CFA Level I nicel yöntemler ve sabit getirili menkul kıymetler alıştırmaları: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Paranın zaman değeri

Gelecek değer
FV = PV·(1 + i)n
Bugünkü değer
PV = FV/(1 + i)n
Yılda birden çok dönem
i = r/m, N = m·n
Anüite, bugünkü değer
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Anüite, gelecek değer
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Yöntem

  1. Her nakit akışını ve zamanlamasını gösteren bir zaman çizelgesi çizin.
  2. Faiz oranını döneme uydurun: aylık ödemeler için aylık oran.
  3. Tek tutarlar için FV = PV·(1 + i)ⁿ, eşit ödemeler için anüite formüllerini kullanın.
  4. Cevabın işaretini ve büyüklük mertebesini kontrol edin.

NBD ve IRR

Net bugünkü değer
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Eşit nakit akışları
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
İç verim oranı
NPV = 0 yapan r
Karar
NPV > 0 ise (veya IRR > gerekli getiri) kabul et

Yöntem

  1. Tüm nakit akışlarını yıllarıyla listeleyin; 0. yıldaki yatırım negatiftir.
  2. Her nakit akışını iskonto edin: CFt/(1 + r)t.
  3. NBD’yi bulmak için toplayın. Pozitif değer, projenin r’den fazla kazandırdığı anlamına gelir.
  4. İVO için NBD’yi sıfır yapan oranı deneme yoluyla veya enterpolasyonla bulun.

Tahvil fiyatlaması ve getiri

Tahvil fiyatı
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Altı aylık
C/2, y/2 ve 2n dönem
Cari getiri
C/P
Fiyat ve getiri
getiri artar → fiyat düşer

Yöntem

  1. Dönem başına kuponu ve dönem başına getiriyi bulun.
  2. Fiyat = kuponların bugünkü değeri (bir anüite) + nominal değerin bugünkü değeri.
  3. Altı aylık kuponlarda kuponun yarısını, getirinin yarısını ve dönem sayısının iki katını kullanın.
  4. Kontrol: getiri kupon oranının üstündeyse fiyat nominal değerin altındadır.

CAPM ve WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Firma değeri
V = E + D

Betimsel istatistik

Ortalama
x̄ = Σx/n
Örneklem standart sapması
s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1))
Medyan
sıralı verinin ortadaki değeri
z puanı
z = (x − μ)/σ
Normal dağılım
68% ±1σ içinde, 95% ±2σ içinde

Olasılık

Tümleyen
P(not A) = 1 − P(A)
Toplama kuralı
P(A ∪ B) = P(A) + P(B) − P(A ∩ B)
Bağımsız olaylar
P(A ∩ B) = P(A)·P(B)
Koşullu olasılık
P(A|B) = P(A ∩ B)/P(B)
Binom
P(X = k) = C(n,k)·pk(1 − p)n−k

Normal dağılım

z puanı
z = (x − μ)/σ
x’in altında
P(X < x) = Φ(z)
x’in üstünde
P(X > x) = 1 − Φ(z)
Arasında
Φ(z2) − Φ(z1)
Yüzdelik
x = μ + z·σ

Yöntem

  1. Değeri z puanına çevirin: z = (x − μ)/σ.
  2. z’nin solundaki alan olan Φ(z)’yi tablodan bulun.
  3. Sağdaki alan için 1 − Φ(z) kullanın; bir aralık için iki sol alanı birbirinden çıkarın.
  4. Bir yüzdelik için geriye doğru çalışın: alan için z’yi bulun, sonra x = μ + z·σ.

Güven aralıkları

σ biliniyor
x̄ ± z·σ/√n
σ bilinmiyor
x̄ ± t·s/√n, df = n − 1
Kritik z
90%: 1,645, 95%: 1,96, 99%: 2,576
Örneklem büyüklüğü
n = (z·σ/E)², rounded up

Yöntem

  1. z (anakütle σ’sı biliniyor) ile t (yalnızca örneklem s’si, n − 1 serbestlik derecesiyle) arasında karar verin.
  2. Güven düzeyi için kritik değeri bulun.
  3. Hata payı: E = kritik değer × standart sapma/√n.
  4. Aralık: x̄ ± E.

