat ve y = sınav puanı için 6 eşleştirilmiş gözlem veriyor. En küçük kareler doğrusunun belirlilik katsayısı r² değerini bulun.

n = 6
r² =
20.Doğrusal regresyon ve korelasyonZor
xy123223317417513610xy246101520ŷ = 20

Tablo, x = yıl cinsinden araç yaşı ve y = k€ cinsinden fiyat için 6 eşleştirilmiş gözlem veriyor. En küçük kareler doğrusu ŷ = a + b·x’i kullanın. Doğru hangi değer x için ŷ = 20 tahmin eder?

n = 6ŷ = 20
x =

3Çözeltiler

1.Paranın zaman değeri

Cevap: PV = 16224 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Oran ve dönem sayısı

i = 0,03/4 = 0,0075
N = 4·7 = 28

Bugünkü değer

PV = FV/(1 + i)N = 20 000/1,233 = €16 224,39

Cevap

PV = €16 224,39
2.Paranın zaman değeri

Cevap: B = 166364 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Aylık taksit

i = 0,002, N = 300
A = 300 000·0,002/(1 − (1 + 0,002)−300) = €1 330,79

Kalan ödemelerin bugünkü değeri

Hâlâ borçlu olunan tutar, kalan ödemelerle tam olarak kapatılmalıdır.

N − k = 300 − 156 = 144
B = 1331·(1 − (1 + 0,002)−144)/0,002 = €166 364,10

Cevap

B = €166 364,10
3.NBD ve IRR

Cevap: NPV = −7900 €

Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.

Yıllık nakit akışlarının bugünkü değeri

10 000·4,968 = 49 676,40

Hurda değerinin bugünkü değeri

6 000/2,476 = 2 423,30

NPV

NPV = −60 000 + 49 676,40 + 2 423,30 = −€7 900,30

Cevap

NPV = −€7 900,30
4.NBD ve IRR

Cevap: r* = 5,413 %

Kesişim oranı: iki projenin aynı NBD’ye sahip olduğu iskonto oranı. Nakit akışları farkının (B − A) IRR’sidir. Bunun altında nakit akışları daha geç ve daha büyük olan projenin NBD’si daha yüksektir; üstünde diğeri kazanır.

Nakit akışları farkı

ΔCF0 = −45 000 − (−40 000) = −5 000
ΔCF1 = 11 500 − 23 000 = −11 500
ΔCF2 = 18 500 − 16 000 = 2 500
ΔCF3 = 24 500 − 8 500 = 16 000

Farkın IRR’si

NPVΔ(5%) = 136,59
NPVΔ(6%) = −190,16
r* = 5,413%

Cevap

r* = 5,413%

Kontrol: 5,413% oranında iki NBD de €3 474,67.

5.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: P = 931,1 €

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Dönem başına

C = €40,00, i = 0,045, N = 22

Kuponların bugünkü değeri

€40,00·(1 − 0,3797)/0,045 = €551,38

Nominal değerin bugünkü değeri

€1 000·0,3797 = €379,70

Fiyat

P = €931,08

Cevap

P = €931,08

Getiri kupon oranının üzerinde, bu yüzden tahvil iskontolu satılır.

6.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: YTM = 5,985 %

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Getiri denklemi

€945 = €50·(1 − (1 + y)⁻⁷)/y + €1 000/(1 + y)⁷

Sayısal olarak çözün

P(5%) = €1 000,00, P(6%) = €944,18
YTM = 5,985%

Cevap

YTM = 5,985%
7.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 6,636 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Ağırlıklar

V = €11 000 000, E/V = 0,7273, D/V = 0,2727

WACC

WACC = 0,7273·8% + 0,2727·4%·(1 − 0,25) = 6,636%

Cevap

WACC = 6,636%
8.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 10,69 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Borç maliyeti (YTM)

962 = 60·(1 − (1 + y)−11)/y + 1000/(1 + y)11
y = 6,494%

Piyasa değerleri

D = 4 000·€962 = €3 848 000
V = €13 848 000, E/V = 0,7221, D/V = 0,2779

WACC

WACC = 0,7221·13% + 0,2779·6,494%·(1 − 0,28) = 10,69%

Cevap

WACC = 10,69%
9.Betimsel istatistik

Cevap: s = 15,98

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Ortalama

x̄ = 223/6 = 37,17

Sapmaların kareleri

Σ(x − x̄)² = 0,8333² + 22,83² + 12,83² + (−13,17)² + (−20,17)² + (−3,167)² = 1277

Standart sapma

s = √(1277/5) = 15,98

Cevap

s = 15,98
10.Betimsel istatistik

Cevap: z = 1,5

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Standartlaştırın

z = (575 − 500)/50 = 1,5

Cevap

z = 1,5
11.Olasılık

Cevap: σ = 0,9206

Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.

Ortalama

μ = 1·0,35 + 2·0,3 + 3·0,3 + 4·0,05 = 2,05

Karelerin ortalaması

E(X²) = 1·0,35 + 4·0,3 + 9·0,3 + 16·0,05 = 5,05

Varyans

Var(X) = 5,05 − 2,05² = 0,8475
σ = √0,8475 = 0,9206

Cevap

σ = 0,9206
12.Olasılık

Cevap: σY = 8,047

Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.

X’in yayılımı

μ = 0,95, Var(X) = 0,6475, σX = 0,8047

Doğrusal değişim

σY = |10|·0,8047 = 8,047

Cevap

σY = 8,047

Ortalama ise kayar: E(Y) = 10·0,95 − 3 = 6,5.

