CFA Level I nicel yöntemler ve sabit getirili menkul kıymetler alıştırmaları: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Paranın zaman değeri

Gelecek değer
FV = PV·(1 + i)n
Bugünkü değer
PV = FV/(1 + i)n
Yılda birden çok dönem
i = r/m, N = m·n
Anüite, bugünkü değer
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Anüite, gelecek değer
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Yöntem

  1. Her nakit akışını ve zamanlamasını gösteren bir zaman çizelgesi çizin.
  2. Faiz oranını döneme uydurun: aylık ödemeler için aylık oran.
  3. Tek tutarlar için FV = PV·(1 + i)ⁿ, eşit ödemeler için anüite formüllerini kullanın.
  4. Cevabın işaretini ve büyüklük mertebesini kontrol edin.

NBD ve IRR

Net bugünkü değer
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Eşit nakit akışları
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
İç verim oranı
NPV = 0 yapan r
Karar
NPV > 0 ise (veya IRR > gerekli getiri) kabul et

Yöntem

  1. Tüm nakit akışlarını yıllarıyla listeleyin; 0. yıldaki yatırım negatiftir.
  2. Her nakit akışını iskonto edin: CFt/(1 + r)t.
  3. NBD’yi bulmak için toplayın. Pozitif değer, projenin r’den fazla kazandırdığı anlamına gelir.
  4. İVO için NBD’yi sıfır yapan oranı deneme yoluyla veya enterpolasyonla bulun.

Tahvil fiyatlaması ve getiri

Tahvil fiyatı
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Altı aylık
C/2, y/2 ve 2n dönem
Cari getiri
C/P
Fiyat ve getiri
getiri artar → fiyat düşer

Yöntem

  1. Dönem başına kuponu ve dönem başına getiriyi bulun.
  2. Fiyat = kuponların bugünkü değeri (bir anüite) + nominal değerin bugünkü değeri.
  3. Altı aylık kuponlarda kuponun yarısını, getirinin yarısını ve dönem sayısının iki katını kullanın.
  4. Kontrol: getiri kupon oranının üstündeyse fiyat nominal değerin altındadır.

CAPM ve WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Firma değeri
V = E + D

Betimsel istatistik

Ortalama
x̄ = Σx/n
Örneklem standart sapması
s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1))
Medyan
sıralı verinin ortadaki değeri
z puanı
z = (x − μ)/σ
Normal dağılım
68% ±1σ içinde, 95% ±2σ içinde

Olasılık

Tümleyen
P(not A) = 1 − P(A)
Toplama kuralı
P(A ∪ B) = P(A) + P(B) − P(A ∩ B)
Bağımsız olaylar
P(A ∩ B) = P(A)·P(B)
Koşullu olasılık
P(A|B) = P(A ∩ B)/P(B)
Binom
P(X = k) = C(n,k)·pk(1 − p)n−k

Normal dağılım

z puanı
z = (x − μ)/σ
x’in altında
P(X < x) = Φ(z)
x’in üstünde
P(X > x) = 1 − Φ(z)
Arasında
Φ(z2) − Φ(z1)
Yüzdelik
x = μ + z·σ

Yöntem

  1. Değeri z puanına çevirin: z = (x − μ)/σ.
  2. z’nin solundaki alan olan Φ(z)’yi tablodan bulun.
  3. Sağdaki alan için 1 − Φ(z) kullanın; bir aralık için iki sol alanı birbirinden çıkarın.
  4. Bir yüzdelik için geriye doğru çalışın: alan için z’yi bulun, sonra x = μ + z·σ.

Güven aralıkları

σ biliniyor
x̄ ± z·σ/√n
σ bilinmiyor
x̄ ± t·s/√n, df = n − 1
Kritik z
90%: 1,645, 95%: 1,96, 99%: 2,576
Örneklem büyüklüğü
n = (z·σ/E)², rounded up

Yöntem

  1. z (anakütle σ’sı biliniyor) ile t (yalnızca örneklem s’si, n − 1 serbestlik derecesiyle) arasında karar verin.
  2. Güven düzeyi için kritik değeri bulun.
  3. Hata payı: E = kritik değer × standart sapma/√n.
  4. Aralık: x̄ ± E.