Hipotez testleri ve güven aralıkları

Ortalama için z testi
z = (x̄ − μ0)/(σ/√n)
Ortalama için t testi
t = (x̄ − μ0)/(s/√n), df = n − 1
5% düzeyinde çift yönlü
|z| > 1,96 ise H0’ı reddet
Güven aralığı
x̄ ± z·σ/√n

Yöntem

  1. H₀ ve H₁’i belirtin ve testin tek mi çift yönlü mü olduğuna karar verin.
  2. Test istatistiğini hesaplayın: (x̄ − μ₀)/(σ/√n) ya da s ve t ile.
  3. Kritik değerle karşılaştırın ya da p değerini bulun.
  4. İstatistik kritik değerin ötesindeyse (p, α’dan küçükse) H₀’ı reddedin ve sonucu sözle ifade edin.

Doğrusal regresyon ve korelasyon

Kareler toplamları
Sxx = Σ(x − x̄)² = Σx² − (Σx)²/n, Sxy = Σxy − ΣxΣy/n
Eğim
b = Sxy/Sxx
Kesişim noktası
a = ȳ − b·x̄
Korelasyon
r = Sxy/√(SxxSyy)
Artık
e = y − ŷ

2Alıştırma soruları

1.Paranın zaman değeriOrta
yıl012€3 000FV = ?

€3 000 tutarını, üç aylık bileşik, yıllık %5 nominal faizle yatırıyorsunuz. 2 yıl sonra yatırımın değeri FV'yi bulun.

PV = €3 0005% / 4n = 2
FV = €
2.Paranın zaman değeriZor
ay0123…60A?AA€10 000

5 yıl sonra €10 000 istiyorsunuz. Aylık bileşik yıllık %2,4 faiz veren bir hesapta her ayın sonunda aynı tutarı biriktiriyorsunuz. Aylık yatırılacak tutar A değerini bulun.

FV = €10 0002,4% / 12N = 60
A = €
3.NBD ve IRROrta
yıl01234−75 00025 00019 00017 00018 000

€75 000 tutarındaki bir yatırım 1'den 4'e kadar yılların sonunda şu nakit akışlarını sağlar: €25 000, €19 000, €17 000, €18 000. Sermaye maliyeti %10'tür. Net bugünkü değer NPV'ü bulun.

r = 10%CF0 = −75 000CF1 = 25 000CF2 = 19 000CF3 = 17 000CF4 = 18 000
NPV = €
4.NBD ve IRRZor
yıl0123…10−20 0002 5002 5002 5002 500

€20 000 tutarındaki bir yatırım 10 yıl boyunca her yılın sonunda €2 500 getiriyor. İç verim oranı IRR değerini yüzde olarak bulun.

C0 = €20 000CF = €2 500n = 10
IRR = %
5.Tahvil fiyatlaması ve getiriOrta
yıl012345P€80€80€80 + €1 000

Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil yıllık 8% kupon ödüyor ve vadesi 5 yıl sonra doluyor. Vadeye kadar getirisi 5% değerinden 4,5% değerine değişiyor. Tahvil fiyatı ne kadar ΔP değişir?

F = €1 000kupon = 8%n = 5y1 = 5%y2 = 4,5%
ΔP = €
6.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
yıl0123€1 286€50€50€50 + €1 050

Vadesine 19 yıl kalan bir tahvil (nominal değer €1 000, yıllık kupon 5%) €1 286 fiyattan satılıyor. İhraççı onu 3 yıl sonra €1 050 geri çağırma fiyatından geri çağırabilir. Geri çağırmaya kadar getiri YTC değerini yüzde olarak bulun.

