CFA Level I nicel yöntemler ve sabit getirili menkul kıymetler alıştırmaları: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Paranın zaman değeri

Gelecek değer
FV = PV·(1 + i)n
Bugünkü değer
PV = FV/(1 + i)n
Yılda birden çok dönem
i = r/m, N = m·n
Anüite, bugünkü değer
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Anüite, gelecek değer
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Yöntem

  1. Her nakit akışını ve zamanlamasını gösteren bir zaman çizelgesi çizin.
  2. Faiz oranını döneme uydurun: aylık ödemeler için aylık oran.
  3. Tek tutarlar için FV = PV·(1 + i)ⁿ, eşit ödemeler için anüite formüllerini kullanın.
  4. Cevabın işaretini ve büyüklük mertebesini kontrol edin.

NBD ve IRR

Net bugünkü değer
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Eşit nakit akışları
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
İç verim oranı
NPV = 0 yapan r
Karar
NPV > 0 ise (veya IRR > gerekli getiri) kabul et

Yöntem

  1. Tüm nakit akışlarını yıllarıyla listeleyin; 0. yıldaki yatırım negatiftir.
  2. Her nakit akışını iskonto edin: CFt/(1 + r)t.
  3. NBD’yi bulmak için toplayın. Pozitif değer, projenin r’den fazla kazandırdığı anlamına gelir.
  4. İVO için NBD’yi sıfır yapan oranı deneme yoluyla veya enterpolasyonla bulun.

Tahvil fiyatlaması ve getiri

Tahvil fiyatı
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Altı aylık
C/2, y/2 ve 2n dönem
Cari getiri
C/P
Fiyat ve getiri
getiri artar → fiyat düşer

Yöntem

  1. Dönem başına kuponu ve dönem başına getiriyi bulun.
  2. Fiyat = kuponların bugünkü değeri (bir anüite) + nominal değerin bugünkü değeri.
  3. Altı aylık kuponlarda kuponun yarısını, getirinin yarısını ve dönem sayısının iki katını kullanın.
  4. Kontrol: getiri kupon oranının üstündeyse fiyat nominal değerin altındadır.

CAPM ve WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Firma değeri
V = E + D

Betimsel istatistik

Ortalama
x̄ = Σx/n
Örneklem standart sapması
s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1))
Medyan
sıralı verinin ortadaki değeri
z puanı
z = (x − μ)/σ
Normal dağılım
68% ±1σ içinde, 95% ±2σ içinde

Olasılık

Tümleyen
P(not A) = 1 − P(A)
Toplama kuralı
P(A ∪ B) = P(A) + P(B) − P(A ∩ B)
Bağımsız olaylar
P(A ∩ B) = P(A)·P(B)
Koşullu olasılık
P(A|B) = P(A ∩ B)/P(B)
Binom
P(X = k) = C(n,k)·pk(1 − p)n−k

Normal dağılım

z puanı
z = (x − μ)/σ
x’in altında
P(X < x) = Φ(z)
x’in üstünde
P(X > x) = 1 − Φ(z)
Arasında
Φ(z2) − Φ(z1)
Yüzdelik
x = μ + z·σ

Yöntem

  1. Değeri z puanına çevirin: z = (x − μ)/σ.
  2. z’nin solundaki alan olan Φ(z)’yi tablodan bulun.
  3. Sağdaki alan için 1 − Φ(z) kullanın; bir aralık için iki sol alanı birbirinden çıkarın.
  4. Bir yüzdelik için geriye doğru çalışın: alan için z’yi bulun, sonra x = μ + z·σ.

Güven aralıkları

σ biliniyor
x̄ ± z·σ/√n
σ bilinmiyor
x̄ ± t·s/√n, df = n − 1
Kritik z
90%: 1,645, 95%: 1,96, 99%: 2,576
Örneklem büyüklüğü
n = (z·σ/E)², rounded up

Yöntem

  1. z (anakütle σ’sı biliniyor) ile t (yalnızca örneklem s’si, n − 1 serbestlik derecesiyle) arasında karar verin.
  2. Güven düzeyi için kritik değeri bulun.
  3. Hata payı: E = kritik değer × standart sapma/√n.
  4. Aralık: x̄ ± E.