Hipotez testleri ve güven aralıkları

Ortalama için z testi
z = (x̄ − μ0)/(σ/√n)
Ortalama için t testi
t = (x̄ − μ0)/(s/√n), df = n − 1
5% düzeyinde çift yönlü
|z| > 1,96 ise H0’ı reddet
Güven aralığı
x̄ ± z·σ/√n

Yöntem

  1. H₀ ve H₁’i belirtin ve testin tek mi çift yönlü mü olduğuna karar verin.
  2. Test istatistiğini hesaplayın: (x̄ − μ₀)/(σ/√n) ya da s ve t ile.
  3. Kritik değerle karşılaştırın ya da p değerini bulun.
  4. İstatistik kritik değerin ötesindeyse (p, α’dan küçükse) H₀’ı reddedin ve sonucu sözle ifade edin.

Doğrusal regresyon ve korelasyon

Kareler toplamları
Sxx = Σ(x − x̄)² = Σx² − (Σx)²/n, Sxy = Σxy − ΣxΣy/n
Eğim
b = Sxy/Sxx
Kesişim noktası
a = ȳ − b·x̄
Korelasyon
r = Sxy/√(SxxSyy)
Artık
e = y − ŷ

2Alıştırma soruları

1.Paranın zaman değeriOrta
yıl0123…8PV = ?€10 000

8 yıl sonra €10 000 gerekiyor. Hesap aylık bileşik, yıllık %4,8 faiz ödüyor. Bugün ne kadar yatırmalısınız? Bugünkü değer PV'ü bulun.

FV = €10 0004,8% / 12n = 8
PV = €
2.Paranın zaman değeriZor
ay0123…96€150€150€150FV = ?

8 yıl boyunca her ayın sonunda €150 biriktiriyorsunuz. Hesap aylık bileşik, yıllık %2,4 faiz ödüyor. Sonunda ne kadar birikmiş olur? FV'ü bulun.

A = €1502,4% / 12N = 96
FV = €
3.NBD ve IRROrta
yıl01234−75 00033 00016 00016 00034 000

€75 000 tutarındaki bir yatırım 1'den 4'e kadar yılların sonunda şu nakit akışlarını sağlar: €33 000, €16 000, €16 000, €34 000. Sermaye maliyeti %7,000000000000001'tür. Net bugünkü değer NPV'ü bulun.

r = 7,000000000000001%CF0 = −75 000CF1 = 33 000CF2 = 16 000CF3 = 16 000CF4 = 34 000
NPV = €
4.NBD ve IRRZor
yıl0123−40 00023 00023 50016 500

Bir proje €40 000 maliyetindedir ve 1’den 3. yıla kadar her yılın sonunda €23 000, €23 500, €16 500 getirir. Nakit akışları %12 sermaye maliyetiyle yeniden yatırılabilir. Düzeltilmiş iç verim oranı MIRR değerini yüzde olarak bulun.

r = 12%CF0 = −40 000CF1 = 23 000CF2 = 23 500CF3 = 16 500
MIRR = %
5.Tahvil fiyatlaması ve getiriOrta
yarıyıl0123…18€30€30€30 + €1 000P = ?

Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil, yıllık 6% kuponu altı ayda bir iki eşit taksitte ödüyor ve 9 yıl sonra vadesi doluyor. Vadeye kadar getiri yıllık 4%. Tahvilin fiyatı P değerini bulun.

F = €1 000kupon = 6%YTM = 4%n = 9
P = €
6.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
yıl012345P€80€80€80 + €1 000

Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil yıllık 8% kupon ödüyor ve vadesi 5 yıl sonra doluyor. Vadeye kadar getiri 9%. Macaulay durasyonu D değerini yıl cinsinden bulun.

F = €1 000kupon = 8%n = 5YTM = 9%
D = yıl
7.CAPM ve WACCOrta
WACC = ?özkaynak€5 000 000re​ = 12%borç€2 000 000rd​ = 5%T = 28%

Bir şirketin €5 000 000 değerinde öz sermayesi ve €2 000 000 değerinde borcu var. Öz sermaye maliyeti 12%, vergi öncesi borç maliyeti 5% ve vergi oranı 28%. WACC’yi bulun.