F = €1 000kupon = 5%P = €1 286geri çağırma fiyatı = €1 050geri çağırma süresi 3 yıl
YTC = %
7.CAPM ve WACCOrta
WACC = ?özkaynak€4 000 000re​ = 8%borç€3 000 000rd​ = 4%T = 30%

Bir şirketin €4 000 000 değerinde öz sermayesi ve €3 000 000 değerinde borcu var. Öz sermaye maliyeti 8%, vergi öncesi borç maliyeti 4% ve vergi oranı 30%. WACC’yi bulun.

E = €4 000 000D = €3 000 000re = 8%rd = 4%T = 30%
WACC = %
8.CAPM ve WACCZor
WACC = ?özkaynak2 500 000 × €36,00β = 1,5rf​ = 1%, rm​ = 6%borç5 000 × €1 000rd​ = 5%T = 30%

Bir şirketin her biri €36,00 olan 2 500 000 hissesi ve her biri €1 000 fiyattan işlem gören 5 000 tahvili var. Vergi öncesi borç maliyeti 5% ve vergi oranı 30%. Hissenin betası 1,5, risksiz faiz oranı 1% ve piyasa getirisi 6%. WACC’yi bulun.

β = 1,5rf = 1%rm = 6%rd = 5%T = 30%
WACC = %
9.Betimsel istatistikOrta
1520253035404550

Verinin örneklem standart sapması s'ı bulun: 14, 35, 51, 29, 29, 17, 18.

n = 7
s =
10.Betimsel istatistikZor
z −2−1012

Sınav puanları ortalaması 100 ve standart sapması 10 olan normal dağılımlıdır. 115 puanının z puanı z'yi bulun.

μ = 100σ = 10x = 115
z =
11.OlasılıkOrta
xp(x)00,0510,3520,3530,25μ = 1,8

Gösterilen dağılım için X’in standart sapmasını σ bulun.

x: 0, 1, 2, 3p(x): 0,05, 0,35, 0,35, 0,25
σ =
12.OlasılıkZor
xp(x)10,0520,3530,3540,25μ

X gösterilen dağılıma sahiptir ve Y = 3X − 3. Y’nin standart sapmasını σY bulun.

x: 1, 2, 3, 4p(x): 0,05, 0,35, 0,35, 0,25Y = 3X − 3
σY =
13.Normal dağılımOrta
−3−2−10123z−z ile z arasındaki gölgeli alan = 0,5035

Standart normal eğri altında, −z ile z arasındaki gölgeli alan 0,5035 olacak şekilde z’yi sürükleyin. z’yi iki ondalıkla bulun.

A = 0,5035
z =
14.Normal dağılımZor
4 s0X − Y?

A koşucusunun tur süresi X ve B koşucusunun tur süresi Y bağımsız ve normaldir: X’in ortalaması 52 s, standart sapması 4 s; Y’nin ortalaması 48 s, standart sapması 3 s’dir. X’in Y’den büyük olma olasılığını P bulun. z’yi iki ondalığa yuvarlayın.

μX = 52 s, σX = 4 sμY = 48 s, σY = 3 s
P =
15.Güven aralıklarıOrta
n = 16, s = 16L = ?Ux̄ = 111E95%

16 birimlik bir örneklemin ortalaması 111 ve standart sapması s = 16. Anakütle yaklaşık olarak normaldir. Ortalama için %95 güven aralığının alt sınırını bulun.

n = 16x̄ = 111s = 1695%t(15) = 2,131
alt sınır =
16.Güven aralıklarıZor
σ = 30, n = ?x̄ − Ex̄ + Ex̄E = 1,595%

Anakütle standart sapması 30. Ortalama için %95 güven aralığının hata payının en fazla 1,5 olması için ne büyüklükte bir örneklem n gerekir?

σ = 30E = 1,595%
n =
17.Hipotez testleri ve güven aralıklarıOrta
t −2,0302,03

36 öğrencilik bir örneklemin ortalama puanı 196,4, örneklem standart sapması 12. H₀: μ = 200 için test istatistiği t'ü bulun.