Hipotez testleri ve güven aralıkları

Ortalama için z testi
z = (x̄ − μ0)/(σ/√n)
Ortalama için t testi
t = (x̄ − μ0)/(s/√n), df = n − 1
5% düzeyinde çift yönlü
|z| > 1,96 ise H0’ı reddet
Güven aralığı
x̄ ± z·σ/√n

Yöntem

  1. H₀ ve H₁’i belirtin ve testin tek mi çift yönlü mü olduğuna karar verin.
  2. Test istatistiğini hesaplayın: (x̄ − μ₀)/(σ/√n) ya da s ve t ile.
  3. Kritik değerle karşılaştırın ya da p değerini bulun.
  4. İstatistik kritik değerin ötesindeyse (p, α’dan küçükse) H₀’ı reddedin ve sonucu sözle ifade edin.

Doğrusal regresyon ve korelasyon

Kareler toplamları
Sxx = Σ(x − x̄)² = Σx² − (Σx)²/n, Sxy = Σxy − ΣxΣy/n
Eğim
b = Sxy/Sxx
Kesişim noktası
a = ȳ − b·x̄
Korelasyon
r = Sxy/√(SxxSyy)
Artık
e = y − ŷ

2Alıştırma soruları

1.Paranın zaman değeriOrta
yıl0123…9€12 000FV = ?

€12 000 tutarını, aylık bileşik, yıllık %4 nominal faizle yatırıyorsunuz. 9 yıl sonra yatırımın değeri FV'yi bulun.

PV = €12 0004% / 12n = 9
FV = €
2.Paranın zaman değeriZor
yıl0123…27€6 000€6 000€6 000FV = ?

27 yıl boyunca her yılın başında €6 000 yatırıyorsunuz, ilk yatırım bugün. Hesap yıllık %8 faiz veriyor. 27. yılın sonunda hesapta ne kadar vardır? FV değerini bulun.

A = €6 000i = 8%n = 27
FV = €
3.NBD ve IRROrta
yıl0123−30 00013 0007 00015 000

€30 000 tutarındaki bir yatırım 1'den 3'e kadar yılların sonunda şu nakit akışlarını sağlar: €13 000, €7 000, €15 000. Sermaye maliyeti %9'tür. Net bugünkü değer NPV'ü bulun.

r = 9%CF0 = −30 000CF1 = 13 000CF2 = 7 000CF3 = 15 000
NPV = €
4.NBD ve IRRZor
yıl0123−40 00014 50023 50015 000

Bir proje €40 000 tutarındadır ve 1'den 3'ye kadar yılların sonunda €14 500, €23 500, €15 000 getirir. İç verim oranı IRR'ü yüzde olarak bulun.

CF0 = −40 000CF1 = 14 500CF2 = 23 500CF3 = 15 000
IRR = %
5.Tahvil fiyatlaması ve getiriOrta
yıl0123…11P€60€60€60 + €1 000

Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil yıllık 6% kupon ödüyor ve vadesi 11 yıl sonra doluyor. Vadeye kadar getirisi 7% değerinden 8,5% değerine değişiyor. Tahvil fiyatı ne kadar ΔP değişir?

F = €1 000kupon = 6%n = 11y1 = 7%y2 = 8,5%
ΔP = €
6.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
yıl01234€1 116€90€90€90 + €1 090

Vadesine 12 yıl kalan bir tahvil (nominal değer €1 000, yıllık kupon 9%) €1 116 fiyattan satılıyor. İhraççı onu 4 yıl sonra €1 090 geri çağırma fiyatından geri çağırabilir. Geri çağırmaya kadar getiri YTC değerini yüzde olarak bulun.