E = €5 000 000D = €2 000 000re = 12%rd = 5%T = 28%
WACC = %
8.CAPM ve WACCZor
rf​ = 3%, rm​ − rf​ = 4%borç yoközkaynakβU​ = 0,9D/E = 0,25özkaynakre​ = ?borçT = 20%

Bir şirketin işinin kaldıraçsız (varlık) betası 0,9. 0,25 borç/özsermaye oranı planlıyor. Vergi oranı 20%, risksiz oran 3% ve piyasa risk primi 4%. Yeni sermaye yapısında özsermaye maliyeti re değerini bulun.

βU = 0,9D/E = 0,25T = 20%rf = 3%rm − rf = 4%
re = %
9.Betimsel istatistikOrta
253035404550

Verinin örneklem standart sapması s'ı bulun: 24, 54, 28, 46, 25, 51.

n = 6
s =
10.Betimsel istatistikZor
z −2−1012

Sınav puanları ortalaması 170 ve standart sapması 20 olan normal dağılımlıdır. 210 puanının z puanı z'yi bulun.

μ = 170σ = 20x = 210
z =
11.OlasılıkOrta
xp(x)10,1520,1530,2540,1550,3μ = 3,3

Gösterilen dağılım için X’in varyansını Var(X) bulun.

x: 1, 2, 3, 4, 5p(x): 0,15, 0,15, 0,25, 0,15, 0,3
Var(X) =
12.OlasılıkZor
xp(x)00,3520,1540,260,3μ

X gösterilen dağılıma sahiptir ve Y = 2X − 3. Y’nin standart sapmasını σY bulun.

x: 0, 2, 4, 6p(x): 0,35, 0,15, 0,2, 0,3Y = 2X − 3
σY =
13.Normal dağılımOrta
300 kg303,5 kgT = X₁ + … + X₁₂?

çimento torbaları kütleleri bağımsız ve normaldir; ortalama 25 kg, standart sapma 0,5 kg. Bunlardan 12 tanesinin toplam kütlesinin 303,5 kg değerini aşma olasılığını P bulun. z’yi iki ondalığa yuvarlayın.

μ = 25 kgσ = 0,5 kgn = 12> 303,5 kg
P =
14.Normal dağılımZor
μ = 250x = ?90%

torba ağırlıkları, ortalaması 250 g ve standart sapması 5 g olan normal dağılıma uyar. Altında kalan değerlerin oranı %90 olan x değerini bulun (90. yüzdelik).

μ = 250σ = 5P = 90%
x = g
15.Güven aralıklarıOrta
n = 7, s = 8,5LUx̄ = 22E = ?99%

7 birimlik bir örneklemin ortalaması 22 ve standart sapması s = 8,5. Anakütle yaklaşık olarak normaldir. Ortalama için %99 güven aralığının hata payı E değerini bulun.

n = 7x̄ = 22s = 8,599%t(6) = 3,707
E =
16.Güven aralıklarıZor
μ₁ − μ₂, t(29) = 2,7560LUx̄₁ − x̄₂E = ?99%

İki gübre test ediliyor. Parsel grubu 1: 13 parsel, ortalama verim 89 kg, standart sapma 9,5 kg. Parsel grubu 2: 18 parsel, ortalama 90,5 kg, standart sapma 8 kg. Varyansları eşit kabul edin (birleştirilmiş t, df = n₁ + n₂ − 2). μ₁ − μ₂ için %99 güven aralığının hata payı E değerini bulun.

n₁ = 13x̄₁ = 89s₁ = 9,5n₂ = 18x̄₂ = 90,5s₂ = 899%t(29) = 2,756
E = kg
17.Hipotez testleri ve güven aralıklarıOrta
t −2,13102,131

16 öğrencilik bir örneklemin ortalama puanı 113,4, örneklem standart sapması 12. H₀: μ = 120 için test istatistiği t'ü bulun.