μ₀ = 200x̄ = 196,4s = 12n = 36
t =
18.Hipotez testleri ve güven aralıklarıZor
z −1,9601,96

81 ölçümlük bir örneklemin ortalaması 125,8. Anakütle standart sapması 20. Ortalama için %95 güven aralığının alt sınırı L'ü bulun.

x̄ = 125,8σ = 20n = 8195%
L =
19.Doğrusal regresyon ve korelasyonOrta
xy123219318416515xy241520

Tablo, x = yıl cinsinden araç yaşı ve y = k€ cinsinden fiyat için 5 eşleştirilmiş gözlem veriyor. Toplamları verilmiştir. Bu toplamlardan Pearson korelasyon katsayısı r değerini bulun.

n = 5Σx = 15Σy = 91Σx² = 55Σy² = 1695Σxy = 254
r =
20.Doğrusal regresyon ve korelasyonZor
xy129226321419517xy24202530x = 3,5

Tablo, x = yıl cinsinden araç yaşı ve y = k€ cinsinden fiyat için 5 eşleştirilmiş gözlem veriyor. En küçük kareler doğrusu ŷ = a + b·x’i kullanın. x = 3,5 için ŷ tahminini yapın.

n = 5x = 3,5
ŷ =

3Çözeltiler

1.Paranın zaman değeri

Cevap: FV = 3313 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Oran ve dönem sayısı

i = r/m = 0,05/4 = 0,0125
N = m·n = 4·2 = 8

Gelecek değer

FV = 3 000·(1 + 0,0125)8 = 3 000·1,104 = €3 313,46

Cevap

FV = €3 313,46
2.Paranın zaman değeri

Cevap: A = 157 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Aylık oran ve yatırım sayısı

i = 0,024/12 = 0,002
N = 12·5 = 60

Yatırılan tutar

A = FV·i/((1 + i)N − 1) = 10 000·0,002/(1,127 − 1) = €157,03

Cevap

A = €157,03
3.NBD ve IRR

Cevap: NPV = −11504 €

Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.

Her nakit akışının bugünkü değeri

CF0 = −75 000
CF1/(1 + 0,1)1 = 25 000/1,1 = 22 727,27
CF2/(1 + 0,1)2 = 19 000/1,21 = 15 702,48
CF3/(1 + 0,1)3 = 17 000/1,331 = 12 772,35
CF4/(1 + 0,1)4 = 18 000/1,464 = 12 294,24

Toplayın

NPV = €−11 503,65

Cevap

NPV = €−11 503,65

NBD negatif, yani proje gerekli getiriden azını kazandırır.

4.NBD ve IRR

Cevap: IRR = 4,277 %

Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.

Gerekli anüite faktörü

(1 − (1 + i)−10)/i = 20 000/2 500 = 8

Oranı çözün

Oran arttıkça anüite faktörü azalır; oranı iki değer arasına alın ve aralığı daraltın.

i = 4%: 8,111
i = 5%: 7,722
IRR = 4,277%

Cevap

IRR = 4,277%
5.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: ΔP = 23,76 €

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Eski getirideki fiyat

C = €80,00, i = 0,05, N = 5
€80,00·(1 − 0,7835)/0,05 + €1 000·0,7835 = €346,36 + €783,53 = €1 129,88

Yeni getirideki fiyat

C = €80,00, i = 0,045, N = 5
€80,00·(1 − 0,8025)/0,045 + €1 000·0,8025 = €351,20 + €802,45 = €1 153,65

Değişim

ΔP = 1 153,65 − 1 129,88 = €23,76

Cevap

ΔP = €23,76
6.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: YTC = 50 %

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Getiri denklemi

1286 = 50·(1 − (1 + y)−3)/y + 1050/(1 + y)3

Sayısal olarak çözün

y = 50%: €381,48
y = 50%: €381,48
YTC = 50%

Cevap

YTC = 50%

Vadeye kadar getiri 3,003%. Primli bir tahvilin yatırımcıları tahvilin geri çağrılmasını bekler, bu yüzden daha düşük olan geri çağırmaya kadar getiri daha gerçekçidir.