13.Normal dağılım

Cevap: P = 0,6437

Normal dağılım: bir x değerini z = (x − μ)/σ ile z puanına çevirin; z, ortalamadan kaç standart sapma uzakta olunduğunu sayar. z tablosu (ya da Φ(z)) z’nin solundaki alanı, yani P(X < x) değerini verir. Sağdaki alan 1 − Φ(z), iki değer arasındaki alan ise bu iki alanın farkıdır.

z puanları

z₁ = (171 − 178)/7 = −1
z₂ = (183,95 − 178)/7 = 0,85

Aradaki alan

P = Φ(0,85) − Φ(−1) = 0,8023 − 0,1587 = 0,6437

Cevap

P = 0,6437
14.Normal dağılım

Cevap: x = 593,1 h

Normal dağılım: bir x değerini z = (x − μ)/σ ile z puanına çevirin; z, ortalamadan kaç standart sapma uzakta olunduğunu sayar. z tablosu (ya da Φ(z)) z’nin solundaki alanı, yani P(X < x) değerini verir. Sağdaki alan 1 − Φ(z), iki değer arasındaki alan ise bu iki alanın farkıdır.

Yüzdelik için z

Φ(z) = 0,99 → z = 2,326

x’e geri dönüş

x = 500 + 2,326·40 = 593,05 h

Cevap

x = 593,05 h
15.Güven aralıkları

Cevap: E₂ = 15,22

Confidence interval for a mean: x̄ ± margin of error. With a known population σ the margin is z·σ/√n; with only the sample standard deviation s, use t with n − 1 degrees of freedom: t·s/√n. Critical values: z = 1,645 (90%), 1,96 (95%), 2,576 (99%). To get a margin E or smaller, you need n ≥ (z·σ/E)², rounded up.

Hata paylarının oranı

E₂/E₁ = (1,96/2,576)·√(100/25) = 1,522

Yeni hata payı

E₂ = 10·1,522 = 15,22

Cevap

E₂ = 15,22
16.Güven aralıkları

Cevap: alt sınır = 3,099 kg

Interval for a difference: estimate ± critical value × standard error. For two independent means with known σ: SE = √(σ₁²/n₁ + σ₂²/n₂) and z. With equal unknown variances: pooled s_p and t with n₁ + n₂ − 2 degrees of freedom. For paired data, work with the differences: d̄ ± t·s_d/√n.

Birleştirilmiş standart sapma

sp² = (10·2² + 4·4,5²)/14 = 8,643
sp = 2,94

Hata payı

E = 2,145·2,94·√(1/11 + 1/5) = 3,401

Aralık

6,5 ± 3,401 → [3,099, 9,901]

Cevap

alt sınır = 3,099 kg
17.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: p = 0,008656

Hypothesis test: the test statistic = (estimate − value under H₀)/(standard error under H₀). The p-value is the probability, assuming H₀ is true, of a statistic at least as extreme as the one observed: the area in one tail for a one-sided H₁, twice the tail area for a two-sided H₁. Reject H₀ when p ≤ α.

Test istatistiği

SE = σ/√n = 12/√64 = 1,5
z = (76,43 − 80)/1,5 = −2,38

Kuyruk alanı

Φ(2,38) = 0,9913
1 − Φ(2,38) = 0,0087

p-değeri

p = 0,008656

Cevap

p = 0,008656

p ≤ 0,05, yani H₀ %5 düzeyinde reddedilir.

18.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: β = 59,68 %

Testin gücü: güç = 1 − β, H₀ yanlışken onu reddetme olasılığıdır. μ₀ ve z_α’dan x̄c kesim noktasını bulun, sonra gerçek ortalamayı kullanarak x̄c’nin ötesine düşme olasılığını hesaplayın: z = (x̄c − μ)/(σ/√n).

Kritik örneklem ortalaması

SE = 25/√100 = 2,5
x̄c = 100 − 1,645·2,5 = 95,89

Gerçek ortalama altında z

z = (95,89 − 96,5)/2,5 = −0,245

II. tip hata

güç = P(Z < −0.245) = 40.32%
β = 100% − 40,32% = 59,68%

Cevap

β = 59,68%
19.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: r² = 0,9356

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 42/6 = 7
ȳ = 463/6 = 77,17

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 70
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = 269
Syy = Σ(y − ȳ)² = 1105

Belirlilik katsayısı

r² = 269²/(70·1105) = 0,9356

Cevap

r² = 0,9356

y’deki değişimin yaklaşık %93,56’ı doğru tarafından açıklanır.

20.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: x = 2,456

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 21/6 = 3,5
ȳ = 103/6 = 17,17

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 17,5
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = −47,5

Regresyon doğrusu

b = −47,5/17,5 = −2,714
a = 17,17 − (−2,714)·3,5 = 26,67
ŷ = 26,67 − 2,714·x

x için çözün

x = (20 − 26,67)/(−2,714) = 2,456

Cevap

x = 2,456

Bu bağımsız bir alıştırma materyalidir. ExamProblems bu sınavı düzenleyen kuruluşla bağlantılı değildir ve onun tarafından onaylanmamıştır; sınav adı yalnızca içeriği tanımlamak için kullanılmaktadır. CFA® and Chartered Financial Analyst®, CFA Institute kuruluşunun ticari markalarıdır; bu kuruluş ExamProblems ile bağlantılı değildir, onu desteklemez ve doğruluğunu garanti etmez.

ExamProblems · examproblems.com/courses/cfa-level-1-quant-and-fixed-income