μ₀ = 120x̄ = 113,4s = 12n = 16
t =
18.Hipotez testleri ve güven aralıklarıZor
z −2,57602,576

64 ölçümlük bir örneklemin ortalaması 119. Anakütle standart sapması 12. Ortalama için %99 güven aralığının alt sınırı L'ü bulun.

x̄ = 119σ = 12n = 6499%
L =
19.Doğrusal regresyon ve korelasyonOrta
xy15461868217124822794xy1520256080

Tablo, x = °C cinsinden sıcaklık ve y = satılan dondurma için 5 eşleştirilmiş gözlem veriyor. Toplamları verilmiştir. Bu toplamlardan Pearson korelasyon katsayısı r değerini bulun.

n = 5Σx = 105Σy = 361Σx² = 2295Σy² = 27341Σxy = 7911
r =
20.Doğrusal regresyon ve korelasyonZor
xy18992010322120241372613728163xy2025100120140160ŷ = 139

Tablo, x = °C cinsinden sıcaklık ve y = satılan dondurma için 6 eşleştirilmiş gözlem veriyor. En küçük kareler doğrusu ŷ = a + b·x’i kullanın. Doğru hangi değer x için ŷ = 139 tahmin eder?

n = 6ŷ = 139
x =

3Çözeltiler

1.Paranın zaman değeri

Cevap: PV = 6817 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Oran ve dönem sayısı

i = 0,048/12 = 0,004
N = 12·8 = 96

Bugünkü değer

PV = FV/(1 + i)N = 10 000/1,467 = €6 816,53

Cevap

PV = €6 816,53
2.Paranın zaman değeri

Cevap: FV = 15858 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Aylık oran ve yatırım sayısı

i = 0,024/12 = 0,002
N = 12·8 = 96

Yatırımların gelecek değeri

FV = A·((1 + i)N − 1)/i = 150·(1,211 − 1)/0,002 = €15 857,87

Cevap

FV = €15 857,87

Kendiniz €14 400 yatırdınız; geri kalanı faizdir.

3.NBD ve IRR

Cevap: NPV = 8815 €

Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.

Her nakit akışının bugünkü değeri

CF0 = −75 000
CF1/(1 + 0,07)1 = 33 000/1,07 = 30 841,12
CF2/(1 + 0,07)2 = 16 000/1,145 = 13 975,02
CF3/(1 + 0,07)3 = 16 000/1,225 = 13 060,77
CF4/(1 + 0,07)4 = 34 000/1,311 = 25 938,44

Toplayın

NPV = €8 815,34

Cevap

NPV = €8 815,34

NBD pozitif, yani proje gerekli getiriden fazlasını kazandırır.

4.NBD ve IRR

Cevap: MIRR = 21,46 %

Düzeltilmiş IRR: uç değer TV’yi bulmak için her girişi yeniden yatırım oranıyla (genellikle sermaye maliyeti) projenin sonuna kadar ileriye bileşik hesaplayın. MIRR, ilk yatırımı TV’ye dönüştüren orandır: MIRR = (TV/C₀)^(1/n) − 1.

Girişlerin uç değeri

23 000·1,122 = 28 851,20
23 500·1,121 = 26 320,00
16 500·1,120 = 16 500,00
TV = 71 671,20

MIRR

MIRR = (71 671,20/40 000)1/3 − 1 = 21,46%

Cevap

MIRR = 21,46%
5.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: P = 1150 €

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Dönem başına

C = €30,00, i = 0,02, N = 18

Kuponların bugünkü değeri

€30,00·(1 − 0,7002)/0,02 = €449,76

Nominal değerin bugünkü değeri

€1 000·0,7002 = €700,16

Fiyat

P = €1 149,92

Cevap

P = €1 149,92

Getiri kupon oranının altında, bu yüzden tahvil primli satılır.

6.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: D = 4,297 yıl

Durasyon: Macaulay durasyonu, nakit akışlarının bugünkü değerleri ağırlık alınarak bir tahvilin nakit akışlarını ödediği ağırlıklı ortalama zamandır: D = Σ t·PVₜ/P. Düzeltilmiş durasyon D/(1 + y), getirideki küçük bir değişim için fiyattaki yüzde değişimi tahmin eder: %ΔP ≈ −Dmod·Δy.