7.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 5,771 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Ağırlıklar

V = €7 000 000, E/V = 0,5714, D/V = 0,4286

WACC

WACC = 0,5714·8% + 0,4286·4%·(1 − 0,3) = 5,771%

Cevap

WACC = 5,771%
8.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 8,237 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Piyasa değerleri

E = 2 500 000·€36,00 = €90 000 000
D = 5 000·€1 000 = €5 000 000

Öz sermaye maliyeti (CAPM)

re = 1% + 1,5·5% = 8,5%

Ağırlıklar

V = €95 000 000, E/V = 0,9474, D/V = 0,05263

WACC

WACC = 0,9474·8,5% + 0,05263·5%·(1 − 0,3) = 8,237%

Cevap

WACC = 8,237%
9.Betimsel istatistik

Cevap: s = 12,88

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Ortalama

x̄ = 193/7 = 27,57

Sapmaların kareleri

Σ(x − x̄)² = (−13,57)² + 7,429² + 23,43² + 1,429² + 1,429² + (−10,57)² + (−9,571)² = 995,7

Standart sapma

s = √(995,7/6) = 12,88

Cevap

s = 12,88
10.Betimsel istatistik

Cevap: z = 1,5

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Standartlaştırın

z = (115 − 100)/10 = 1,5

Cevap

z = 1,5
11.Olasılık

Cevap: σ = 0,8718

Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.

Ortalama

μ = 0·0,05 + 1·0,35 + 2·0,35 + 3·0,25 = 1,8

Karelerin ortalaması

E(X²) = 0·0,05 + 1·0,35 + 4·0,35 + 9·0,25 = 4

Varyans

Var(X) = 4 − 1,8² = 0,76
σ = √0,76 = 0,8718

Cevap

σ = 0,8718
12.Olasılık

Cevap: σY = 2,615

Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.

X’in yayılımı

μ = 2,8, Var(X) = 0,76, σX = 0,8718

Doğrusal değişim

σY = |3|·0,8718 = 2,615

Cevap

σY = 2,615

Ortalama ise kayar: E(Y) = 3·2,8 − 3 = 5,4.

13.Normal dağılım

Cevap: z = 0,68

Bir alandan z’ye geri dönmek: Φ(z), z’nin solundaki alandır. Sol kuyruk alanı A için tabloda Φ(z) = A olan z’yi bulun. Sağ kuyruk alanı A, Φ(z) = 1 − A demektir. −z ile z arasındaki merkezî alan A, her kuyrukta (1 − A)/2 bırakır, yani Φ(z) = (1 + A)/2. Bir x değeri için x = μ + zσ kullanın.

z’nin solundaki alan

Φ(z) = (1 + 0,5035)/2 = 0,7517

z tablosunu tersten okuyun

Tablonun içinde 0,7517 değerini bulun ve z’yi okuyun.

z = 0,68

Cevap

z = 0,68
14.Normal dağılım

Cevap: P = 0,7881

Normal değişkenlerin toplamı ve farkı: X ve Y bağımsız ve normal ise X + Y ve X − Y de normaldir. Ortalamalar toplanır ya da çıkarılır: E(X ± Y) = μX ± μY. Varyanslar fark için de her zaman toplanır: Var(X ± Y) = σX² + σY², dolayısıyla σ = √(σX² + σY²). Standart sapmalar asla doğrudan toplanmaz. Aynı dağılıma sahip n bağımsız parçanın toplamının ortalaması n·μ, standart sapması σ·√n’dir. Sonra her zamanki gibi standartlaştırın: z = (x − ortalama)/σ ve Φ(z)’yi okuyun.