F = €1 000kupon = 9%P = €1 116geri çağırma fiyatı = €1 090geri çağırma süresi 4 yıl
YTC = %
7.CAPM ve WACCOrta
WACC = ?adi hisse senetleri€8 000 000re​ = 12%imtiyazlı hisse senetleri€500 000rp​ = 7,5%borç€2 000 000rd​ = 6%T = 30%

Bir şirket €8 000 000 değerinde adi hisse, €500 000 değerinde imtiyazlı hisse ve €2 000 000 değerinde borçla finanse ediliyor. Özsermaye maliyeti 12%, imtiyazlı hisse maliyeti 7,5% ve vergi öncesi borç maliyeti 6%. Vergi oranı 30%. WACC değerini bulun.

E = €8 000 000Ps = €500 000D = €2 000 000re = 12%rp = 7,5%rd = 6%T = 30%
WACC = %
8.CAPM ve WACCZor
WACC = ?özkaynak2 500 000 × €29,00β = 1,1rf​ = 3%, rm​ = 7,5%borç20 000 × €1 050rd​ = 5%T = 20%

Bir şirketin her biri €29,00 olan 2 500 000 hissesi ve her biri €1 050 fiyattan işlem gören 20 000 tahvili var. Vergi öncesi borç maliyeti 5% ve vergi oranı 20%. Hissenin betası 1,1, risksiz faiz oranı 3% ve piyasa getirisi 7,5%. WACC’yi bulun.

β = 1,1rf = 3%rm = 7,5%rd = 5%T = 20%
WACC = %
9.Betimsel istatistikOrta
152025303540455055

Verinin örneklem standart sapması s'ı bulun: 24, 59, 52, 11, 25, 43.

n = 6
s =
10.Betimsel istatistikZor
z −2−1012

Bir büyüklük ortalaması 170 ve standart sapması 10 olan normal dağılımlıdır. Değerlerin hangi oranı P 160'ün üstündedir?

μ = 170σ = 10x = 160
P =
11.OlasılıkOrta
P(en az bir altı) = ??1?2?3?4?5?6?7?8Her atışta P(altı) = 1/6

Hilesiz bir zar 8 kez atılıyor. En az bir altı gelme olasılığı P nedir?

n = 8
P =
12.OlasılıkZor
xp(x)00,110,220,1530,340,25μ

X gösterilen dağılıma sahiptir ve Y = 2X − 3. Y’nin standart sapmasını σY bulun.

x: 0, 1, 2, 3, 4p(x): 0,1, 0,2, 0,15, 0,3, 0,25Y = 2X − 3
σY =
13.Normal dağılımOrta
82,75127P = ?

IQ puanları, ortalaması 100 puan ve standart sapması 15 puan olan normal dağılıma uyar. Hangi oran 82,75 ile 127 puan arasındadır? P değerini ondalık sayı olarak verin.

μ = 100σ = 15x1 = 82,75x2 = 127
P =
14.Normal dağılımZor
μ = 178x = ?99%

yetişkin erkeklerin boyları, ortalaması 178 cm ve standart sapması 7 cm olan normal dağılıma uyar. Altında kalan değerlerin oranı %99 olan x değerini bulun (99. yüzdelik).

μ = 178σ = 7P = 99%
x = cm
15.Güven aralıklarıOrta
n = 21, s = 4LU = ?x̄ = 117,5E99%

21 birimlik bir örneklemin ortalaması 117,5 ve standart sapması s = 4. Anakütle yaklaşık olarak normaldir. Ortalama için %99 güven aralığının üst sınırını bulun.

n = 21x̄ = 117,5s = 499%t(20) = 2,845
üst sınır =
16.Güven aralıklarıZor
σ = 26, n = ?x̄ − Ex̄ + Ex̄E = 399%

Anakütle standart sapması 26. Ortalama için %99 güven aralığının hata payının en fazla 3 olması için ne büyüklükte bir örneklem n gerekir?

σ = 26E = 399%
n =
17.Hipotez testleri ve güven aralıklarıOrta
−1,961,96z = ?

