Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
2Alıştırma soruları
1.Klinik farmakokinetikOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). gentamicin IV dozundan sonra düzey t = 1 sa iken 7 mg/L, t = 6 sa iken 1,8 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Yarı ömrü t½ bulun.
C1 = 7 mg/L (1 h)C2 = 1,8 mg/L (6 h)
t½ = h
2.Klinik farmakokinetikZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir theophylline infüzyonu yükleme dozu olmadan 20 mg/sa hızla çalışıyor. Hastanın klerensi 2 L/sa ve yarı ömür 9 sa. 11 sa sonra düzey C nedir?
R = 20 mg/hCL = 2 L/ht½ = 9 ht = 11 h
C = mg/L
3.Farmasötik hesaplamalarOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde oxacillin 2000 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 11,5 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 1 mL ekliyor. Rekonstitüsyondan sonra mg/mL cinsinden konsantrasyon C nedir?
2000 mg11,5 mL+1 mL
C = mg/mL
4.Farmasötik hesaplamalarZor
Bir flakon 500 mg toz içerir. 3,6 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,4 mL hacim ekliyor. Reçete 237,5 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
500 mg3,6 mL + 0,4 mL237,5 mg
V = mL
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma protokolü, 96 kg ağırlığındaki bir hasta için 70 ünite/kg heparin bolusu öngörüyor. Flakon 1 000 ünite/mL içeriyor. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
70 birim/kg96 kg1 000 birim/mL
V = mL
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 57 kg ağırlığındaki bir hastaya 10 mcg/min hızında nitroglycerin order edilmiş. Torbada 250 mL’de 50 mg var. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
50 mg/250 mL10 mcg/min57 kg
R = mL/h
7.FarmakolojiOrta
100 mL of an antibiotic is to be given over 30 minutes using a giving set of 20 drops/mL. What is the drip rate?
AAbout 33 drops per minute
BAbout 67 drops per minute
CAbout 100 drops per minute
DAbout 20 drops per minute
8.FarmakolojiZor
Before starting long-term bisphosphonate treatment, a patient is advised to have a dental check-up. Why?
AThey are linked to osteonecrosis of the jaw after dental surgery
BBisphosphonates cause severe gum overgrowth
CBisphosphonates dissolve tooth enamel within weeks
DBisphosphonates stain the teeth black if taken for many years
3Çözeltiler
1.Klinik farmakokinetik
Cevap: t½ = 2,552 h
Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Eliminasyon hız sabiti
k = ln(7/1,8)/5 = 1,358/5 = 0,2716 h⁻¹
Yarı ömür
t½ = 0,693/0,2716 = 2,552 h
Cevap
t½ = 2,552 h
2.Klinik farmakokinetik
Cevap: C = 5,714 mg/L
Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Kararlı durum düzeyi
Css = 20/2 = 10 mg/L
Hız sabiti
k = 0,693/9 = 0,07702 h⁻¹
Verilen süre sonundaki düzey
C = 10·(1 − e−0,07702·11) = 5,714 mg/L
Cevap
C = 5,714 mg/L
3.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: C = 160 mg/mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Son hacim
11,5 + 1 = 12,5 mL
Konsantrasyon
C = 2000/12,5 = 160 mg/mL
Cevap
C = 160 mg/mL
4.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 1,9 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
Son hacim ve derişim
3,6 + 0,4 = 4 mL
C = 500/4 = 125 mg/mL
Hacim
V = 237,5/125 = 1,9 mL
Cevap
V = 1,9 mL
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: V = 6,7 mL
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Gereken adet
70·96 = 6 720 birim
Hacim
V = 6720/1000 = 6,72 ≈ 6,7 mL
Cevap
V = 6,7 mL
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 3 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
50 000/250 = 200 mcg/mL
Saatlik doz
Order hastanın tamamı için dakika başınadır, bu yüzden ağırlık gerekmez.
10·60 = 600 mcg/h
Pompa hızı
R = 600/200 = 3 mL/h
Cevap
R = 3 mL/h
7.Farmakoloji
Cevap: B · About 67 drops per minute
Cevap neden bu
100 mL × 20 drops/mL ÷ 30 min = 66,7, so about 67 drops per minute. Gravity infusions are counted for a full minute and checked regularly.
Cevap
B · About 67 drops per minute
8.Farmakoloji
Cevap: A · They are linked to osteonecrosis of the jaw after dental surgery
Cevap neden bu
Osteonecrosis of the jaw is a rare but serious adverse effect, mostly after invasive dental work. Dental problems are treated before starting, and good oral hygiene is maintained.
Cevap
A · They are linked to osteonecrosis of the jaw after dental surgery