Farkın dağılımı

μ = 52 − 48 = 4 s, σ = 5 s

Standartlaştırın

z = (0 − 4)/5 = −0,8

Olasılık

P = 1 − Φ(−0,8) = 0,7881

Cevap

P = 0,7881
15.Güven aralıkları

Cevap: alt sınır = 102,5

Ortalama için güven aralığı: x̄ ± hata payı. Anakütle σ’sı biliniyorsa hata payı z·σ/√n’dir; yalnızca örneklem standart sapması s biliniyorsa n − 1 serbestlik dereceli t kullanın: t·s/√n. Kritik değerler: z = 1,645 (%90), 1,96 (%95), 2,576 (%99). E veya daha küçük bir hata payı için n ≥ (z·σ/E)² gerekir, yukarı yuvarlanır.

Kritik değer

df = n − 1 = 15, t = 2,131

Hata payı

E = 2,131·16/√16 = 8,524

Aralık

111 ± 8,524 → [102,5, 119,5]

Cevap

alt sınır = 102,5
16.Güven aralıkları

Cevap: n = 1537

Ortalama için güven aralığı: x̄ ± hata payı. Anakütle σ’sı biliniyorsa hata payı z·σ/√n’dir; yalnızca örneklem standart sapması s biliniyorsa n − 1 serbestlik dereceli t kullanın: t·s/√n. Kritik değerler: z = 1,645 (%90), 1,96 (%95), 2,576 (%99). E veya daha küçük bir hata payı için n ≥ (z·σ/E)² gerekir, yukarı yuvarlanır.

n'yi çözün

n = (1,96·30/1,5)² = 1537

Yukarı yuvarlayın

Örneklem büyüklüğü bir tam sayıdır ve aşağı yuvarlamak hata payını fazla büyük yapar.

n = 1537

Cevap

n = 1537
17.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: t = −1,8

Ortalama testi: test istatistiği, örneklem ortalamasının H₀'da iddia edilen değerden kaç standart hata uzakta olduğunu ölçer: σ biliniyorsa z = (x̄ − μ₀)/(σ/√n), örneklemden tahmin ediliyorsa t = (x̄ − μ₀)/(s/√n). Güven aralığı x̄ ± (kritik değer)·(standart hata)'dır.

Standart hata

SE = 12/√36 = 12/6 = 2

Test istatistiği

t = (196,4 − 200)/2 = −1,8

Cevap

t = −1,8
t0,025; df = 35 = 2,03

|t| < 2.03, yani H₀ %5 düzeyinde reddedilmez (iki yönlü).

18.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: L = 121,4

Ortalama testi: test istatistiği, örneklem ortalamasının H₀'da iddia edilen değerden kaç standart hata uzakta olduğunu ölçer: σ biliniyorsa z = (x̄ − μ₀)/(σ/√n), örneklemden tahmin ediliyorsa t = (x̄ − μ₀)/(s/√n). Güven aralığı x̄ ± (kritik değer)·(standart hata)'dır.

Hata payı

E = 1,96·20/√81 = 4,356

Aralık sınırı

L = 125,8 − 4,356 = 121,4

Cevap

L = 121,4
19.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: r = −0,9646

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Merkezlenmiş toplamlar

Sxy = 254 − 15·91/5 = −19
Sxx = 55 − 15²/5 = 10
Syy = 1695 − 91²/5 = 38,8

Korelasyon katsayısı

r = −19/√(10·38,8) = −0,9646

Cevap

r = −0,9646
20.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: ŷ = 20,85

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 15/5 = 3
ȳ = 112/5 = 22,4

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 10
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = −31

Regresyon doğrusu

b = −31/10 = −3,1
a = 22,4 − (−3,1)·3 = 31,7
ŷ = 31,7 − 3,1·x

Tahmin

ŷ = 31,7 + (−3,1)·3,5 = 20,85

Cevap

ŷ = 20,85

ExamProblems · examproblems.com/courses/cfa-level-1-quant-and-fixed-income