İki üretim hattı aynı parçayı üretiyor. Hat 1: 80 parçalık bir örneklemin ortalama uzunluğu 71,5 mm ve hattın bilinen standart sapması 9 mm. Hat 2: 50 parçalık bir örneklemin ortalaması 67,1 mm, bilinen standart sapması 9 mm. Farkı x̄₁ − x̄₂ (hat 1 eksi hat 2) alarak H₀: μ₁ = μ₂ için test istatistiği z değerini bulun.

n₁ = 80x̄₁ = 71,5 mmσ₁ = 9 mmn₂ = 50x̄₂ = 67,1 mmσ₂ = 9 mm
z =
18.Hipotez testleri ve güven aralıklarıZor
z −1,64501,645

64 ölçümlük bir örneklemin ortalaması 201,5. Anakütle standart sapması 8. Ortalama için %90 güven aralığının alt sınırı L'ü bulun.

x̄ = 201,5σ = 8n = 6490%
L =
19.Doğrusal regresyon ve korelasyonOrta
xy165618622065226824822690xy20256080

Tablo, x = °C cinsinden sıcaklık ve y = satılan dondurma için 6 eşleştirilmiş gözlem veriyor. Pearson korelasyon katsayısı r değerini bulun.

n = 6
r =
20.Doğrusal regresyon ve korelasyonZor
xy230331431535633xy246303234x = 3,5

Tablo, x = k€ cinsinden reklam harcaması ve y = k€ cinsinden satışlar için 5 eşleştirilmiş gözlem veriyor. En küçük kareler doğrusu ŷ = a + b·x’i kullanın. x = 3,5 için ŷ tahminini yapın.

n = 5x = 3,5
ŷ =

3Çözeltiler

1.Paranın zaman değeri

Cevap: FV = 17190 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Oran ve dönem sayısı

i = r/m = 0,04/12 = 0,003333
N = m·n = 12·9 = 108

Gelecek değer

FV = 12 000·(1 + 0,003333)108 = 12 000·1,432 = €17 189,66

Cevap

FV = €17 189,66
2.Paranın zaman değeri

Cevap: FV = 566033 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Normal anüite faktörü

((1 + 0,08)27 − 1)/0,08 = 87,35

Peşin anüite

Her yatırım bir yıl daha uzun süre yatırımda kalır.

FV = 6 000·87,35·1,08 = €566 032,98

Cevap

FV = €566 032,98
3.NBD ve IRR

Cevap: NPV = −598,9 €

Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.

Her nakit akışının bugünkü değeri

CF0 = −30 000
CF1/(1 + 0,09)1 = 13 000/1,09 = 11 926,61
CF2/(1 + 0,09)2 = 7 000/1,188 = 5 891,76
CF3/(1 + 0,09)3 = 15 000/1,295 = 11 582,75

Toplayın

NPV = €−598,88

Cevap

NPV = €−598,88

NBD negatif, yani proje gerekli getiriden azını kazandırır.

4.NBD ve IRR

Cevap: IRR = 15,36 %

Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.

IRR'yi iki taraftan sınırlayın

Oran arttıkça NBD azalır; bu yüzden IRR, pozitif NBD veren oran ile negatif NBD veren oran arasındadır.

NPV(15%) = 240,82
NPV(20%) = −2 916,67

Daraltın

Doğrusal enterpolasyon ilk tahmini verir; tekrarlamak (ya da hesap makinesinin IRR işlevi) kesin oranı verir.

IRR ≈ 15 + 5·240,82/(240,82 − (−2 916,67)) = 15,38%
kesin: NPV(15,36%) = 0 → IRR = 15,36%

Cevap

IRR = 15,36%
5.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: ΔP = −99,24 €

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Eski getirideki fiyat

C = €60,00, i = 0,07, N = 11
€60,00·(1 − 0,4751)/0,07 + €1 000·0,4751 = €449,92 + €475,09 = €925,01

Yeni getirideki fiyat

C = €60,00, i = 0,085, N = 11
€60,00·(1 − 0,4076)/0,085 + €1 000·0,4076 = €418,14 + €407,64 = €825,78

Değişim

ΔP = 825,78 − 925,01 = −€99,24

Cevap

ΔP = −€99,24
6.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: YTC = 7,544 %

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Getiri denklemi

1116 = 90·(1 − (1 + y)−4)/y + 1090/(1 + y)4

Sayısal olarak çözün

y = 7%: €1 136,40
y = 8%: €1 099,27
YTC = 7,544%

Cevap

YTC = 7,544%

Vadeye kadar getiri 7,5%. Primli bir tahvilin yatırımcıları tahvilin geri çağrılmasını bekler, bu yüzden daha düşük olan geri çağırmaya kadar getiri daha gerçekçidir.