Her nakit akışının bugünkü değeri

t = 1: 80/1,09 = 73,39, t·PV = 73,39
t = 2: 80/1,188 = 67,33, t·PV = 134,67
t = 3: 80/1,295 = 61,77, t·PV = 185,32
t = 4: 80/1,412 = 56,67, t·PV = 226,70
t = 5: 1080/1,539 = 701,93, t·PV = 3 509,63

Durasyon

P = 961,10
D = 4 129,71/961,10 = 4,297

Cevap

D = 4,297 yıl
7.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 9,6 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Ağırlıklar

V = €7 000 000, E/V = 0,7143, D/V = 0,2857

WACC

WACC = 0,7143·12% + 0,2857·5%·(1 − 0,28) = 9,6%

Cevap

WACC = 9,6%
8.CAPM ve WACC

Cevap: re = 7,32 %

Kaldıraçlı beta (Hamada): borç özsermayeyi daha riskli yapar. βL = βU·(1 + (1 − T)·D/E); burada βU işletmenin borçsuz betasıdır. Bir betayı başka bir sermaye yapısına taşımak için önce kaldıraçtan arındırın, sonra yeni D/E ile yeniden kaldıraçlandırın.

Kaldıraçlı beta

βL = 0,9·(1 + 0,8·0,25) = 1,08

Öz sermaye maliyeti (CAPM)

re = 3% + 1,08·4% = 7,32%

Cevap

re = 7,32%
9.Betimsel istatistik

Cevap: s = 13,81

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Ortalama

x̄ = 228/6 = 38

Sapmaların kareleri

Σ(x − x̄)² = (−14)² + 16² + (−10)² + 8² + (−13)² + 13² = 954

Standart sapma

s = √(954/5) = 13,81

Cevap

s = 13,81
10.Betimsel istatistik

Cevap: z = 2

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Standartlaştırın

z = (210 − 170)/20 = 2

Cevap

z = 2
11.Olasılık

Cevap: Var(X) = 2,01

Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.

Ortalama

μ = 1·0,15 + 2·0,15 + 3·0,25 + 4·0,15 + 5·0,3 = 3,3

Karelerin ortalaması

E(X²) = 1·0,15 + 4·0,15 + 9·0,25 + 16·0,15 + 25·0,3 = 12,9

Varyans

Var(X) = 12,9 − 3,3² = 2,01

Cevap

Var(X) = 2,01
12.Olasılık

Cevap: σY = 4,976

Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.

X’in yayılımı

μ = 2,9, Var(X) = 6,19, σX = 2,488

Doğrusal değişim

σY = |2|·2,488 = 4,976

Cevap

σY = 4,976

Ortalama ise kayar: E(Y) = 2·2,9 − 3 = 2,8.

13.Normal dağılım

Cevap: P = 0,02169

Normal değişkenlerin toplamı ve farkı: X ve Y bağımsız ve normal ise X + Y ve X − Y de normaldir. Ortalamalar toplanır ya da çıkarılır: E(X ± Y) = μX ± μY. Varyanslar fark için de her zaman toplanır: Var(X ± Y) = σX² + σY², dolayısıyla σ = √(σX² + σY²). Standart sapmalar asla doğrudan toplanmaz. Aynı dağılıma sahip n bağımsız parçanın toplamının ortalaması n·μ, standart sapması σ·√n’dir. Sonra her zamanki gibi standartlaştırın: z = (x − ortalama)/σ ve Φ(z)’yi okuyun.

Toplamın dağılımı

μT = 300 kg, σT = 0,5·√12 = 1,732 kg

Standartlaştırın

z = (303,5 − 300)/1,732 = 2,02

Olasılık

P = 1 − Φ(2,02) = 0,02169

Cevap

P = 0,02169
14.Normal dağılım

Cevap: x = 256,4 g

Normal dağılım: bir x değerini z = (x − μ)/σ ile z puanına çevirin; z, ortalamadan kaç standart sapma uzakta olunduğunu sayar. z tablosu (ya da Φ(z)) z’nin solundaki alanı, yani P(X < x) değerini verir. Sağdaki alan 1 − Φ(z), iki değer arasındaki alan ise bu iki alanın farkıdır.

