Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
2Alıştırma soruları
1.Klinik farmakokinetikOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 95 kg ağırlığındaki bir hastaya aminofilin infüzyonu verilecek (tuz faktörü S = 0,8: aminofilinin %80’i teofilindir). Teofilin klerensi 0,045 L/kg/sa. Kararlı durum teofilin düzeyini 15 mg/L yapan aminofilin infüzyon hızı R mg/sa olarak nedir?
95 kgCL = 0,045 L/kg/hCss = 15 mg/LS = 0,8
R = mg/h
2.Klinik farmakokinetikZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 56 yaşındaki bir erkek, 52 kg ağırlığında ve serum kreatinini 1,3 mg/dL (115 µmol/L). Kreatinin klerensini Cockcroft–Gault ile tahmin edin: KrKl (mL/dk) = (140 − yaş) × ağırlık (kg)/(72 × mg/dL cinsinden SKr), kadınlar için × 0,85. Kreatinin klerensi 120 mL/dk olduğunda olağan atenolol dozu 100 mg ve ilacın fe = 0,9 kesri böbreklerle değişmeden atılıyor. Dettli doz kesri Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal KrKl) formülünü kullanarak ayarlanmış dozu D bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde cefuroxime 750 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 7,2 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 0,3 mL ekliyor. Rekonstitüsyondan sonra mg/mL cinsinden konsantrasyon C nedir?
750 mg7,2 mL+0,3 mL
C = mg/mL
4.Farmasötik hesaplamalarZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). %23 ve %3’lük sodium chloride karıştırarak 450 mL %5’lik sodium chloride hazırlamanız gerekiyor. %23’lik çözeltiden kaç mL V gerekir? En yakın tam mL’ye yuvarlayın.
23%3%5%450 mL
V = mL
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma protokolü, 106 kg ağırlığındaki bir hasta için 60 ünite/kg heparin bolusu öngörüyor. Flakon 1 000 ünite/mL içeriyor. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
60 birim/kg106 kg1 000 birim/mL
V = mL
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dobutamine 250 mg var. Order, 62 kg ağırlığındaki bir hasta için 2,5 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
250 mg/250 mL2,5 mcg/kg/min62 kg
R = mL/h
7.FarmakolojiOrta
İpratropium KOAH'ta kullanılan bir bronkodilatördür. Nasıl etki eder?
AHava yolu düz kasındaki muskarinik reseptörleri bloke eder
A patient with Parkinson's disease has nausea. Why should metoclopramide be avoided?
AIt causes severe diarrhoea in Parkinson's disease
BIt blocks dopamine receptors in the brain and can worsen the parkinsonism
CIt inhibits the absorption of all oral drugs
DIt increases dopamine levels in the brain too much and causes psychosis
3Çözeltiler
1.Klinik farmakokinetik
Cevap: R = 80,16 mg/h
Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Klerens
CL = 0,045·95 = 4,275 L/h
İnfüzyon hızı
R = CL·Css/S = 4,275·15/0,8 = 80,16 mg/h
Cevap
R = 80,16 mg/h
2.Klinik farmakokinetik
Cevap: D = 45 mg
Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Kreatinin klerensi (Cockcroft–Gault)
CrCl = (140 − 56)·52/(72·1,3) = 46,67 mL/min
Doz kesri (Dettli)
Q = 1 − 0,9·(1 − 46,67/120) = 0,45
Ayarlanmış doz
D = 0,45·100 = 45 mg
Cevap
D = 45 mg
Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır ve ürün bilgisiyle karşılaştırılır.
3.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: C = 100 mg/mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Son hacim
7,2 + 0,3 = 7,5 mL
Konsantrasyon
C = 750/7,5 = 100 mg/mL
Cevap
C = 100 mg/mL
4.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 45 mL
Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Aligasyon payları
23%: 5 − 3 = 2 pay
3%: 23 − 5 = 18 pay
toplam: 20 pay
Hacmi paylaştırın
V = 450·2/20 = 45 mL
Cevap
V = 45 mL
Kontrol: 45 mL %23 + 405 mL %3 = 450 mL.
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: V = 6,4 mL
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Gereken adet
60·106 = 6 360 birim
Hacim
V = 6360/1000 = 6,36 ≈ 6,4 mL
Cevap
V = 6,4 mL
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 9,3 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
250 mg = 250 000 mcg
250 000/250 = 1000 mcg/mL
Dakikalık ve saatlik doz
2,5·62 = 155 mcg/min
155·60 = 9300 mcg/h
Pompa hızı
R = 9300/1000 = 9,3 mL/h
Cevap
R = 9,3 mL/h
7.Farmakoloji
Cevap: A · Hava yolu düz kasındaki muskarinik reseptörleri bloke eder
Cevap neden bu
İpratropium inhaler bir antimuskariniktir. Vagus aracılı bronkokonstriksiyonu ve mukus salgısını bloke eder; bu özellikle KOAH'ta yararlıdır.
Cevap
A · Hava yolu düz kasındaki muskarinik reseptörleri bloke eder
8.Farmakoloji
Cevap: B · It blocks dopamine receptors in the brain and can worsen the parkinsonism
Cevap neden bu
Metoclopramide crosses the blood–brain barrier and antagonises D2 receptors. In Parkinson's disease this worsens rigidity and bradykinesia, so antiemetics that do not block central dopamine receptors are preferred.
Cevap
B · It blocks dopamine receptors in the brain and can worsen the parkinsonism