7.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 10,3 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Ağırlıklar

V = 8 000 000 + 500 000 + 2 000 000 = €10 500 000
E/V = 0,7619, Ps/V = 0,04762, D/V = 0,1905

WACC

WACC = 0,7619·12% + 0,04762·7,5% + 0,1905·6%·(1 − 0,3) = 10,3%

Cevap

WACC = 10,3%
8.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 7,063 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Piyasa değerleri

E = 2 500 000·€29,00 = €72 500 000
D = 20 000·€1 050 = €21 000 000

Öz sermaye maliyeti (CAPM)

re = 3% + 1,1·4,5% = 7,95%

Ağırlıklar

V = €93 500 000, E/V = 0,7754, D/V = 0,2246

WACC

WACC = 0,7754·7,95% + 0,2246·5%·(1 − 0,2) = 7,063%

Cevap

WACC = 7,063%
9.Betimsel istatistik

Cevap: s = 18,57

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Ortalama

x̄ = 214/6 = 35,67

Sapmaların kareleri

Σ(x − x̄)² = (−11,67)² + 23,33² + 16,33² + (−24,67)² + (−10,67)² + 7,333² = 1723

Standart sapma

s = √(1723/5) = 18,57

Cevap

s = 18,57
10.Betimsel istatistik

Cevap: P = 0,8413

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Standartlaştırın

z = −1

Standart normal tablo

Φ(−1) = 0,1587
P = 1 − 0,1587 = 0,8413

Cevap

P = 0,8413
11.Olasılık

Cevap: P = 0,7674

Olasılık: eşit olasılıklı sonuçlarda P(A) = uygun/toplam. Bağımsız olaylarda çarpılır: P(A ve B) = P(A)·P(B). Tümleyen çoğu zaman işe yarar: P(en az bir) = 1 − P(hiç). Binom: başarı olasılığı p olan n bağımsız denemede P(X = k) = C(n, k)·pᵏ·(1 − p)ⁿ⁻ᵏ.

Tümleyen

P(altı yok) = (5/6)8 = 0,2326
P = 1 − 0,2326 = 0,7674

Cevap

P = 0,7674
12.Olasılık

Cevap: σY = 2,638

Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.

X’in yayılımı

μ = 2,4, Var(X) = 1,74, σX = 1,319

Doğrusal değişim

σY = |2|·1,319 = 2,638

Cevap

σY = 2,638

Ortalama ise kayar: E(Y) = 2·2,4 − 3 = 1,8.

13.Normal dağılım

Cevap: P = 0,839

Normal dağılım: bir x değerini z = (x − μ)/σ ile z puanına çevirin; z, ortalamadan kaç standart sapma uzakta olunduğunu sayar. z tablosu (ya da Φ(z)) z’nin solundaki alanı, yani P(X < x) değerini verir. Sağdaki alan 1 − Φ(z), iki değer arasındaki alan ise bu iki alanın farkıdır.

z puanları

z₁ = (82,75 − 100)/15 = −1,15
z₂ = (127 − 100)/15 = 1,8

Aradaki alan

P = Φ(1,8) − Φ(−1,15) = 0,9641 − 0,1251 = 0,839

Cevap

P = 0,839
14.Normal dağılım

Cevap: x = 194,3 cm

Normal dağılım: bir x değerini z = (x − μ)/σ ile z puanına çevirin; z, ortalamadan kaç standart sapma uzakta olunduğunu sayar. z tablosu (ya da Φ(z)) z’nin solundaki alanı, yani P(X < x) değerini verir. Sağdaki alan 1 − Φ(z), iki değer arasındaki alan ise bu iki alanın farkıdır.