Yüzdelik için z

Φ(z) = 0,9 → z = 1,282

x’e geri dönüş

x = 250 + 1,282·5 = 256,41 g

Cevap

x = 256,41 g
15.Güven aralıkları

Cevap: E = 11,91

Ortalama için güven aralığı: x̄ ± hata payı. Anakütle σ’sı biliniyorsa hata payı z·σ/√n’dir; yalnızca örneklem standart sapması s biliniyorsa n − 1 serbestlik dereceli t kullanın: t·s/√n. Kritik değerler: z = 1,645 (%90), 1,96 (%95), 2,576 (%99). E veya daha küçük bir hata payı için n ≥ (z·σ/E)² gerekir, yukarı yuvarlanır.

Kritik değer

df = n − 1 = 6, t = 3,707

Hata payı

E = 3,707·8,5/√7 = 11,91

Cevap

E = 11,91
16.Güven aralıkları

Cevap: E = 8,679 kg

Interval for a difference: estimate ± critical value × standard error. For two independent means with known σ: SE = √(σ₁²/n₁ + σ₂²/n₂) and z. With equal unknown variances: pooled s_p and t with n₁ + n₂ − 2 degrees of freedom. For paired data, work with the differences: d̄ ± t·s_d/√n.

Birleştirilmiş standart sapma

sp² = (12·9,5² + 17·8²)/29 = 74,86
sp = 8,652

Hata payı

E = 2,756·8,652·√(1/13 + 1/18) = 8,679

Cevap

E = 8,679 kg
17.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: t = −2,2

Ortalama testi: test istatistiği, örneklem ortalamasının H₀'da iddia edilen değerden kaç standart hata uzakta olduğunu ölçer: σ biliniyorsa z = (x̄ − μ₀)/(σ/√n), örneklemden tahmin ediliyorsa t = (x̄ − μ₀)/(s/√n). Güven aralığı x̄ ± (kritik değer)·(standart hata)'dır.

Standart hata

SE = 12/√16 = 12/4 = 3

Test istatistiği

t = (113,4 − 120)/3 = −2,2

Cevap

t = −2,2
t0,025; df = 15 = 2,131

|t| > 2,131, yani H₀ %5 düzeyinde reddedilir (iki yönlü).

18.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: L = 115,1

Ortalama testi: test istatistiği, örneklem ortalamasının H₀'da iddia edilen değerden kaç standart hata uzakta olduğunu ölçer: σ biliniyorsa z = (x̄ − μ₀)/(σ/√n), örneklemden tahmin ediliyorsa t = (x̄ − μ₀)/(s/√n). Güven aralığı x̄ ± (kritik değer)·(standart hata)'dır.

Hata payı

E = 2,576·12/√64 = 3,864

Aralık sınırı

L = 119 − 3,864 = 115,1

Cevap

L = 115,1
19.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: r = 0,9735

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Merkezlenmiş toplamlar

Sxy = 7911 − 105·361/5 = 330
Sxx = 2295 − 105²/5 = 90
Syy = 27341 − 361²/5 = 1277

Korelasyon katsayısı

r = 330/√(90·1277) = 0,9735

Cevap

r = 0,9735
20.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: x = 24,99

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 138/6 = 23
ȳ = 759/6 = 126,5

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 70
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = 439

Regresyon doğrusu

b = 439/70 = 6,271
a = 126,5 − 6,271·23 = −17,74
ŷ = −17,74 + 6,271·x

x için çözün

x = (139 − (−17,74))/6,271 = 24,99

Cevap

x = 24,99

Bu bağımsız bir alıştırma materyalidir. ExamProblems bu sınavı düzenleyen kuruluşla bağlantılı değildir ve onun tarafından onaylanmamıştır; sınav adı yalnızca içeriği tanımlamak için kullanılmaktadır. CFA® and Chartered Financial Analyst®, CFA Institute kuruluşunun ticari markalarıdır; bu kuruluş ExamProblems ile bağlantılı değildir, onu desteklemez ve doğruluğunu garanti etmez.

ExamProblems · examproblems.com/courses/cfa-level-1-quant-and-fixed-income