Yüzdelik için z

Φ(z) = 0,99 → z = 2,326

x’e geri dönüş

x = 178 + 2,326·7 = 194,28 cm

Cevap

x = 194,28 cm
15.Güven aralıkları

Cevap: üst sınır = 120

Ortalama için güven aralığı: x̄ ± hata payı. Anakütle σ’sı biliniyorsa hata payı z·σ/√n’dir; yalnızca örneklem standart sapması s biliniyorsa n − 1 serbestlik dereceli t kullanın: t·s/√n. Kritik değerler: z = 1,645 (%90), 1,96 (%95), 2,576 (%99). E veya daha küçük bir hata payı için n ≥ (z·σ/E)² gerekir, yukarı yuvarlanır.

Kritik değer

df = n − 1 = 20, t = 2,845

Hata payı

E = 2,845·4/√21 = 2,483

Aralık

117,5 ± 2,483 → [115, 120]

Cevap

üst sınır = 120
16.Güven aralıkları

Cevap: n = 499

Ortalama için güven aralığı: x̄ ± hata payı. Anakütle σ’sı biliniyorsa hata payı z·σ/√n’dir; yalnızca örneklem standart sapması s biliniyorsa n − 1 serbestlik dereceli t kullanın: t·s/√n. Kritik değerler: z = 1,645 (%90), 1,96 (%95), 2,576 (%99). E veya daha küçük bir hata payı için n ≥ (z·σ/E)² gerekir, yukarı yuvarlanır.

n'yi çözün

n = (2,576·26/3)² = 498,4

Yukarı yuvarlayın

Örneklem büyüklüğü bir tam sayıdır ve aşağı yuvarlamak hata payını fazla büyük yapar.

n = 499

Cevap

n = 499
17.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: z = 2,712

Hypothesis test: the test statistic = (estimate − value under H₀)/(standard error under H₀). The p-value is the probability, assuming H₀ is true, of a statistic at least as extreme as the one observed: the area in one tail for a one-sided H₁, twice the tail area for a two-sided H₁. Reject H₀ when p ≤ α.

Farkın standart hatası

SE = √(9²/80 + 9²/50) = √2,633 = 1,622

Test istatistiği

z = (71,5 − 67,1)/1,622 = 2,712

Cevap

z = 2,712

|z| > 1,96, yani H₀ %5 düzeyinde reddedilir (iki yönlü).

18.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: L = 199,9

Ortalama testi: test istatistiği, örneklem ortalamasının H₀'da iddia edilen değerden kaç standart hata uzakta olduğunu ölçer: σ biliniyorsa z = (x̄ − μ₀)/(σ/√n), örneklemden tahmin ediliyorsa t = (x̄ − μ₀)/(s/√n). Güven aralığı x̄ ± (kritik değer)·(standart hata)'dır.

Hata payı

E = 1,645·8/√64 = 1,645

Aralık sınırı

L = 201,5 − 1,645 = 199,9

Cevap

L = 199,9
19.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: r = 0,9658

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 126/6 = 21
ȳ = 423/6 = 70,5

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 70
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = 233
Syy = Σ(y − ȳ)² = 831,5

Korelasyon katsayısı

r = 233/√(70·831,5) = 0,9658

Cevap

r = 0,9658
20.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: ŷ = 31,5

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 20/5 = 4
ȳ = 160/5 = 32

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 10
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = 10

Regresyon doğrusu

b = 10/10 = 1
a = 32 − 1·4 = 28
ŷ = 28 + 1·x

Tahmin

ŷ = 28 + 1·3,5 = 31,5

Cevap

ŷ = 31,5

Bu bağımsız bir alıştırma materyalidir. ExamProblems bu sınavı düzenleyen kuruluşla bağlantılı değildir ve onun tarafından onaylanmamıştır; sınav adı yalnızca içeriği tanımlamak için kullanılmaktadır. CFA® and Chartered Financial Analyst®, CFA Institute kuruluşunun ticari markalarıdır; bu kuruluş ExamProblems ile bağlantılı değildir, onu desteklemez ve doğruluğunu garanti etmez.

ExamProblems · examproblems.com/courses/cfa-level-1-quant-and-fixed-income